Η ποσοτική ανάλυση των δραστικών φαρμακευτικών ουσιών αποτελεί βασική διαδικασία στον ποιοτικό έλεγχο των φαρμακευτικών προϊόντων, καθώς διασφαλίζει τη συμμόρφωσή τους με τις φαρμακοποιιακές προδιαγραφές και συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της φαρμακοθεραπείας. Αν και οι χρωματογραφικές τεχνικές, όπως η Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Απόδοσης (HPLC), αποτελούν τις πλέον διαδεδομένες μεθόδους ποσοτικού προσδιορισμού, οι θερμικές τεχνικές ανάλυσης έχουν αναδειχθεί ως ιδιαίτερα χρήσιμα εργαλεία για τη μελέτη της φυσικοχημικής συμπεριφοράς και τον ποσοτικό έλεγχο φαρμακευτικών σκευασμάτων. Σκοπός της παρούσας πτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της δυνατότητας εφαρμογής των θερμικών τεχνικών ανάλυσης στον ποσοτικό προσδιορισμό δραστικών ουσιών σε φαρμακευτικά σκευάσματα. Ειδικότερα, εξετάζονται οι αρχές λειτουργίας και οι εφαρμογές της Διαφορικής Θερμιδομετρίας Σάρωσης (Differential Scanning Calorimetry – DSC) και της Θερμοσταθμικής Ανάλυσης (Thermogravimetric Analysis – TGA), καθώς και η αξιοποίησή τους για την εκτίμηση της περιεκτικότητας δραστικών ουσιών, τη μελέτη του πολυμορφισμού, τη διερεύνηση της συμβατότητας δραστικών ουσιών και εκδόχων και την αξιολόγηση της θερμικής σταθερότητας φαρμακευτικών προϊόντων. Παρουσιάζονται οι βασικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία των θερμικών δεδομένων, όπως η κατασκευή καμπυλών βαθμονόμησης μέσω DSC, η ανάλυση μεταβολών μάζας μέσω TGA και η στατιστική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Παράλληλα, αναλύονται εφαρμογές των τεχνικών αυτών σε εμπορικά φαρμακευτικά προϊόντα, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την παρακεταμόλη, την ασπιρίνη και την ιβουπροφαίνη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημασία του ελέγχου του πολυμορφισμού και στη συμβολή των θερμικών τεχνικών στην πρόβλεψη της σταθερότητας και της διάρκειας ζωής των φαρμάκων μέσω κινητικών μοντέλων θερμικής αποικοδόμησης. Τέλος, πραγματοποιείται σύγκριση των θερμικών τεχνικών με τις καθιερωμένες φαρμακοποιιακές και χρωματογραφικές μεθόδους, με έμφαση στις παραμέτρους επικύρωσης, όπως η ακρίβεια, η επαναληψιμότητα και τα όρια ανίχνευσης. Τα αποτελέσματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης δείχνουν ότι οι θερμικές τεχνικές μπορούν να αποτελέσουν αξιόπιστα και οικονομικά εργαλεία για τον ποιοτικό και ποσοτικό έλεγχο φαρμακευτικών σκευασμάτων, παρέχοντας παράλληλα πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη φυσική κατάσταση και τη σταθερότητα των δραστικών ουσιών. Ωστόσο, η χρήση τους ως αποκλειστικών μεθόδων ποσοτικού προσδιορισμού παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πολύ χαμηλών συγκεντρώσεων ή πολύπλοκων φαρμακευτικών μειγμάτων, όπου οι χρωματογραφικές τεχνικές εξακολουθούν να υπερτερούν.

The quantitative analysis of active pharmaceutical ingredients is a fundamental process in the quality control of pharmaceutical products, as it ensures their compliance with pharmacopoeial specifications and contributes to the efficacy and safety of drug therapy. Although chromatographic techniques, such as High-Performance Liquid Chromatography (HPLC), are the most widely used methods for quantitative determination, thermal analytical techniques have emerged as particularly useful tools for studying the physicochemical behavior and quantitative control of pharmaceutical formulations. The purpose of this thesis is to investigate the potential application of thermal analytical techniques in the quantitative determination of active ingredients in pharmaceutical formulations. Specifically, the principles of operation and applications of Differential Scanning Calorimetry (DSC) and Thermogravimetric Analysis (Thermogravimetric Analysis – TGA), as well as their use in estimating the content of active ingredients, studying polymorphism, investigating the compatibility of active ingredients and excipients, and evaluating the thermal stability of pharmaceutical products. This section presents the basic methodological approaches used for processing thermal data, such as the construction of calibration curves via DSC, the analysis of mass changes via TGA, and the statistical evaluation of the results. At the same time, applications of these techniques to commercial pharmaceutical products are analyzed, with representative examples including paracetamol, aspirin, and ibuprofen. Particular emphasis is placed on the importance of controlling polymorphism and on the contribution of thermal techniques to predicting the stability and shelf life of drugs through kinetic models of thermal degradation. Finally, a comparison is made between thermal techniques and established pharmaceutical and chromatographic methods, with an emphasis on validation parameters such as accuracy, repeatability, and limits of detection. The results of the literature review indicate that thermal techniques can serve as reliable and cost-effective tools for the qualitative and quantitative analysis of pharmaceutical preparations, while also providing valuable information regarding the physical state and stability of active ingredients. However, their use as exclusive methods for quantitative determination has certain limitations, particularly in cases of very low concentrations or complex pharmaceutical mixtures, where chromatographic techniques continue to be superior.