Εισαγωγή: Η δημογραφική γήρανση και η αύξηση της Ήπιας Γνωσιακής Διαταραχής (ΗΓΔ) αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τα συστήματα υγείας, επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής και την ψυχική ευεξία. Η ΗΓΔ συνιστά ενδιάμεσο στάδιο μεταξύ φυσιολογικής γήρανσης και άνοιας, με ετερογενή κλινική εικόνα και αβέβαιη εξέλιξη. Παράλληλα, ζητήματα που αφορούν θεμελιώδη δικαιώματα, όπως αυτονομία, αξιοπρέπεια και η ισότιμη πρόσβαση σε φροντίδα υγείας, καθώς και οι στάσεις απέναντι στην ευθανασία, αποκτούν ιδιαίτερη βιοηθική σημασία στην τρίτη ηλικία.

Σκοπός: Η μελέτη διερευνά τις διαφορές στην ποιότητα ζωής και στην άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως η αυτονομία, η αξιοπρέπεια και η κοινωνική συμμετοχή, καθώς και στις στάσεις απέναντι στην ευθανασία μεταξύ ηλικιωμένων με ΗΓΔ και γνωστικά υγιών συνομηλίκων, καθώς και τους παράγοντες που τις επηρεάζουν.

Μεθοδολογία: Πρόκειται για ποσοτική, συγκριτική και διατομεακή μελέτη σε 40 άτομα άνω των 70 ετών (20 ΗΓΔ, 20 υγιείς). Χρησιμοποιήθηκαν τα εργαλεία MoCA, WHOQOL-BREF, GDS-15, καθώς και κλίμακες θρησκευτικότητας και στάσεων απέναντι στην ευθανασία. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με SPSS.

Αποτελέσματα: Δεν βρέθηκαν διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων στην ποιότητα ζωής, στη θρησκευτικότητα ή στις στάσεις απέναντι στην ευθανασία. Η ομάδα ΗΓΔ παρουσίασε σημαντικά υψηλότερη καταθλιπτική συμπτωματολογία. Στην ΗΓΔ, η σωματική υγεία συσχετίστηκε έντονα με το περιβάλλον και η κατάθλιψη με μειωμένη λειτουργικότητα. Στους υγιείς ηλικιωμένους, η ποιότητα ζωής συνδέθηκε κυρίως με

εισόδημα, εκπαίδευση και κοινωνικές σχέσεις, ενώ η κατάθλιψη εμφάνισε αρνητικές συσχετίσεις με κοινωνική υποστήριξη και μορφωτικό επίπεδο.

Συμπεράσματα: Η ποιότητα ζωής και οι στάσεις απέναντι στην ευθανασία δεν διαφοροποιούνται μεταξύ των δύο ομάδων, παρά την αυξημένη ψυχολογική επιβάρυνση στην ΗΓΔ. Οι διαφοροποιήσεις εντοπίζονται στους προσδιοριστικούς παράγοντες, με τους κοινωνικοοικονομικούς να υπερισχύουν στους υγιείς ηλικιωμένους και τη σωματική υγεία και λειτουργικότητα στην ΗΓΔ, αντανακλώντας διαφορές στην άσκηση δικαιωμάτων όπως η αυτονομία και η αξιοπρέπεια, ενώ η κατάθλιψη αποτελεί κοινό αρνητικό παράγοντα για την ποιότητα ζωής και των δύο ομάδων.

Λέξεις κλειδιά: γήρας,  ήπια γνωσιακή διαταραχή, ποιότητα ζωής, κατάθλιψη, ευθανασία.

Introduction: The demographic ageing of the population and the increasing prevalence of Mild Cognitive Impairment (MCI) pose significant challenges to healthcare systems, affecting quality of life and psychological well-being in older adults. MCI is an intermediate stage between normal ageing and dementia, characterised by heterogeneous clinical presentation and uncertain progression. At the same time, issues related to fundamental rights, such as autonomy, dignity, and equitable access to healthcare, as well as attitudes towards euthanasia, acquire particular bioethical significance in later life.

Aim: This study investigates differences in quality of life and fundamental rights, such as autonomy, dignity, and social participation, as well as attitudes towards euthanasia among older adults with Mild Cognitive Impairment (MCI) and cognitively healthy peers, and the factors influencing them.

Methods: This quantitative, comparative, cross-sectional study included 40 participants aged over 70 years (20 with MCI and 20 controls). Assessment tools included MMSE, MoCA, WHOQOL-BREF, GDS-15, and scales measuring religiosity and attitudes toward euthanasia. Statistical analysis was performed using SPSS.

Results: No significant differences were found between groups in quality of life, religiosity, or attitudes toward euthanasia. However, the MCI group showed higher depressive symptomatology. In MCI, physical health was strongly associated withenvironmental factors, while depression was linked to reduced functional ability. In controls, quality of life was mainly associated with income, education, and social relationships, whereas depression showed negative associations with social support and education.

Conclusions: Quality of life and attitudes towards euthanasia do not differ between the two groups, despite increased psychological burden in MCI. Differences are observed in determining factors, with socioeconomic determinants more prominent among healthy older adults and physical health and functional status in MCI, reflecting differences in the exercise of rights such as autonomy and dignity, while depression emerges as a common negative factor affecting quality of life in both groups.

Keywords: ageing, mild cognitive impairment, quality of life, depression, euthanasia.