Η παρούσα εργασία εξετάζει την τραπ μουσική ως ένα αντιφατικό πολιτισμικό προϊόν της σύγχρονης μαζικής κουλτούρας. Η ανάλυση προσεγγίζει το φαινόμενο από τη σκοπιά της πολιτικής και κοινωνικής κριτικής. Στο πλαίσιο αυτό, εκκινεί από την παραδοχή ότι η τραπ μουσική εκφράζει κυρίαρχες αξίες του ύστερου καπιταλισμού και ειδικότερα, της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας, τις οποίες προσεγγίζει κριτικά. Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι η διάσταση αυτή δεν εξαντλεί την πολυπλοκότητα του φαινομένου.

Το βασικό ερευνητικό ερώτημα της εργασίας αφορά το κατά πόσο η τραπ μουσική, παρά τον κομφορμιστικό ιδεολογικό χαρακτήρα που εμφανίζει στη τρέχουσα συγκυρία, μπορεί να αρθρώνει ταυτόχρονα χειραφετητικές προοπτικές και δυναμικές αμφισβήτησης των υφιστάμενων κοινωνικών σχέσεων και σχέσεων εξουσίας. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στην εκτενή ανασκόπηση σχετικής βιβλιογραφίας, καθώς και στην κριτική ανάλυση στίχων και αφηγηματικών μοτίβων που συναντώνται στο έργο επιλεγμένων εκπροσώπων της ελληνικής τραπ σκηνής κατά την τελευταία δεκαετία.

Για την προσέγγιση του ζητήματος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον αντιφατικό χαρακτήρα της μαζικής κουλτούρας και των πολιτισμικών της προϊόντων. Μέσα από αυτό το πρίσμα διερευνώνται οι δυνατότητες των μαζικών πολιτισμικών προϊόντων να εκφράζουν στοιχεία που υπερβαίνουν τη λογική της μαζικής κουλτούρας και, κατ’ επέκταση, την τάση της τελευταίας να παθητικοποιεί τις κριτικές ικανότητες των ακροατηρίων και να νομιμοποιεί το υφιστάμενο κοινωνικό καθεστώς. Η προβληματική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την περίπτωση της τραπ μουσικής, καθώς η ίδια συνιστά ένα κατεξοχήν μαζικό πολιτισμικό προϊόν.

Καταλήγοντας, καταδεικνύονται τόσο οι βασικές όψεις της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας που αναπαράγει η τραπ μουσική, όσο και ορισμένες χειραφετητικές προοπτικές που αυτή εκφράζει. Ως προς τις πρώτες, η τραπ αναπαράγει στοιχεία όπως η ατομικοποίηση της επιτυχίας, η ιδεολογία της επιχειρηματικότητας του εαυτού, η κανονικοποίηση σύγχρονων μορφών αυτοεκμετάλλευσης, η φυσικοποίηση του έντονου κοινωνικού ανταγωνισμού και η διάχυση της αγοραίας λογικής πέρα από το πεδίο της οικονομίας, στο σύνολο της κοινωνικής ζωής. Αναφορικά με τις δεύτερες, η τραπ εκφράζει μια μορφή ριζικής ειλικρίνειας ως προς τον τρόπο λειτουργίας της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας, καθιστώντας ορατές τις αντιφάσεις και τις εντάσεις που διαπερνούν την τελευταία. Παράλληλα, συμβάλλει στη συγκρότηση ενός νέου συλλογικού και δυνητικά πολιτικού υποκειμένου, το οποίο διαμορφώνεται γύρω από τις σύγχρονες εμπειρίες επισφάλειας και κοινωνικής παγίδευσης. Τέλος, μέσα από τις αναπαραστάσεις της αναδύεται μια νέα μαζική επιθυμία για αφθονία, η οποία μπορεί να λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά προς το κυρίαρχο οικονομικό και κοινωνικό καθεστώς, στον βαθμό που έρχεται σε σύγκρουση με δομικούς περιορισμούς και εγγενείς αντιφάσεις του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

This thesis examines trap music as a contradictory cultural product of contemporary mass culture. The analysis approaches the phenomenon from the perspective of political and social critique. Within this framework, it starts from the assumption that trap music expresses dominant values of late capitalism and, more specifically, of neoliberal ideology, which are approached critically. At the same time, it is argued that this dimension does not exhaust the complexity of the phenomenon.

The main research question of the paper concerns the extent to which trap music, despite the conformist ideological character it appears to assume in the contemporary conjuncture, can simultaneously articulate emancipatory prospects and dynamics of contestation of existing social relations and relations of power. The research methodology is based on an extensive review of relevant literature, as well as on a critical analysis of lyrics and narrative patterns found in the work of selected representatives of the Greek trap scene over the last decade.

In addressing this issue, particular emphasis is placed on the contradictory character of mass culture and its cultural products. From this perspective, the possibilities of mass cultural products to express elements that transcend the logic of mass culture, and, by extension, its tendency to render audiences passive in their critical capacities and to legitimize the existing social order, are explored. This problematic is particularly relevant in the case of trap music, as it constitutes a paradigmatic product of contemporary mass culture.

In conclusion, the study identifies both the main aspects of neoliberal ideology reproduced by trap music, as well as certain emancipatory potentials that it expresses. With regard to the former, trap reproduces elements such as the individualization of success, the ideology of entrepreneurial self, the normalization of contemporary forms of self-exploitation, the naturalization of intense social competition, and the diffusion of market logic beyond the sphere of the economy into the whole of social life. With regard to the latter, trap expresses a form of radical honesty regarding the functioning of contemporary social reality, rendering visible the contradictions and tensions that permeate it. At the same time, it contributes to the formation of a new collective and potentially political subject, shaped around contemporary experiences of precarity and social entrapment. Finally, within its representations emerges a new mass desire for abundance, which may function in a destabilizing manner vis-à-vis the dominant economic and social order, insofar as it comes into conflict with the structural constraints and inherent contradictions of the capitalist mode of production.