κανονικότητα, πάσχον σώμα, απεικόνιση, αναπηρία, εξουσία
Φιλοσοφία και Τέχνες
2
32
34
<p>Η παρούσα εργασία διερευνά την έννοια της κανονικότητας και τον τρόπο με τον οποίο συγκροτείται κοινωνικά, πολιτικά και αισθητικά, μέσω της απεικόνισης του πάσχοντος σώματος στην τέχνη. Στο πρώτο κεφάλαιο, η κανονικότητα εξετάζεται ως ιστορικά και πολιτικά συγκροτημένος μηχανισμός εξουσίας, ο οποίος εγγράφεται στα σώματα και οργανώνει τόσο τις κοινωνικές πρακτικές όσο και τις μορφές αναπαράστασής τους. Από τη θεωρητική χαρτογράφηση των εννοιών καθίσταται σαφές ότι η κανονικότητα παράγεται μέσω λόγων, ταξινομήσεων και πλαισίων που συνδέουν την υγεία, την παραγωγικότητα και την κοινωνική αποδοχή, με άμεσες συνέπειες στη ζωή των υποκειμένων. Στο δεύτερο κεφάλαιο, η ανάλυση εστιάζει χαρτογράφηση της αναπαράστασης του πάσχοντος σώματος στην τέχνη, όπου η ορατότητα δεν συνεπάγεται χειραφέτηση. Το σώμα συχνά αποσπάται από τη βιωμένη εμπειρία και μετατρέπεται σε αντικείμενο αξιολόγησης, επιβεβαιώνοντας τα κυρίαρχα πρότυπα σωματικής κανονικότητας. Στο τρίτο κεφάλαιο, μέσω της αποπλαισίωσης και της αισθητικοποίησης, το πάσχον σώμα εμφανίζεται ορατό και αισθητικά αναδειγμένο, αλλά παράλληλα παραμένει υπό τον έλεγχο των κυρίαρχων προτύπων, περιορίζοντας τη δυνατότητα πραγματικής χειραφέτησης. Στο τέταρτο κεφάλαιο, η ανάλυση στρέφεται στην ενσώματη εμπειρία και στην αισθητική της αναπηρίας, με έμφαση στη crip αισθητική. Η αναπηρία γίνεται ενεργός φορέας γνώσης, αισθητικής και πολιτικής δύναμης, αμφισβητεί τα κυρίαρχα πρότυπα και προσφέρει νέους τρόπους εμπειρίας, αισθητικής και συλλογικής συμμετοχής. Μέσα από αυτή την προοπτική, η αναπηρία εμφανίζεται δυναμικά χειραφετημένη και δημιουργική, αναδεικνύοντας τη σημασία της ως μέσο αισθητικής και πολιτικής παρέμβασης. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι η αναπηρία, τόσο ως αντικείμενο όσο και ως φορέας εμπειρίας, επιτρέπει την κριτική αναστοχαστική επανεξέταση της κανονικότητας και ανοίγει δρόμους για νέες μορφές αισθητικής, κοινωνικής και πολιτικής πρακτικής.</p>
<p>This study investigates the concept of normality and the ways in which it is socially, politically, and aesthetically constructed through the depiction of the suffering body in art. In the first chapter, normality is examined as a historically and politically constituted mechanism of power, inscribed upon bodies and shaping both social practices and forms of representation. The theoretical mapping of these concepts makes clear that normality is produced through discourses, classifications, and frameworks that link health, productivity, and social acceptance, with direct consequences for the lives of subjects. In the second chapter, the analysis focuses on mapping the representation of the suffering body in art, demonstrating that visibility does not necessarily entail emancipation. The body is often detached from lived experience and transformed into an object of evaluation, thereby reinforcing dominant standards of corporeal normality. In the third chapter, through processes of deframing and aestheticization, the suffering body becomes visible and aesthetically highlighted, yet it simultaneously remains under the control of dominant norms, limiting the possibility of genuine emancipation. In the fourth chapter, the focus shifts to the embodied experience and the aesthetics of disability, with particular emphasis on crip aesthetics. Disability emerges as an active agent of knowledge, aesthetics, and political force, challenging dominant norms and offering new modes of experience, aesthetic engagement, and collective participation. From this perspective, disability appears dynamically empowered and creative, highlighting its significance as a medium for aesthetic and political intervention.</p>
Αναπαράσταση μη-κανονικών σωμάτων στις τέχνες