Μεγάλη Ιδέα, Ελληνική εξωτερική πολιτική, Κριμαϊκός Πόλεμος, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Κωλέττης, Όθωνας, Κωνσταντίνος, Διχασμός, Βενιζέλος
ΣΕΙ 51 – Οι Έλληνες και οι μεγάλες ιδέες τους
50
6
Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη Μεγάλη Ιδέα ως κεντρικό ιδεολογικό και πολιτικό άξονα του ελληνικού κράτους κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα, εστιάζοντας σε δύο κρίσιμες ιστορικές συγκυρίες: τον Κριμαϊκό Πόλεμο (1853–1856) και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914–1918). Στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο η Μεγάλη Ιδέα επηρέασε τις επιλογές της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας, τις διεθνείς σχέσεις της χώρας και τις εσωτερικές πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις, καθώς και να καταδείξει τα όρια και τις αντιφάσεις της ως εθνικής στρατηγικής. Η εργασία προσεγγίζει τη Μεγάλη Ιδέα όχι μόνο ως αλυτρωτικό όραμα, αλλά ως ένα ευέλικτο ιδεολογικό σχήμα που προσαρμοζόταν στις εκάστοτε διεθνείς ισορροπίες και στις επιδιώξεις της πολιτικής ηγεσίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των Μεγάλων Δυνάμεων, στη δυναμική του Ανατολικού Ζητήματος, καθώς και στη συμβολή συγκεκριμένων προσωπικοτήτων, όπως ο Ιωάννης Κωλέττης, ο βασιλιάς Όθωνας, ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄.
Κύριος σκοπός της μελέτης είναι η ανάδειξη της συνέχειας και των διαφοροποιήσεων στη χρήση της Μεγάλης Ιδέας, αναλόγως της γεωπολιτικής συγκυρίας και του διεθνούς συστήματος. Τέλος, επιχειρείται μια συνολική αποτίμηση της Μεγάλης Ιδέας ως ιστορικού φαινομένου με μακροπρόθεσμες συνέπειες για τη διαμόρφωση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, της εθνικής αυτοαντίληψης και του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
The present study examines the Megali Idea as a central ideological and political axis of the Greek state during the nineteenth and the early twentieth century, focusing on two critical historical conjunctures: the Crimean War (1853–1856) and the First World War (1914–1918). The aim of the study is to highlight the ways in which the Megali Idea influenced the choices of the Greek political leadership, the country’s international relations, as well as its internal political and social developments, and to demonstrate the limits and contradictions of the Megali Idea as a national strategy. The study approaches the Megali Idea not merely as an irredentist vision, but as a flexible ideological framework that adapted to changing international balances and to the priorities of the political leadership. Particular emphasis is placed on the role of the Great Powers, the dynamics of the Eastern Question, and the contribution of key political figures such as Ioannis Kolettis, King Otto, Eleftherios Venizelos, and King Constantine. The main objective of the study is to highlight both the continuity and the variations in the use of the Megali Idea in relation to the geopolitical context and the international system. Finally, the study offers an overall assessment of the Megali Idea as a historical phenomenon with long-term consequences for the formation of Greek foreign policy, national self-perception, and the modern Greek state
