Περίληψη

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη σκοπιμότητα και τη βιωσιμότητα ίδρυσης μιας Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (ΚοινΣΕπ) στο Βόιο Κοζάνης, με αντικείμενο την αξιοποίηση εξαρτημάτων από εγκαταλελειμμένα και αποσυρόμενα οχήματα. Η πρόταση βασίζεται στις αρχές της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας και της Κυκλικής Οικονομίας, επιδιώκοντας τη μετατροπή ενός περιβαλλοντικού προβλήματος σε ευκαιρία τοπικής ανάπτυξης, δημιουργίας θέσεων εργασίας και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής.

Αρχικά, αναλύεται το θεωρητικό πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και η συμβολή της στην επαναχρησιμοποίηση υλικών και ανταλλακτικών από οχήματα τέλους κύκλου ζωής, με στόχο τη μείωση των αποβλήτων, την εξοικονόμηση φυσικών πόρων και τον περιορισμό της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Παράλληλα, παρουσιάζεται το παράδειγμα της πρωτοβουλίας Solidarauto στη Γαλλία, η οποία συνδυάζει την περιβαλλοντική προστασία με την υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων. Μέσα από την επισκευή, επαναχρησιμοποίηση και διαχείριση μεταχειρισμένων οχημάτων, το δίκτυο προσφέρει οικονομικές λύσεις μετακίνησης σε άτομα με χαμηλά εισοδήματα. Ταυτόχρονα, δημιουργεί νέες ευκαιρίες εργασιακής επανένταξης στον κλάδο της αυτοκίνησης για όσους έχουν ανάγκη.

Στη συνέχεια, εξετάζονται τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά του Βοΐου και οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή, όπως η ανεργία, η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η ανάγκη βελτίωσης της διαχείρισης αποβλήτων. Η ανάλυση αυτή αναδεικνύει τις δυνατότητες ανάπτυξης μιας κοινωνικής επιχείρησης που θα συμβάλει τόσο στην περιβαλλοντική προστασία όσο και στην τοπική οικονομική ανάπτυξη.

Το επιχειρηματικό σχέδιο της προτεινόμενης ΚοινΣΕπ προβλέπει, σε πρώτη φάση, τη συλλογή, αποκατάσταση και επαναχρησιμοποίηση καθρεπτών και θολωμένων φαναριών οχημάτων. Παρουσιάζονται το απαιτούμενο κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας, τα αναμενόμενα έσοδα, καθώς και οι δυνατότητες χρηματοδότησης μέσω διαθέσιμων προγραμμάτων ενίσχυσης. Επιπλέον, αναλύονται κρίσιμοι παράγοντες επιτυχίας, όπως η συνεργασία με τοπικούς φορείς και η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού.

Το ερευνητικό μέρος της εργασίας βασίζεται σε ποσοτική έρευνα μέσω ερωτηματολογίου, με στόχο τη διερεύνηση των αναγκών, των αντιλήψεων και του βαθμού αποδοχής της τοπικής κοινωνίας απέναντι στο προτεινόμενο εγχείρημα. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν θετική στάση των κατοίκων και ενισχύουν την εκτίμηση για τη βιωσιμότητα και τον κοινωνικό αντίκτυπο της προτεινόμενης μονάδας.

Συμπερασματικά, η εργασία αναδεικνύει ότι η ίδρυση της προτεινόμενης ΚοινΣΕπ μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης, συμβάλλοντας στην προστασία του περιβάλλοντος, στην ενίσχυση της απασχόλησης και στην κοινωνική ένταξη ευάλωτων ομάδων.

Abstract This paper explores the feasibility and viability of establishing a Social Cooperative Enterprise (S.C.E.) in the Voio region of Kozani, Greece, focusing on the utilization of components from abandoned and end-of-life vehicles. The proposed initiative is based on the principles of the Social and Solidarity Economy and the Circular Economy, aiming to transform an environmental challenge into an opportunity for local development, job creation, and the strengthening of social cohesion.

Initially, the theoretical framework of the circular economy is analyzed, highlighting its contribution to the reuse of materials and spare parts from end-of-life vehicles (ELVs), with the aim of reducing waste, conserving natural resources, and minimizing environmental impact. At the same time, the example of the Solidarauto initiative in France is presented, as it successfully combines environmental protection with support for socially vulnerable groups. Through the repair, reuse, and management of used vehicles, the network provides affordable mobility solutions to low-income individuals. Furthermore, it creates new opportunities for labor market reintegration within the automotive sector for people in need.

The business plan of the proposed Social Cooperative Enterprise includes, as an initial phase, the collection, restoration, and reuse of vehicle mirrors and cloudy headlights. The required investment and operating costs, expected revenues, and available funding opportunities are presented. Moreover, critical success factors such as cooperation with local stakeholders and staff training are examined.

The research component is based on a quantitative survey conducted through questionnaires, aiming to assess community needs, perceptions, and acceptance of the proposed initiative. The results indicate a positive attitude among local residents and support the assessment of the project’s feasibility and social impact.

In conclusion, the study demonstrates that the establishment of the proposed Social Cooperative Enterprise could serve as an effective tool for sustainable local development, contributing to environmental protection, employment creation, and the social inclusion of vulnerable groups.