Αγωνιστές GLP-1, ο ρόλος τους στη νευροπροστασία και τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα: ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και διερεύνηση των αντιλήψεων ηλικιωμένων ασθενών για ενέσιμη προληπτική θεραπεία.

GLP-1 Receptor Agonists in Neuroprotection and Neurodegenerative Diseases: A Literature Review and an Exploration of Older Patients’ Perceptions of Injectable Preventive Therapy. (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΙΩΑΝΝΑ ΒΡΑΪΛΑ
  3. Διαχείριση Γήρανσης και Χρόνιων Νοσημάτων (ΓΧΝ)
  4. 18 Ιουλίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 49
  7. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΜΑΝΟΥΛΑΚΑΣ
  8. Αγωνιστές GLP-1 υποδοχέων, νευροπροστασία, γνωσιακή έκπτωση, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, άνοια, νόσος Alzheimer, νόσος Parkinson
  9. ΓΧΝ22 Σακχαρώδης διαβήτης, Νεφρική ανεπάρκεια, Μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική αναιμία
  10. 80
    • Η γήρανση του πληθυσμού και η συνεχώς αυξανόμενη επίπτωση των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τα σύγχρονα συστήματα υγείας. Παράλληλα, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) έχει αναδειχθεί ως ένας από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για γνωστική έκπτωση και άνοια. Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1, μία κατηγορία αντιδιαβητικών φαρμάκων που, πέρα από τη γλυκαιμική ρύθμιση, φαίνεται να ασκούν νευροπροστατευτικές δράσεις μέσω της μείωσης της νευροφλεγμονής, του οξειδωτικού στρες και της μιτοχονδριακής δυσλειτουργίας.

      Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με τον ρόλο των αγωνιστών GLP-1 στη νευροπροστασία και στα νευροεκφυλιστικά νοσήματα, καθώς και η διερεύνηση των αντιλήψεων ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών σχετικά με τη χρήση ενέσιμων προληπτικών θεραπειών για την πρόληψη της άνοιας.

      Η εργασία περιλάμβανε βιβλιογραφική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με τη σχέση μεταξύ ΣΔ2, γνωστικής έκπτωσης και νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, καθώς και με τους πιθανούς μηχανισμούς νευροπροστατευτικής δράσης των αγωνιστών GLP-1. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε πρωτογενής ποσοτική έρευνα με τη χρήση ανώνυμου δομημένου ερωτηματολογίου σε δείγμα 50 ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με περιγραφική στατιστική και παρουσιάστηκαν ως συχνότητες και ποσοστά, ενώ για τη διερεύνηση πιθανών συσχετίσεων μεταξύ επιλεγμένων μεταβλητών χρησιμοποιήθηκε ο έλεγχος χ², με επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας p<0,05.

      Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες διατηρούσαν ουδέτερη έως θετική στάση απέναντι στις ενέσιμες θεραπείες, ενώ σημαντικό ποσοστό δήλωσε πρόθυμο να εξετάσει τη λήψη μιας υποθετικής ενέσιμης θεραπείας που θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας, οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και η σύσταση του θεράποντος ιατρού αναδείχθηκαν ως οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν τη λήψη σχετικών αποφάσεων. Επιπλέον, η προηγούμενη εμπειρία με ενέσιμες θεραπείες και η θετική στάση απέναντι στις ενέσεις συσχετίστηκαν στατιστικά σημαντικά με μεγαλύτερη αποδοχή πιθανών μελλοντικών παρεμβάσεων, ενώ δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ ύπαρξης σακχαρώδους διαβήτη και αποδοχής της προληπτικής θεραπείας.

      Συμπερασματικά, οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 αποτελούν μία ιδιαίτερα υποσχόμενη θεραπευτική κατηγορία με πιθανές εφαρμογές πέρα από τη διαχείριση του ΣΔ2, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης ή επιβράδυνσης νευροεκφυλιστικών διεργασιών. Παράλληλα, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης υποδεικνύουν ότι οι ηλικιωμένοι ασθενείς εμφανίζονται γενικά δεκτικοί απέναντι σε καινοτόμες προληπτικές θεραπείες, εφόσον αυτές συνοδεύονται από επαρκή τεκμηρίωση αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Απαιτούνται περαιτέρω κλινικές μελέτες για την αποσαφήνιση του ρόλου των αγωνιστών GLP-1 στα νευροεκφυλιστικά νοσήματα και για την αξιολόγηση της αποδοχής τους σε ευρύτερους πληθυσμούς.

    • Population ageing and the increasing prevalence of neurodegenerative diseases represent major challenges for modern healthcare systems worldwide. At the same time, type 2 diabetes mellitus (T2DM) has emerged as one of the most important modifiable risk factors for cognitive decline and dementia. In recent years, glucagon-like peptide-1 receptor agonists (GLP-1 RAs), a class of antidiabetic medications, have attracted considerable scientific interest due to their potential neuroprotective properties beyond glycaemic control. Experimental and clinical evidence suggests that these agents may exert beneficial effects through the reduction of neuroinflammation, oxidative stress, and mitochondrial dysfunction.

      The aim of the present study was to review the current literature regarding the role of GLP-1 receptor agonists in neuroprotection and neurodegenerative diseases, as well as to investigate the perceptions of individuals aged over 65 years regarding the use of injectable preventive therapies for dementia.

      The study included a literature review of the international scientific evidence regarding the relationship between type 2 diabetes mellitus (T2DM), cognitive decline, and neurodegenerative diseases, as well as the potential neuroprotective mechanisms of glucagon-like peptide-1 receptor agonists (GLP-1 RAs). In addition, a primary quantitative survey was conducted using an anonymous structured questionnaire in a sample of 50 individuals aged over 65 years. Data were analyzed using descriptive statistics and presented as frequencies and percentages. Furthermore, associations between selected variables were examined using the χ² test, with statistical significance set at p < 0.05.

      The results showed that most participants expressed a neutral to positive attitude toward injectable therapies, while a substantial proportion reported willingness to consider a hypothetical injectable treatment capable of reducing the future risk of dementia. Treatment effectiveness, potential adverse effects, and physician recommendation emerged as the most important factors influencing treatment-related decisions. Moreover, previous experience with injectable therapies and a positive attitude toward injections were significantly associated with greater acceptance of potential preventive interventions, whereas no statistically significant association was observed between the presence of type 2 diabetes mellitus and acceptance of preventive treatment.

      In conclusion, GLP-1 receptor agonists represent a promising therapeutic class with potential applications beyond the management of T2DM, including the prevention or delay of neurodegenerative processes. At the same time, the findings of the present study suggest that older adults are generally receptive to innovative preventive therapies, provided that sufficient evidence regarding their effectiveness and safety is available. Further clinical research is required to clarify the role of GLP-1 receptor agonists in neurodegenerative diseases and to evaluate their acceptance in larger and more diverse populations.

  11. Hellenic Open University
  12. Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές