ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο και τη στάση του ελληνικού Τύπου κατά τη διάρκεια της πολιτειακής κρίσης του 1935, η οποία οδήγησε στην κατάλυση της Β΄ Ελληνικής Δημοκρατίας και την παλινόρθωση της μοναρχίας. Σκοπός της έρευνας είναι η ανάδειξη του Τύπου όχι ως απλού παρατηρητή των γεγονότων, αλλά ως ενεργού πολιτικού δρώντα που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και στη νομιμοποίηση της θεσμικής εκτροπής.

Μέσα από την ανάλυση λόγου εμβληματικών εφημερίδων της εποχής, όπως η Καθημερινή, Ακρόπολις, Πρωία αλλά και το Ελεύθερον Βήμα διερευνώνται οι ρητορικές στρατηγικές που επιστρατεύτηκαν. Η εργασία επικεντρώνεται στη «ρητορική της κρίσης», τη χρήση του φόβου και την κατασκευή του αφηγήματος της «εθνικής σωτηρίας» από το φιλομοναρχικό στρατόπεδο. Παράλληλα, εξετάζονται η διεθνής συγκυρία της ανόδου του ολοκληρωτισμού στην Ευρώπη και η οικονομική διάσταση της προπαγάνδας, η οποία υποσχόταν σταθερότητα μέσω της επιστροφής του Στέμματος.

Τα συμπεράσματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι ο Τύπος του 1935 λειτούργησε ως επιταχυντής της ιστορικής μετάβασης, προετοιμάζοντας το ψυχολογικό και ιδεολογικό έδαφος για το αυταρχικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Η έρευνα καταλήγει στο ότι η ηγεμονία του φιλομοναρχικού λόγου στον δημόσιο χώρο κατέστησε τη Δημοκρατία ανυπεράσπιστη, αποδεικνύοντας τη δύναμη των μέσων ενημέρωσης στην κατάλυση των δημοκρατικών θεσμών σε περιόδους βαθιάς κοινωνικής κρίσης.

Λέξεις-κλειδιά: Ελληνικός Τύπος, Πολιτειακό Ζήτημα 1935, Παλινόρθωση, Εθνικός Διχασμός, Ανάλυση Λόγου, Β΄ Ελληνική Δημοκρατία.

ABSTRACT

This thesis examines the role and stance of the Greek press during the political crisis of 1935, which led to the dissolution of the Second Hellenic Republic and the restoration of the monarchy. The aim of the research is to highlight the press not as a simple observer of events, but as an active political actor that contributed decisively to the formation of public opinion and the legitimization of institutional deviation.

Through the analysis of the discourse of emblematic newspapers of the time, such as Kathimerini, Akropolis, Proia and Eleftheron Vima, the rhetorical strategies that were deployed are explored. The work focuses on the “rhetoric of crisis”, the use of fear and the construction of the narrative of “national salvation” by the pro-monarchist camp. At the same time, the international conjuncture of the rise of totalitarianism in Europe and the economic dimension of the propaganda, which promised stability through the return of the Crown, are examined.

The conclusions of the study demonstrate that the 1935 press acted as an accelerator of the historical transition, preparing the psychological and ideological ground for the authoritarian regime of August 4. The research concludes that the hegemony of pro-monarchist discourse in the public sphere rendered the Republic defenseless, demonstrating the power of the media in the destruction of democratic institutions in periods of deep social crisis.
Keywords: Greek Press, Political Issue 1935, Restoration, National Division, Discourse Analysis, Second Hellenic Republic.