Εισαγωγή: Η πνευμονία αποτελεί μία από τις συχνότερες λοιμώξεις στους ηλικιωμένους και σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως. Οι φυσιολογικές μεταβολές που συνοδεύουν τη γήρανση, σε συνδυασμό με την παρουσία συννοσηροτήτων και λειτουργικής έκπτωσης, αυξάνουν την ευπάθεια των ηλικιωμένων στην εμφάνιση πνευμονίας τόσο στην κοινότητα όσο και στις Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων.

Σκοπός: Σκοπός της παρούσας περιγραφικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση των χαρακτηριστικών της πνευμονίας στους ηλικιωμένους που διαμένουν στην κοινότητα και σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων, καθώς και η ανάδειξη των παραγόντων που επηρεάζουν την εμφάνιση, τη διάγνωση, την πρόγνωση και την αντιμετώπισή της.

Μεθοδολογία: Για την εκπόνηση της παρούσας περιγραφικής ανασκόπησης πραγματοποιήθηκε αναζήτηση και μελέτη της ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την πνευμονία στους ηλικιωμένους. Η αναζήτηση των επιστημονικών άρθρων πραγματοποιήθηκε μέσω της βάσης δεδομένων PubMed, ενώ παράλληλα χρησιμοποιήθηκαν ελληνόγλωσσα επιστημονικά βιβλία. Για την αναζήτηση των σχετικών δημοσιεύσεων χρησιμοποιήθηκαν λέξεις-κλειδιά στην αγγλική γλώσσα, όπως community-acquiredpneumonia, nursinghome-acquiredpneumonia, elderly, olderadults, aging, riskfactors, clinicalpresentation, diagnosis, treatment, prevention και long-termcarefacilities. Οι λέξεις-κλειδιά χρησιμοποιήθηκαν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με τη χρήση λογικών τελεστών (AND, OR), με σκοπό τον εντοπισμό μελετών σχετικών με την πνευμονία στους ηλικιωμένους της κοινότητας και σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων. Το χρονικό εύρος της βιβλιογραφικής αναζήτησης περιλάμβανε κυρίως δημοσιεύσεις από το 2010 έως το 2026. Το συγκεκριμένο εύρος επιλέχθηκε ώστε να συμπεριληφθούν τόσο οι κλασικές μελέτες και κατευθυντήριες οδηγίες που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη προσέγγιση της πνευμονίας στους ηλικιωμένους όσο και νεότερα δεδομένα που αφορούν την επιδημιολογία, τους παράγοντες κινδύνου, τη διάγνωση, την πρόληψη και τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου.

Αποτελέσματα: Η ανασκόπηση έδειξε ότι η προχωρημένη ηλικία, οι συννοσηρότητες, η λειτουργική έκπτωση, οι διαταραχές κατάποσης και η μειωμένη ανοσολογική απόκριση αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση πνευμονίας. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η νόσος συχνά εμφανίζεται με άτυπη κλινική εικόνα στους ηλικιωμένους, γεγονός που δυσχεραίνει την έγκαιρη διάγνωση. Οι ηλικιωμένοι που διαμένουν σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πνευμονίας, βαρύτερη κλινική πορεία και αυξημένη πιθανότητα επιπλοκών συγκριτικά με τους ηλικιωμένους της κοινότητας.

Συμπεράσματα: Η πνευμονία στους ηλικιωμένους αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας και απαιτεί έγκαιρη αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου, σωστή διαγνωστική προσέγγιση και εξατομικευμένη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η εφαρμογή προληπτικών παρεμβάσεων και η ολοκληρωμένη φροντίδα των ηλικιωμένων μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόγνωσης και της ποιότητας ζωής τους.

Introduction: Pneumonia is one of the most common infections among the elderly and a major cause of morbidity and mortality worldwide. The physiological changes associated with aging, combined with the presence of comorbidities and functional decline, increase the vulnerability of older adults to developing pneumonia both in the community and in long-term care facilities.

Objective: The objective of this descriptive literature review was to investigate the characteristics of pneumonia in older adults living in the community and in long-term care facilities, as well as to identify the factors influencing its occurrence, diagnosis, prognosis, and management of the condition.

Methodology: To conduct this descriptive literature review, a search and analysis of the Greek and international literature on pneumonia in the elderly was carried out. The search for scientific articles was conducted primarily through the PubMed database, while Greek-language scientific books were also consulted. To search for relevant publications, English-language keywords were used, such as community-acquired pneumonia, nursing home-acquired pneumonia, elderly, older adults, aging, risk factors, clinical presentation, diagnosis, treatment, prevention, and long-term care facilities. The keywords were used individually or in combination with logical operators (AND, OR) to identify studies related to pneumonia in the elderly in the community and in long-term care facilities.The time frame of the literature search primarily included publications from 2010 to 2026. This specific range was selected to include both the classic studies and guidelines that shaped the modern approach to pneumonia in the elderly, as well as more recent data regarding the epidemiology, risk factors, diagnosis, prevention, and treatment of the disease.

Results: The review showed that advanced age, comorbidities, functional decline, swallowing disorders, and a reduced immune response are significant risk factors for the development of pneumonia. At the same time, it was found that the disease often presents with an atypical clinical picture in the elderly, a fact that hinders timely diagnosis. Older adults residing in long-term care facilities have an increased risk of developing pneumonia, a more severe clinical course, and a higher likelihood of complications compared to older adults living in the community.

Conclusions: Pneumonia in the elderly is a significant public health problem and requires timely identification of risk factors, an appropriate diagnostic approach, and personalized treatment. The implementation of preventive interventions and comprehensive care for the elderly can significantly contribute to improving their prognosis and quality of life.