Κινηματογραφικές αφηγήσεις του Κινήματος Πολιτικών Δικαιωμάτων στον αμερικανικό κινηματογράφο: Από τη λευκή οπτική στην επαναδιεκδίκηση της Ιστορίας

Cinematic Narratives of the Civil Rights Movement in American Cinema: From a White Perspective to the Reclaiming of History (english)

  1. MSc thesis
  2. ΜΑΡΙΑ ΤΣΟΝΩΝΑ
  3. Δημόσια Ιστορία (ΔΙΣ)
  4. 07 March 2026
  5. Ελληνικά
  6. 59
  7. Εμμανουήλ Αρκολάκης
  8. Δερμεντζόπουλος, Χρήστος | Παληκίδης, Άγγελος
  9. Κίνημα Πολιτικών Δικαιωμάτων | Αμερικανικός Κινηματογράφος | Mississippi Burning (1988) | The Long Walk Home (1990) | Selma (2014) | Rustin (2023) | Critical Race Theory (CRT) | Διατομεακότητα (Intersectionality) | Συστημικός Ρατσισμός | Λευκός Σωτήρας (White Savior) | Μαύρη Αυτενέργεια (Agency) | Φύλο | Σεξουαλικός προσανατολισμός | Black Lives Matter
  10. Ιστορία και κινηματογράφος / ΔΙΣ62
  11. 3
  12. 70
    • Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την εξέλιξη της αναπαράστασης του Κινήματος Πολιτικών Δικαιωμάτων (1955-1965) στον αμερικανικό κινηματογράφο, μέσα από τη μελέτη τεσσάρων ταινιών: Mississippi Burning (1988), The Long Walk Home (1990), Selma (2014) και Rustin (2023). Η έρευνα αναλύει πώς αυτές οι κινηματογραφικές αφηγήσεις μετασχηματίζονται σε άμεση συνάρτηση με τις εκάστοτε πολιτισμικές και πολιτικές συνθήκες της περιόδου παραγωγής τους. Στην πρώτη περίοδο ανάλυσης (1988-1990), οι ταινίες αντανακλούν μια λευκοκεντρική προσέγγιση της ιστορίας που κυριαρχείται από το σχήμα του «λευκού σωτήρα». Μέσα από αυτή την οπτική, ο ρατσισμός απεικονίζεται κυρίως ως ατομική προκατάληψη, ενώ η μαύρη κοινότητα περιορίζεται συχνά στο ρόλο του θύματος που υποφέρει. Η αφήγηση στοχεύει στην εξιλέωση των λευκών πρωταγωνιστών μέσα από ένα καθησυχαστικό και συμφιλιωτικό αφήγημα, όπου οι βαθύτερες δομικές ανισότητες παραμένουν στο περιθώριο. Αντίθετα, στη δεύτερη περίοδο (2014-2023), το ενδιαφέρον μετατοπίζεται προς την επαναδιεκδίκηση της ιστορικής μνήμης. Αξιοποιώντας το πλαίσιο της Critical Race Theory, οι νεότερες παραγωγές αναδεικνύουν τον δομικό και συστημικό χαρακτήρα του ρατσισμού, ο οποίος δεν αφορά πια μεμονωμένες ατομικές συμπεριφορές αλλά θεσμικούς μηχανισμούς καταπίεσης και αποκλεισμού. Η έμφαση δίνεται πλέον στη μαύρη αυτενέργεια (agency) και τη συλλογική πολιτική δράση, ενώ μέσω του φακού της διατομεακότητας (intersectionality), η αφήγηση ενσωματώνει τη διασταύρωση της φυλής με το φύλο και τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Παράλληλα, αναδεικνύεται η μετατόπιση του ενδιαφέροντος από την έννοια του πολιτικού υποκειμένου, που διεκδικεί συλλογικά πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα, προς μια πολιτική των ταυτοτήτων και τους κινδύνους που εγκυμονεί αυτή η μετάβαση. Τελικά, μέσα από τη σύγκριση των ταινιών, διαπιστώνεται ότι η κινηματογραφική αναπαράσταση δεν ακολουθεί μια γραμμική εξέλιξη προόδου, αλλά αποτελεί μια διαδικασία διαρκούς διαπραγμάτευσης της πολιτικής μνήμης, αποκαλύπτοντας όχι μόνο το παρελθόν του Κινήματος Πολιτικών Δικαιωμάτων, αλλά και τις ιδεολογικές ανάγκες του παρόντος που το ανακαλεί.
    • This thesis examines the evolution of the representation of the Civil Rights Movement (1955- 1965) in American cinema, through the study of four films: Mississippi Burning (1988), The Long Walk Home (1990), Selma (2014), and Rustin (2023). The research analyzes how these cinematic narratives are transformed in direct relation to the respective cultural and political conditions of their production era. In the first period of analysis (1988-1990), the films reflect a white-centric approach to history dominated by the «white savior» trope. From this perspective, racism is depicted primarily as individual prejudice, while the Black community is often restricted to the role of the suffering victim. The narrative aims at the redemption of white protagonists through a reassuring and reconciliatory narrative, where deeper structural inequalities remain on the periphery. In contrast, during the second period (2014-2023), the focus shifts toward the reclamation of historical memory. Utilizing the framework of Critical Race Theory (CRT), recent productions highlight the structural and systemic nature of racism, which no longer concerns isolated individual behaviors but institutional mechanisms of oppression and exclusion. Emphasis is now placed on Black agency and collective political action, while through the lens of intersectionality, the narrative incorporates the convergence of race with gender and sexual orientation. At the same time, the research highlights the shift of interest from the concept of the political subject, which collectively claims civil and social rights, toward identity politics and the risks involved in this transition. Ultimately, through the comparison of the films, it is established that cinematic representation does not follow a linear path of progress, but constitutes a process of continuous negotiation of political memory, revealing not only the past of the Civil Rights Movement but also the ideological needs of the present that recalls it.
  14. Hellenic Open University
  15. Αναφορά Δημιουργού 4.0 Διεθνές