Η παρούσα εργασία εξετάζει το φαινόμενο της ατιμωρησίας και της τιμωρητικότητας στις σύγχρονες κοινωνίες, με ιδιαίτερη έμφαση στην εγκληματικότητα των ισχυρών και στη λειτουργία των μηχανισμών κοινωνικού ελέγχου. Στόχος της μελέτης είναι η ανάλυση του τρόπου με τον οποίο η οικονομική, πολιτική και κοινωνική ισχύς επηρεάζει τη λειτουργία του ποινικού συστήματος, οδηγώντας συχνά σε άνιση μεταχείριση μεταξύ των κοινωνικά ισχυρών και των κοινωνικά αδύναμων ομάδων. Αρχικά, παρουσιάζονται οι βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις της εγκληματικότητας των ισχυρών μέσα από τη συμβολή της κριτικής εγκληματολογίας, των θεωριών κοινωνικού ελέγχου και της θεωρίας του εγκλήματος λευκού κολάρου του Edwin Sutherland. Αναλύεται η έννοια της κοινωνικής κατασκευής της εγκληματικότητας και ο τρόπος με τον οποίο οι κοινωνικοί θεσμοί, τα μέσα ενημέρωσης και οι μηχανισμοί εξουσίας συμβάλλουν στη διαμόρφωση της εικόνας του «επικίνδυνου εγκληματία». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιλεκτική λειτουργία του ποινικού συστήματος και στη διαφορετική αντιμετώπιση μεταξύ συμβατικής εγκληματικότητας και εγκληματικότητας των ισχυρών. Στη συνέχεια, εξετάζεται η σχέση ατιμωρησίας, κοινωνικών ανισοτήτων και κρατικής εξουσίας. Η εργασία αναδεικνύει ότι οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ διαθέτουν αυξημένες δυνατότητες αποφυγής ουσιαστικής ποινικής λογοδοσίας μέσω πολιτικής επιρροής, οικονομικής ισχύος και πρόσβασης σε μηχανισμούς προστασίας. Παράλληλα, αναλύεται ο ρόλος του κράτους, των μέσων μαζικής ενημέρωσης και των θεσμικών μηχανισμών στη διατήρηση ή στον περιορισμό της ατιμωρησίας.Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις σύγχρονες μορφές τιμωρητικότητας, όπως η αυστηροποίηση της ποινικής πολιτικής, η πολιτική μηδενικής ανοχής, η ποινικοποίηση της κοινωνικής φτώχειας και η ενίσχυση των μηχανισμών επιτήρησης και καταστολής. Υποστηρίζεται ότι οι πολιτικές αυτές εφαρμόζονται κυρίως απέναντι στις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες, ενώ η εγκληματικότητα των ισχυρών αντιμετωπίζεται συχνά με ηπιότερους μηχανισμούς ελέγχου. Παράλληλα, η εργασία εξετάζει πραγματικές ελληνικές και διεθνείς υποθέσεις οικονομικής και πολιτικής εγκληματικότητας, όπως τραπεζικά σκάνδαλα, υποθέσεις διαφθοράς, Panama Papers και εταιρική εγκληματικότητα. Μέσα από τα παραδείγματα αυτά αναδεικνύεται η έκταση της κοινωνικής βλάβης που προκαλεί η εγκληματικότητα των ισχυρών, αλλά και οι αδυναμίες των κρατικών και διεθνών μηχανισμών ελέγχου. Συμπερασματικά, η εργασία καταλήγει ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των ισχυρών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ισότητας απέναντι στον νόμο στις σύγχρονες κοινωνίες.

This paper examines the phenomenon of impunity and punitiveness in modern societies, with particular emphasis on the criminality of the powerful and the functioning of social control mechanisms. The aim of the study is to analyze the way in which economic, political and social power affects the functioning of the penal system, often leading to unequal treatment between socially powerful and socially weak groups. Initially, the main theoretical approaches to the criminality of the powerful are presented through the contribution of critical criminology, theories of social control and Edwin Sutherland's theory of white-collar crime. The concept of the social construction of crime is analyzed and the way in which social institutions, the media and mechanisms of power contribute to the formation of the image of the "dangerous criminal". Particular emphasis is placed on the selective functioning of the criminal system and the different treatment of conventional crime and crime of the powerful. Subsequently, the relationship between impunity, social inequalities and state power is examined. The paper highlights that economic and political elites have increased opportunities to avoid substantial criminal accountability through political influence, economic power and access to protection mechanisms. At the same time, the role of the state, the media and institutional mechanisms in maintaining or limiting impunity is analyzed. Special reference is made to contemporary forms of punishment, such as the tightening of criminal policy, the zero tolerance policy, the criminalization of social poverty and the strengthening of surveillance and repression mechanisms. It is argued that these policies are mainly applied against socially vulnerable groups, while the criminality of the powerful is often dealt with milder control mechanisms. At the same time, the work examines real Greek and international cases of economic and political criminality, such as banking scandals, corruption cases, Panama Papers and corporate criminality. Through these examples, the extent of the social damage caused by the criminality of the powerful is highlighted, as well as the weaknesses of state and international control mechanisms. In conclusion, the work concludes that effectively dealing with the criminality of the powerful is a basic prerequisite for ensuring democracy, social justice and equality before the law in modern societies.