Στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, όπου άτομα κάθε ηλικίας κατακλύζονται καθημερινά από τεράστιο όγκο ψηφιακού περιεχομένου, η διάδοση ψευδών, παραπλανητικών και χειριστικών πληροφοριών αποτελεί σημαντική πρόκληση για τις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες, με τη σύγχρονη γλωσσική εκπαίδευση να καλείται να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του ψηφιακού κόσμου, διαμορφώνοντας κριτικά εγγράμματους, αυριανούς (ψηφιακούς) πολίτες. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να συνδέσει την Κριτική Ανάλυση Λόγου (ΚΑΛ) με την εκπαιδευτική πράξη, και να αξιοποιήσει, στο πλαίσιο της γλωσσικής εκπαίδευσης, τα πορίσματά της σε συνδυασμό με τεχνικές βασισμένες στη θεωρία του εμβολιασμού, ως εκπαιδευτικά εργαλεία ανάπτυξης κριτικής γλωσσικής επίγνωσης και ενδυνάμωσης των μαθητών/ριών απέναντι σε φαινόμενα ψηφιακής χειραγώγησης. Αξιοποιώντας αναλυτικά εργαλεία της Συστημικής Λειτουργικής Γραμματικής του Halliday και της Γραμματικής Οπτικού Σχεδιασμού των Kress και van Leeuwen, αρχικά γίνεται προσπάθεια να ανιχνευθούν και να διερευνηθούν στρατηγικές λόγου και τεχνικές πειθούς ή/και χειραγώγησης σε δύο δημοσιογραφικά κείμενα, που αφορούν στο ίδιο θέμα, στη χρήση ή μη κινητών τηλεφώνων από παιδιά/εφήβους. Στη συνέχεια, υιοθετώντας το μοντέλο των πολυγραμματισμών, τα ερευνητικά ευρήματα της ΚΑΛ και τεχνικές της θεωρίας του εμβολιασμού αξιοποιούνται διδακτικά στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση διδακτικής παρέμβασης κριτικού γραμματισμού σε μαθητές/ριες της ΣΤ’ τάξης ενός Δημοτικού Σχολείου. Η ΚΑΛ ανέδειξε ότι τα δύο άρθρα οικοδομούν διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες, αξιοποιώντας διαφορετικές στρατηγικές επιχειρηματολογίας και τεχνικές πειθούς ή/και χειραγώγησης, ενώ η εφαρμογή της διδακτικής πρότασης απέδωσε θετικά αποτελέσματα, με τους/τις μαθητές/ριες να στέκονται κριτικά απέναντι στα κείμενα, καλλιεργώντας δεξιότητες ανθεκτικότητας απέναντι στην ψηφιακή χειραγώγηση. Η παρούσα εργασία προτείνει τη διδακτική αξιοποίηση της ΚΑΛ και της θεωρίας του εμβολιασμού, στο πλαίσιο του κριτικού γραμματισμού, ως ένα γόνιμο και σύγχρονο εκπαιδευτικό πλαίσιο γλωσσικής διδασκαλίας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.

In the contemporary digital era, where individuals of all ages are exposed daily to an immense volume of digital content, the spread of false, misleading and manipulative information poses a significant challenge for modern democratic societies. In this context, contemporary language education is called upon to respond to the challenges of the digital world by fostering the development of critically literate future digital citizens. The present study seeks to establish a connection between Critical Discourse Analysis (CDA) and educational practice by drawing upon the findings of CDA, in combination with techniques informed by Inoculation Theory, as educational tools for developing students’ critical language awareness and strengthening their resilience against forms of online manipulation. Drawing on the analytical framework of Halliday’s Systemic Functional Linguistics and Kress and van Leeuwen’ s Grammar of Visual Design, the study initially examines two journalistic texts addressing the same issue, namely the use or non-use of smartphones by children and adolescents, in order to identify and investigate discourse strategies as well as persuasive or/and manipulative techniques embedded within them. Subsequently, adopting the Multiliteracies framework, the findings of the CDA and techniques derived from Inoculation Theory are incorporated into the design and implementation of a critical literacy intervention conducted with sixth-grade primary school students. The CDA revealed that the two articles construct different social realities through the use of distinct argumentation strategies and persuasion or/and manipulation techniques. Furthermore, the implementation of the educational intervention yielded positive outcomes, as students engaged critically with the texts and developed skills that enhanced their resilience against online manipulation. The study argues for the pedagogical integration of CDA and Inoculation Theory within the broader framework of critical literacy as a productive framework for modern language education in primary school.