Στον 21ο αιώνα, και ιδίως μετά την πανδημία του κορωνοϊού, οι θεωρίες συνωμοσίας,
παρότι δεν αποτελούν νέο φαινόμενο, συνδέονται πλέον στενά με τη διαδικτυακή
παραπληροφόρηση. Παρά την εκτεταμένη διάχυση συνωμοσιολογικών αφηγημάτων
στο ψηφιακό περιβάλλον, η έκθεση των ανθρώπων σε αυτά δεν συνεπάγεται
αυτομάτως την αποδοχή και την υιοθέτησή τους. Η αποδοχή των θεωριών
συνωμοσίας προκύπτει κυρίως από σύνθετους ψυχολογικούς μηχανισμούς που
προϋπάρχουν στο άτομο και επηρεάζουν την αντίληψη και τις στάσεις του,
οδηγώντας ενίοτε στη διαμόρφωση παγιωμένων πεποιθήσεων. Η παρούσα
μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία αναλύει αυτούς τους μηχανισμούς και
υπογραμμίζει τη σημασία τους στην ευαλωτότητα των ατόμων σε συνωμοσιολογικά
αφηγήματα, ενώ παράλληλα διερευνά τη συμβολή της διαδικτυακής εξάπλωσής τους
στην ενίσχυση του φαινομένου. Επιπλέον, δεδομένου ότι από πολλές πλευρές
επισημαίνεται η επικινδυνότητα της ραγδαίας διάδοσης θεωριών συνωμοσίας,
εξετάζονται οι κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες που απορρέουν από αυτήν, καθώς
και η ανάγκη ανάπτυξης στρατηγικών αποτροπής του φαινομένου. Λαμβάνοντας
υπόψη την πολυπλοκότητα του ζητήματος, η αποτροπή απαιτεί συνδυασμένες
παρεμβάσεις σε τεχνολογικό, κοινωνικό και ατομικό επίπεδο, με στόχο τόσο την
πρόληψη όσο και τον εκ των υστέρων παρέμβαση. Η εργασία εστιάζει κυρίως στο
άτομο και στις ψυχολογικές του προδιαθέσεις, προτείνοντας προληπτικές
παρεμβάσεις που ενισχύουν την κριτική αξιολόγηση των πληροφοριών πριν από τον
σχηματισμό και την παγίωση πεποιθήσεων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η
αποφυγή αρνητικών συνεπειών για την κοινωνία και τη δημοκρατία, καθώς και ο
περιορισμός της εξάπλωσης συνωμοσιολογικών αφηγημάτων, συμβάλλοντας
παράλληλα στην ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας.

In the 21st century, and particularly following the COVID-19 pandemic, conspiracy
theories, although not a new phenomenon, have become closely intertwined with
online misinformation. Despite the widespread circulation of conspiratorial narratives
in the digital environment, exposure to such content does not automatically result in
acceptance or endorsement. The adoption of conspiracy theories primarily arises from
complex psychological mechanisms that pre-exist within the individual and shape
perception and attitudes, sometimes leading to the formation of rigid and deeply
entrenched beliefs. This master’s thesis examines these psychological mechanisms
and highlights their role in individuals’ vulnerability to conspiratorial narratives,
while also exploring the contribution of their online dissemination to the amplification
of the phenomenon. Furthermore, given the growing concern regarding the risks
associated with the rapid spread of conspiracy theories, the study investigates the
social and political consequences that emerge from this trend, as well as the need to
develop effective strategies to counter it. Taking into account the complexity of the
issue, prevention and mitigation require combined interventions at the technological,
social, and individual levels, aiming both at prevention and post-exposure
intervention. The thesis focuses primarily on the individual and their psychological
predispositions, proposing preventive approaches that strengthen the critical
evaluation of information prior to the formation and consolidation of beliefs. In this
way, the study seeks to prevent negative consequences for society and democracy,
limit the spread of conspiratorial narratives, and contribute to the enhancement of
societal resilience.