Η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία (ΚΑΛΟ) αποτελεί ένα εναλλακτικό μοντέλο οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης, το οποίο δίνει έμφαση στην κάλυψη κοινωνικών αναγκών, στην κοινωνική ένταξη, στη συλλογική δράση και στη βιώσιμη ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, η Τοπική Αυτοδιοίκηση δύναται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προώθηση πρωτοβουλιών ΚΑΛΟ, αξιοποιώντας τις δομές κοινωνικής πολιτικής και τις δυνατότητες δικτύωσης που διαθέτει σε τοπικό επίπεδο.

 Η παρούσα εργασία εξετάζει τον ρόλο των Δήμων στην προώθηση της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, με έμφαση στη μελέτη περίπτωσης του Κέντρου Κοινότητας του Δήμου Λαγκαδά της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση του βαθμού στον οποίο το Κέντρο Κοινότητας συμβάλλει στην ενημέρωση, υποστήριξη και διασύνδεση των πολιτών με δράσεις και φορείς της ΚΑΛΟ, καθώς και η ανάδειξη των δυνατοτήτων και των περιορισμών που επηρεάζουν την ανάπτυξη της ΚΑΛΟ σε τοπικό επίπεδο.

 Για την επίτευξη των στόχων της έρευνας υιοθετήθηκε μεικτή μεθοδολογική προσέγγιση, η οποία συνδύασε ποιοτικές και ποσοτικές μεθόδους συλλογής δεδομένων. Συγκεκριμένα, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω ερωτηματολογίων από 120 ωφελούμενους της Δομής και πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις με στελέχη του Κέντρου Κοινότητας. Η ανάλυση των δεδομένων επικεντρώθηκε στον ρόλο του Κέντρου Κοινότητας στην προώθηση της ΚΑΛΟ, στη συμβολή του στην κοινωνική ένταξη ευάλωτων ομάδων, στις συνεργασίες που αναπτύσσονται με φορείς ΚΑΛΟ και στα εμπόδια που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή σχετικών πολιτικών.

 Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι η ΚΑΛΟ στον Δήμο Λαγκαδά βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, ενώ το Κέντρο Κοινότητας λειτουργεί κυρίως ως δομή κοινωνικής πρόνοιας και υποστήριξης ευάλωτων ομάδων. Παράλληλα, διαπιστώνεται η ύπαρξη σημαντικών δυνατοτήτων για την περαιτέρω ανάπτυξη της ΚΑΛΟ, ιδιαίτερα σε τομείς που σχετίζονται με την τοπική παραγωγή και τον αγροτικό χαρακτήρα της περιοχής. Ωστόσο, η περιορισμένη ενημέρωση των πολιτών, η έλλειψη εξειδικευμένων συνεργασιών, η απουσία κοινωνικών επιχειρήσεων και διάφορα θεσμικά και διοικητικά εμπόδια δυσχεραίνουν την αξιοποίηση των δυνατοτήτων αυτών.

 Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου των Δήμων και των Κέντρων Κοινότητας ως φορέων υποστήριξης της ΚΑΛΟ, μέσω της ανάπτυξης τοπικών δικτύων συνεργασίας, της ενημέρωσης και εκπαίδευσης των πολιτών και της υιοθέτησης στοχευμένων πολιτικών που θα συμβάλουν στη δημιουργία ενός περισσότερο συμπεριληπτικού και βιώσιμου μοντέλου τοπικής ανάπτυξης.

The Social and Solidarity Economy (SSE) is an alternative model of economic and social organization that emphasizes meeting social needs, fostering social inclusion, promoting collective action, and supporting sustainable development. Within this context, local government can play a significant role in promoting SSE initiatives by utilizing its social policy structures and networking capacity at the local level.

This study examines the role of municipalities in promoting the Social and Solidarity Economy, with particular emphasis on the case of the Community Center of the Municipality of Lagadas, in the Regional Unit of Thessaloniki, Greece. The aim of the research is to investigate the extent to which the Community Center contributes to informing, supporting, and connecting citizens with SSE initiatives and organizations, while identifying the opportunities and constraints affecting the development of the Social and Solidarity Economy at the local level.

To achieve the research objectives, a mixed-methods approach was adopted, combining qualitative and quantitative data collection methods. Specifically, quantitative data were collected through questionnaires completed by 120 beneficiaries of the Community Center, while qualitative data were obtained through semi-structured interviews with members of the Center's staff. The analysis focused on the role of the Community Center in promoting the Social and Solidarity Economy, its contribution to the social inclusion of vulnerable groups, the partnerships developed with SSE organizations, and the barriers encountered in the implementation of relevant policies.

The findings indicate that the Social and Solidarity Economy in the Municipality of Lagadas is still at an early stage of development, while the Community Center primarily functions as a social welfare and support service for vulnerable groups. At the same time, the study identifies significant opportunities for the further development of SSE, particularly in sectors related to local production and the agricultural character of the area. However, limited public awareness, the lack of specialized partnerships, the absence of social enterprises, and various institutional and administrative barriers hinder the effective utilization of these opportunities.

The study highlights the need to strengthen the role of municipalities and Community Centers in supporting the Social and Solidarity Economy through the development of local cooperation networks, the provision of information and training to citizens, and the implementation of targeted policies that can contribute to a more inclusive and sustainable model of local development.