Το τραύμα και οι μνήμες του Εμφυλίου Πολέμου στη μεταπολιτευτική πεζογραφία: Τα Χανιά στο έργο της Μάρως Δούκα

Memory and Trauma of the Greek Civil War in Post-1974 Greek Prose: Chania in the Novels of Maro Douka (english)

  1. MSc thesis
  2. ΖΩΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗ
  3. Δημιουργική Γραφή (ΔΓΡ)
  4. 7 March 2026
  5. Ελληνικά
  6. 96
  7. Αραβανή Ευαγγελία
  8. Αραβανή Ευαγγελία | Αντιγόνη Βλαβιανού Δετζώρτζη | Ευαγγελία Δασκαλά
  9. Λογοτεχνία του Ελληνικού Εμφυλίου, μνήμη, τραύμα, μεταμνήμη, μεταπολιτευτική πεζογραφία, Μάρω Δούκα, ιστορία και λογοτεχνία, τεκμηριωτική μυθοπλασία, μικροϊστορία
  10. ΔΓΡ53: Πεζός λόγος – Ποιητικός λόγος
  11. 2
  12. 82
  13. 10
    • Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη λογοτεχνική αναπαράσταση της μνήμης του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου στη μεταπολιτευτική πεζογραφία, με επίκεντρο το έργο της Μάρως Δούκα και ειδικότερα τα μυθιστορήματα Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ (2011) και Έλα να πούμε ψέματα (2014). Η μελέτη διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η εμφυλιακή εμπειρία επανέρχεται μέσα από πρακτικές μνήμης, λήθης, τραύματος και αρχειακής διαμεσολάβησης, σε συνάρτηση με τη μεταπολιτευτική και σύγχρονη κοινωνικοϊστορική συνθήκη.

      Η μεταπολιτευτική πεζογραφία απομακρύνεται σταδιακά από μονοσήμαντες ιδεολογικές αναγνώσεις του παρελθόντος και στρέφεται σε πιο σύνθετες, αμφίσημες αφηγηματικές εκδοχές της ιστορικής εμπειρίας. Στο πλαίσιο αυτό, ο Εμφύλιος δεν προσεγγίζεται ως ιστορικό γεγονός παγιωμένο στον χρόνο, αλλά ως τραυματικό μνημονικό πεδίο που ενεργοποιείται εκ νέου μέσα από θραυσματικές μνήμες, αφηγηματικές σιωπές και διαγενεακές μεταβιβάσεις. Η λογοτεχνία λειτουργεί έτσι ως χώρος αναστοχασμού, όπου το παρελθόν επανερμηνεύεται χωρίς την αξίωση μιας ενιαίας ιστορικής αλήθειας.

      Στα υπό εξέταση μυθιστορήματα, η εμφυλιακή μνήμη αρθρώνεται μέσα από πολυφωνικές αφηγήσεις, μαρτυρίες και αρχειακά τεκμήρια, τα οποία συνυπάρχουν αποσπασματικά, αναδεικνύοντας τις ηθικές και πολιτικές αντιφάσεις της περιόδου. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στη μικροϊστορική κλίμακα και στην τοπική ιστορία, ειδικότερα της πόλης των Χανίων, η οποία λειτουργεί ως μνημονικός χώρος συνάντησης διαφορετικών χρονικοτήτων. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των δύο μυθιστορημάτων, η εργασία αναδεικνύει τις αφηγηματικές στρατηγικές μέσω των οποίων η λογοτεχνία συμβάλλει στη διαμόρφωση της ιστορικής συνείδησης απέναντι στη μνήμη και τη λήθη του Εμφυλίου Πολέμου.

    • This Master’s Thesis examines the literary representation of memory of the Greek Civil War in post-dictatorship Greek prose, focusing on the work of Maro Douka and, more specifically, on the novels To díkio eínai zóriko polí (Justice Is a Difficult Thing, 2011) and Ela na poúme psémata (Let’s Tell Lies, 2014). The study explores how the experience of the Civil War is articulated through narrative practices of memory, forgetting, trauma, and archival mediation, in relation to the socio-historical conditions of the post-1974 period and contemporary Greece.

      Within the broader context of post-dictatorship prose, literary engagements with the past increasingly move away from univocal ideological frameworks towards more complex and ambivalent representations of historical experience. From this perspective, the Civil War is approached not as a historically fixed or resolved event, but as a traumatic field of memory that continues to resurface through fragmented recollections, narrative silences, and intergenerational transmission. Literature thus emerges as a reflective space in which the past is re-signified, rather than retrieved as a coherent or unified historical truth.

      In the novels under consideration, Civil War memory is articulated through polyphonic narrative structures, testimonial voices, and archival traces that coexist in a fragmentary manner, foregrounding the ethical and political tensions of the period. Particular attention is given to the role of place—especially the city of Chania—which functions as a mnemonic space where different temporal layers intersect. Through a comparative analysis of the two novels, the thesis identifies the narrative strategies through which literature articulates forms of historical consciousness in relation to memory and forgetting of the Greek Civil War.

  14. Hellenic Open University
  15. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές