Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη διδακτική αξιοποίηση των εικαστικών

αναπαραστάσεων της παράδοσης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Η έρευνα περιλαμβάνει

τις εικαστικές αναπαραστάσεις της παράδοσης που εικονογραφούν τα σχολικά εγχειρίδια

και επεκτείνεται και σε αυτές που συνάδουν, σε επίπεδο περιεχομένου και νοήματος, με τις

διδακτικές θεματικές ενότητες των σχολικών εγχειριδίων. Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα

εστιάζει στη μελέτη των έργων ζωγραφικής «Αποκριά στην Αθήνα» (Ν. Γύζης, 1892) και

«Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας» (Σ. Βασιλείου, 1950). Η ανάλυση των έργων αυτών,

η οποία αποκαλύπτει πώς η ζωγραφική μπορεί να λειτουργήσει ως λαογραφικό τεκμήριο,

υποστηρίζεται από βιβλιογραφική έρευνα που αναδεικνύει τις ιστορικές και αισθητικές

διασυνδέσεις μεταξύ της ελληνικής τέχνης του 19ου και 20ού αιώνα και του λαϊκού

πολιτισμού. Επιπλέον, μελετάται η διδακτική αξιοποίηση τους ως εργαλείων για την

διδασκαλία του λαϊκού πολιτισμού στο Δημοτικό Σχολείο σε δύο επίπεδα: στο πλαίσιο του

μαθήματος των Εικαστικών και την αξιοποίησή τους ως κομβικών σημείων διασύνδεσης

των μαθημάτων της Γλώσσας και των Εικαστικών. Τα αποτελέσματα της διερεύνησης

αυτής αναδεικνύουν την εύπλαστη φύση του πεδίου του πολιτισμού - που περιλαμβάνει την

εικαστικές τέχνες και τις λαϊκές πολιτισμικές εκδηλωσεις- και την ικανότητα του να

συνενώνει, να εμπεριέχει και να εμπεριέχεται στα περισσότερα διδακτικά αντικείμενα που

απαρτίζουν το σχολικό πρόγραμμα. Στο πρακτικό μέρος της έρευνας, υλοποιείται ένα

σχέδιο μαθήματος με μαθητές της Στ΄ Τάξης του Δημοτικού Σχολείου Αγίας Μαρίνας

Χανίων, με διδακτικό αντικείμενο τα έθιμα των Αποκριών και της Καθαράς Δευτέρας το

οποίο αξιοποιεί ως διδακτικό εργαλείο τις εν λόγω εικαστικές αναπαραστάσεις της

παράδοσης. Η μελέτη περίπτωσης δείχνει ότι η βιωματική, συμμετοχική και διαθεματική

προσέγγιση της διδασκαλίας που επιχειρείται στο σχέδιο μαθήματος επιτυγχάνει τη

σύζευξη της εικαστικής διδασκαλίας και της διδασκαλίας του λαϊκού πολιτισμού και

ενισχύει την αντίληψη της παράδοσης ως ζωντανού πολιτισμικού φαινομένου.

This master’s thesis explores the pedagogical use of visual representations of tradition in

primary education. The study examines artworks depicting traditional culture as they appear

in school textbooks and extends to visual representations that correspond, in terms of content

and meaning, to the thematic units of the curriculum. The research focuses on the paintings

“Carnival in Athens” (Nikolaos Gyzis, 1892) and “The Table of Clean Monday” (Spyros

Vassiliou, 1950). The analysis of these works demonstrates the ways in which painting may

function as a form of folkloric evidence. This approach draws on relevant scholarly literature

that highlights the historical and aesthetic connections between Greek art of the nineteenth

and twentieth centuries and forms of popular culture. The study also examines the

educational use of these artworks as tools for teaching popular culture in primary school at

two levels: within the Visual Arts curriculum and as points of connection between Language

teaching and Visual Arts instruction. The findings underline the flexible and integrative

character of culture as a field that encompasses both visual arts and folklore practices and

that relates meaningfully to a wide range of subjects within the school curriculum. The case

study of the research includes the implementation of a lesson plan with sixth-grade students

at the Primary School of Agia Marina in Chania. The lesson focuses on the customs of

Carnival and Clean Monday and uses the selected artworks as core teaching resources. The

case study shows that an experiential, participatory, and interdisciplinary teaching approach

supports the integration of visual arts education and the teaching of popular culture. It also

strengthens students’ understanding of tradition as a dynamic and living cultural

phenomenon.