Το οργανωμένο έγκλημα συνιστά μία από τις σοβαρότερες και πλέον σύνθετες μορφές σύγχρονης εγκληματικότητας, με σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια ασφάλεια, την οικονομία, τη λειτουργία των θεσμών και τη διατήρηση του κράτους δικαίου. Η διεθνική του διάσταση, η προσαρμοστικότητα των εγκληματικών οργανώσεων στις κοινωνικές και τεχνολογικές εξελίξεις και η διείσδυσή τους σε νόμιμες οικονομικές και κοινωνικές δομές έχουν οδηγήσει στη θέσπιση εξειδικευμένων ποινικών και ποινικοδικονομικών μηχανισμών για την αποτελεσματικότερη πρόληψη, διερεύνηση και καταστολή των σχετικών εγκληματικών δραστηριοτήτων. Η παρούσα εργασία εξετάζει τα δικαιοκρατικά και ηθικά όρια της ποινικής και ποινικοδικονομικής αντιμετώπισης του οργανωμένου εγκλήματος στο ελληνικό και ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο. Αρχικά αναλύεται η έννοια και τα βασικά χαρακτηριστικά του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και το ισχύον νομοθετικό καθεστώς αντιμετώπισής του. Στη συνέχεια εξετάζονται τα κυριότερα κατασταλτικά και ανακριτικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των οργανωμένων μορφών εγκληματικότητας, όπως οι ειδικές ανακριτικές πράξεις, η άρση του απορρήτου των επικοινωνιών, ο θεσμός των προστατευόμενων μαρτύρων και η δήμευση περιουσιακών στοιχείων. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο ρόλος του ευρωπαϊκού δικαίου και της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στη διαμόρφωση εγγυήσεων προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την ποινική διαδικασία. Μέσα από την κριτική προσέγγιση του ισχύοντος πλαισίου διαπιστώνεται ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος προϋποθέτει τη διαρκή εξισορρόπηση μεταξύ της ανάγκης προστασίας της δημόσιας ασφάλειας και της υποχρέωσης σεβασμού των ατομικών δικαιωμάτων και των δικονομικών εγγυήσεων. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική μόνο εφόσον τα μέτρα ποινικής καταστολής εφαρμόζονται εντός των ορίων του κράτους δικαίου, με πλήρη συμμόρφωση προς τις αρχές της νομιμότητας, της αναλογικότητας και της δίκαιης δίκης.

Organized crime constitutes one of the most serious and complex forms of contemporary criminality, exerting significant influence on public security, economic activity, institutional integrity, and the preservation of the rule of law. Its transnational nature, the capacity of criminal organizations to adapt to social and technological developments, and their increasing infiltration into legitimate economic and social structures have led to the adoption of specialized criminal law and criminal procedure mechanisms aimed at enhancing the prevention, investigation, and suppression of organized criminal activities. This thesis examines the legal and ethical limits of the criminal and procedural response to organized crime within both the Greek and the broader European legal framework. It begins by analyzing the concept and fundamental characteristics of organized crime, as well as the current legislative framework governing its prosecution. Particular emphasis is placed on the principal investigative and coercive measures employed in combating organized forms of criminality, including special investigative techniques, the lifting of communication secrecy, witness protection schemes, and the confiscation of assets derived from criminal activities. Furthermore, the study explores the contribution of European Union law and the case law of the European Court of Human Rights to the development of safeguards designed to protect fundamental rights during criminal proceedings. Through a critical assessment of the existing legal framework, it is argued that the effective suppression of organized crime requires a continuous balancing between the imperative of safeguarding public security and the obligation to respect individual rights and procedural guarantees. The thesis concludes that the fight against organized crime can be effective only when criminal justice measures are implemented within the boundaries of the rule of law and in full compliance with the principles of legality, proportionality, and the right to a fair trial.