Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την επιβολή της θανατικής ποινής για πολιτικούς λόγους στην ιστορία του νεότερου ελληνικού κράτους, από τη συγκρότησή του ως τη σύγχρονη εποχή. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται μια ιστορική επισκόπηση χαρακτηριστικών περιπτώσεων επιβολής της θανατικής ποινής με έντονη πολιτική φόρτιση, όπως η δίκη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, η εκτέλεση των Έξι το 1922, τα γεγονότα του πραξικοπήματος των βενιζελικών το 1935, καθώς και οι υποθέσεις της μετεμφυλιακής και μεταπολιτευτικής περιόδου, όπως αυτές του Νίκου Μπελογιάννη και του Αλέξανδρου Παναγούλη και η δίκη των πρωταίτιων της δικτατορίας. Στόχος ήταν η ανάδειξη των γεγονότων που οδήγησαν τα δικαστήρια να επιβάλουν την εσχάτη των ποινών και πως αυτή διαμόρφωσε τους πολιτικούς συσχετισμούς μετέπειτα.

Η δεύτερη ενότητα επικεντρώνεται στην περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου, με ιδιαίτερη έμφαση στην λειτουργία των εκτάκτων στρατοδικείων, τις συλλήψεις και τις εκτελέσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της εμφύλιας σύγκρουσης, καθώς και την επιβολή θανατικών ποινών από τον Δημοκρατικό Στρατό. Η μελέτη βασίζεται σε βιβλιογραφικές και πρωτογενείς αρχειακές πηγές, με ειδική ανάλυση στοιχείων από το Έκτακτο Στρατοδικείο Ξάνθης και το Διαρκές Στρατοδικείο Καβάλας, που αναδεικνύουν τη θεσμική και πολιτική διάσταση της θανατικής ποινής.

This thesis examines the imposition of the death penalty for political reasons in the history of the modern Greek state, from its establishment to the contemporary era. The first section provides a historical overview of notable cases in which the ultimate penalty was applied under strong political influence, such as the trial of Theodoros Kolokotronis, the execution of the Six in 1922, the events following the Venizelist coup of 1935, as well as cases from the post-civil war and post-dictatorship periods, including those of Nikos Belogiannis and Alexandros Panagoulis, and the trial of the perpetrators of the dictatorship. The aim of this section is to highlight the political and institutional circumstances that led courts to impose the death penalty, and how it subsequently shaped political alignments.

The second section focuses on the period of the Greek Civil War, with particular emphasis on the operation of the emergency military courts, the arrests and executions carried out within the context of the civil conflict, and the imposition of death sentences by the Democratic Army of Greece. The study relies on bibliographic and primary archival sources, with a specific analysis of records from the Xanthi Emergency Military Court and the Permanent Military Court of Kavala, highlighting the institutional and political dimensions of the death penalty during this period.