Flipped Classroom in der heterogenen DaF-Praxis: Eine vergleichende empirische Analyse von Chancen und Hindernissen
Η ανεστραμμένη τάξη στην ετερογενή πρακτική της διδασκαλίας της γερμανικής ως ξένης γλώσσας: Μια συγκριτική εμπειρική ανάλυση των ευκαιριών και των εμποδίων (greek)
Flipped Classroom | Deutsch als Fremdsprache | Heterogenität | Differenzierung | Lernmotivation | Grammatikunterricht | Perfekt und Präteritum | Lernerautonomie
ΓΕΡ11: Διδακτικές-παιδαγωγικές αρχές στη διδακτική διαδικασία
4
65
Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει, εκτός από το κύριο κείμενο, ένα ευρετήριο εικόνων με συνολικά 9 απεικονίσεις
Die vorliegende Diplomarbeit befasst sich mit dem Einsatz des Flipped-Classroom-Konzepts im heterogenen Deutsch-als-Fremdsprache-Unterricht an der Europäischen Schule Heraklion. Untersucht wird, inwiefern dieses Unterrichtsarrangement die Lernmotivation, Lernerautonomie und Differenzierung im grammatikbezogenen DaF-Unterricht unterstützen kann. Als grammatischer Schwerpunkt wurde der Vergleich von Perfekt und Präteritum gewählt.
Die Arbeit besteht aus einem theoretischen und einem empirischen Teil. Im theoretischen Teil werden Heterogenität, Differenzierung, Lernmotivation, Lernerautonomie sowie das Flipped-Classroom-Konzept mit seinen Potenzialen und Herausforderungen dargestellt. Im empirischen Teil wird eine qualitative Vergleichsstudie mit zwei kleinen heterogenen Lerngruppen durchgeführt. Während die Kontrollgruppe in einer stärker traditionellen Unterrichtsform arbeitete, wurde in der Interventionsgruppe ein Flipped-Classroom-Setting eingesetzt. Die Datenerhebung erfolgte durch Reflexionsbögen, Kurzinterviews, Lernprodukte und unterrichtsbegleitende Beobachtung.
Die Ergebnisse zeigen, dass die Arbeitshypothesen zur Lernmotivation und Lernerautonomie teilweise bestätigt wurden, da die Wirkung des Flipped-Classroom-Settings von klarer Strukturierung, individueller Sicherheit und Lernvoraussetzungen abhing. Die Hypothese zur Differenzierung wurde bestätigt, weil Unterstützungsangebote in der Interventionsgruppe häufiger genutzt und als passend empfunden wurden. Es zeigt sich durch die Untersuchung, dass Flipped Classroom im heterogenen DaF-Unterricht Potenziale entfalten kann, wenn Selbstlern- und Präsenzphase eng miteinander verbunden und Lernprozesse gezielt begleitet werden.
Η παρούσα διπλωματική εργασία ασχολείται με την εφαρμογή της μεθόδου της ανεστραμμένης τάξης στο ετερογενές μάθημα της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας στο Ευρωπαϊκό Σχολείο Ηρακλείου. Εξετάζεται σε ποιον βαθμό αυτή η διδακτική προσέγγιση μπορεί να υποστηρίξει τα μαθησιακά κίνητρα, την αυτονομία των μαθητών και τη διαφοροποίηση στο πλαίσιο της γραμματικής διδασκαλίας της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας. Ως γραμματικό αντικείμενο επιλέχθηκε η σύγκριση του παρακειμένου και του αορίστου.
Η εργασία αποτελείται από ένα θεωρητικό και ένα εμπειρικό μέρος. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται η ετερογένεια, η διαφοροποίηση, τα μαθησιακά κίνητρα, η αυτονομία των μαθητών, καθώς και η μέθοδος της ανεστραμμένης τάξης με τις δυνατότητες και τις προκλήσεις της. Στο εμπειρικό μέρος πραγματοποιείται μια ποιοτική συγκριτική μελέτη με δύο μικρές ετερογενείς ομάδες μαθητών. Ενώ η ομάδα ελέγχου εργάστηκε με μια περισσότερο παραδοσιακή μορφή διδασκαλίας, στην ομάδα παρέμβασης εφαρμόστηκε το μοντέλο της ανεστραμμένης τάξης. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίων αναστοχασμού, σύντομων συνεντεύξεων, μαθησιακών προϊόντων και συνοδευτικής παρατήρησης του μαθήματος.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι ερευνητικές υποθέσεις σχετικά με τα μαθησιακά κίνητρα και την αυτονομία των μαθητών επιβεβαιώθηκαν εν μέρει, καθώς η επίδραση της ανεστραμμένης τάξης εξαρτήθηκε από τη σαφή δομή, το αίσθημα ασφάλειας των μαθητών και τις μαθησιακές τους προϋποθέσεις. Η υπόθεση σχετικά με τη διαφοροποίηση επιβεβαιώθηκε, επειδή τα υποστηρικτικά μέσα χρησιμοποιήθηκαν συχνότερα από την ομάδα παρέμβασης και έγιναν αντιληπτά ως κατάλληλα. Η έρευνα δείχνει ότι η ανεστραμμένη τάξη μπορεί να αναπτύξει δυνατότητες στο ετερογενές μάθημα της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας, όταν η φάση της αυτοτελούς μάθησης και η φάση της παρουσίας στην τάξη συνδέονται στενά και οι μαθησιακές διαδικασίες καθοδηγούνται στοχευμένα.