Η παρούσα διπλωματική εργασία με θέμα: «Χώρος, μνήμη, ιστορία: «Το Σχολείον της Αθήνας - Ειρήνη Παπά». Η μετατροπή της ιστορικής φαρμακοβιομηχανίας «SANITAS» σε χώρο πολιτισμού, εκπαίδευσης και οικονομικής ανάπτυξης», εκπονήθηκε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος «Δημόσια Ιστορία» του ΕΑΠ.

Αντικείμενο της εργασίας αποτελεί η διεπιστημονική εξέταση του τρόπου, με τον οποίο ένας βιομηχανικός χώρος μετατρέπεται σε χώρο πολιτισμού και εκπαίδευσης. Με σημείο εκκίνησης την ανακήρυξη της Αθήνας ως πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους, το 1834, επιχειρείται μια ιστορική ανασκόπηση της οδού Πειραιώς. Η μελέτη εστιάζει στη βιομηχανική της ταυτότητα, την άνοδο της φαρμακοβιομηχανίας στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου, την έλευση των Μικρασιατών προσφύγων και την ανάπτυξη των μεγάλων πόλεων και του Πειραιά.

Η έρευνα επικεντρώνεται στην ίδρυση και τη λειτουργία της Ανώνυμης Βιομηχανικής και Εμπορικής Εταιρείας Χημικών και Φαρμάκων «Sanitas». Στο πλαίσιο του εθνικού αγώνα κατά της ελονοσίας (1905-1940), η φαρμακοβιομηχανία ανέλαβε πρωταγωνιστικό ρόλο, επιδιώκοντας φιλόδοξες επεκτάσεις σε μια περίοδο οικονομικής ύφεσης. Η ανάλυση της οικονομικής της δομής και των δανειακών της αναγκών προανήγγελλε την επερχόμενη κρίση και συνδέθηκε με ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα του 20ου αιώνα, το «σκάνδαλο της κινίνης», το οποίο κλόνισε το βενιζελικό οικοδόμημα.

Η εργασία ολοκληρώνεται με την εξέταση της μεταβιομηχανικής τύχης του κτιρίου της «Sanitas» και την μετατροπή του σε Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου «Το Σχολείον της Αθήνας – Ειρήνη Παπά». Η βιομηχανική αξία της παλιάς μονάδας παραγωγής διαφυλάσσεται, ενώ η αισθητική του χώρου προσδίδει νέα πνοή σε νέες δραστηριότητες. Με σεβασμό στην αρχιτεκτονική αισθητική, το έργο αποδεικνύει ότι η βιομηχανική ιστορία μπορεί να αποτελέσει τη βάση για σύγχρονη πολιτιστική αναγέννηση.

The present Master’s Thesis titled "Place, Memory, History: The School of Athens - Irene Papas. The transformation of the historic pharmaceutical factory SANITAS into a hub for culture, education and economic development" was conducted within the framework of the Postgraduate Program "Public History" at the Hellenic Open University.

The subject of this thesis is an interdisciplinary examination of the process through which an industrial site is repurposed into a cultural and educational space. Starting from the proclamation of Athens as the capital of the Greek state in 1834, the study attempts a historical review of Piraeus Street. The research focuses on the street’s industrial identity, the rise of the pharmaceutical industry in Interwar Greece, the arrival of Asia Minor refugees, and the subsequent urban development of major cities and the port of Piraeus.

The research highlights the establishment and operation of the Pharmaceutical and Chemical Industrial and Commercial Company SANITAS. Within the context of the national campaign against malaria (1905–1940), the pharmaceutical industry assumed a leading role, pursuing ambitious expansions during a period of economic recession. The analysis of the company's financial structure and its borrowing requirements foreshadowed the impending crisis and was linked to one of the most significant scandals of the 20th century, the Quinine Scandal, which destabilized the administration of Eleftherios Venizelos.

The thesis concludes with an examination of the post-industrial trajectory of the building of SANITAS and its transformation into the Drama School of the National Theatre of Greece, titled "The School of Athens - Irene Papas". The industrial heritage of the former production unit is preserved, while the site's aesthetic qualities breathe new life into contemporary activities. With respect for its architectural integrity, this project demonstrates that industrial history can serve as the foundation for a modern cultural renaissance.