Die vorliegende Diplomarbeit beschäftigt sich mit der Wortschatzvermittlung im DaF- Unterricht und besonders mit der Integration von multimedialen Werkzeugen. Ich habe das vorliegende Thema ausgewählt, weil ich in den letzten Jahren festgestellt habe, dass die Lernenden auf erhebliche Schwierigkeiten stoßen, wenn es um das Erlernen eines neuen Wortschatzes geht. Meiner Beobachtung nach betrifft das Hauptproblem vor allem den produktiven Wortschatz, weniger den rezeptiven. Die meisten Lernenden können den Sinn eines schriftlichen oder mündlichen Textes durch den Kontext durchaus erfassen.
Wenn es jedoch um die aktive Anwendung geht, fällt es ihnen schwer, passende Wörter oder Ausdrücke zu finden, um eigene mündliche oder schriftliche Äußerungen zu formulieren. Grund dafür ist oft, dass der entsprechende Wortschatz nicht ausreichend verinnerlicht wurde. Dies führt insbesondere im Schreib- und Sprechprozess zu Transferproblemen, die wiederum zu Sprachfehlern führen.
Hauptziel meiner vorliegenden Arbeit ist es, zu untersuchen, ob die Integration multimedialer Werkzeuge in den Wortschatzunterricht zu einer nachhaltigeren Speicherung von neuem Wortschatz im Vergleich zu traditionellen Methoden führen kann.
Aus dieser Arbeitshypothese ergeben sich folgende Forschungsfragen:
1. Welche Auswirkungen hat der Einsatz multimedialer Werkzeuge auf den Erwerb neuen Wortschatzes?
2. Warum verbessert sich das langfristige Behalten von Wörtern durch den Einsatz multimedialer bzw. interaktiver Medien im Vergleich zu traditionellen Methoden?
3. Inwiefern beeinflusst die Integration multimedialer Medien den Wortschatzerwerb bei Anfängern und Fortgeschrittenen?
Zur Beantwortung der Forschungsfragen wurden drei Gruppen gebildet. Die Experimentalgruppen der Fortgeschrittenen und Anfänger lernten den neuen Wortschatz mithilfe der multimedialen Werkzeuge, die in der Arbeit untersucht werden. In der Kontrollgruppe wurden vergleichbare Wörter und Ausdrücke mit traditionellen Methoden unterrichtet.
Zur Messung der Lernerfolge wurde eine Pre-Post-Delayed Post-evaluative Methode angewandt:
• Pre-Test zur Erfassung des bestehenden Wortschatzes
• Post-Test zur Messung des Lernerfolgs nach der Wortschatzvermittlung
• Delayed Post-Test zur Überprüfung der Behaltensleistung
Diese Methodik erlaubt Rückschlüsse auf die Effektivität multimedialer Werkzeuge in der Wortschatzarbeit im DaF-Unterricht.
Zu guter Letzt sollte nicht unerwähnt bleiben, dass die Evaluationsbögen dabei halfen, die Wirksamkeit der Lernmethoden auszuwerten.
Η παρούσα διπλωματική εργασία ασχολείται με τη διδασκαλία της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας και ιδιαίτερα με την ενσωμάτωση πολυμεσικών εργαλείων. Η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος βασίστηκε στο γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχω διαπιστώσει ότι οι μαθητές αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες όσον αφορά την εκμάθηση του λεξιλογίου. Σύμφωνα με αυτό που έχω παρατηρήσει, το βασικό πρόβλημα αφορά κυρίως το παραγωγικό λεξιλόγιο και λιγότερο την πρόσληψη λεξιλογίου. Οι περισσότεροι μαθητευόμενοι μπορούν να κατανοήσουν το νόημα ενός γραπτού ή προφορικού κειμένου από τα συμφραζόμενα.
Όταν όμως πρόκειται για την ενεργή χρήση της γλώσσας, δυσκολεύονται να βρουν κατάλληλες λέξεις ή φράσεις, ώστε να διατυπώσουν κάτι δικό τους στον προφορικό ή γραπτό λόγο. Η αιτία γι’ αυτό είναι συχνά, ότι το αντίστοιχο λεξιλόγιο δεν έχει αφομοιωθεί επαρκώς. Αυτό οδηγεί, ιδιαίτερα κατά τη διαδικασία της γραπτής και προφορικής παραγωγής, σε προβλήματα μεταφοράς γνώσεων, τα οποία με τη σειρά τους προκαλούν γλωσσικά λάθη.
Κύριος στόχος της παρούσας εργασίας μου είναι η διερεύνηση του κατά πόσο η ενσωμάτωση πολυμεσικών εργαλείων στη διδασκαλία του λεξιλογίου μπορεί να οδηγήσει, σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μεθόδους, σε πιο αποτελεσματική και μακροχρόνια αποθήκευση του νέου λεξιλογίου.
Από την ερευνητική υπόθεση προκύπτουν τα ακόλουθα ερευνητικά ερωτήματα:
1. Ποιες επιδράσεις έχει η χρήση πολυμεσικών εργαλείων στην εκμάθηση του λεξιλογίου;
2. Γιατί βελτιώνεται η μακροπρόθεσμη συγκράτηση των λέξεων μέσω της χρήσης πολυμεσικών ή διαδραστικών μέσων σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μεθόδους;
3. Σε ποιο βαθμό επηρεάζει η ενσωμάτωση πολυμεσικών μέσων την εκμάθηση του λεξιλογίου σε αρχάριους και προχωρημένους μαθητές;
Για την απάντηση των ερευνητικών ερωτημάτων συγκροτήθηκαν τρεις ομάδες. Οι πειραματικές ομάδες των προχωρημένων και των αρχαρίων έμαθαν το νέο λεξιλόγιο με τη βοήθεια των πολυμεσικών εργαλείων που εξετάζονται στην παρούσα εργασία. Αντίθετα, η ομάδα ελέγχου διδάχθηκε αντίστοιχες λέξεις και εκφράσεις με παραδοσιακές μεθόδους.
Για τη μέτρηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων εφαρμόστηκε μία προ-, μία μετά-και μία καθυστερημένη αξιολογική μέθοδος:
• Προκαταρκτική δοκιμασία (Pre-Test) για την καταγραφή του ήδη υπάρχοντος λεξιλογίου.
• Τελική δοκιμασία (Post-Test) για τη μέτρηση της μαθησιακής επίδοσης μετά την παρέμβαση στη διδασκαλία του λεξιλογίου.
• Καθυστερημένη τελική δοκιμασία (Delayed Pos-Test) με σκοπό τη διερεύνηση της διατήρησης των αποκτηθέντων γνώσεων και της επίδοσης των συμμετεχόντων σε μεταγενέστερο χρονικό σημείο.
Η συγκεκριμένη μεθοδολογία επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα των πολυμεσικών εργαλείων στη διδασκαλία του λεξιλογίου στο μάθημα της Γερμανικής ως Ξένης Γλώσσας.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τα φύλλα αξιολόγησης συνέβαλαν στην αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων μαθησιακών μεθόδων.
Hellenic Open University
Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.
Main Files
Wortschatzvermittlung im DaF-Unterricht: Integration von multimedialen Werkzeugen Description: 3-Diplomarbeit_Deckblatt und Eigenständigkeitserklärung (1).pdf (pdf)
Book Reader Size: 3.5 MB
Wortschatzvermittlung im DaF-Unterricht: Integration von multimedialen Werkzeugen - Identifier: 242110
Internal display of the 242110 entity interconnections (Node labels correspond to identifiers)
Wortschatzvermittlung im DaF-Unterricht: Integration von multimedialen Werkzeugen