Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον εβραϊκό συνοικισμό 151 στη Θεσσαλονίκη και τη θέση του στην ιστορία και τη μνήμη της πόλης. Κύριο θέμα της εργασίας είναι η δημιουργία, η λειτουργία και η διάλυση του συνοικισμού, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο ο χώρος αυτός εξαφανίστηκε μεταπολεμικά τόσο από τον αστικό ιστό όσο και από τη συλλογική μνήμη. Ο συνοικισμός 151 δημιουργήθηκε μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917 προκειμένου να στεγαστούν τα φτωχά και εργατικά στρώματα της εβραϊκής κοινότητας που επλήγησαν. Οι συνθήκες κατοίκησης ήταν επισφαλείς και η χωρική απομόνωση έντονη, γεγονός που οδήγησε σε κοινωνική περιθωριοποίηση. Ωστόσο, ο συνοικισμός λειτούργησε ως ζωντανός κοινωνικός
χώρος, μέσα στον οποίο αναπτύχθηκαν σχέσεις αλληλεγγύης, κοινοτικοί θεσμοί και πρακτικές που ενίσχυαν τη συνοχή και την ταυτότητα των κατοίκων. Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής στην πόλη η προϋπάρχουσα περιθωριοποίηση του συνοικισμού συνέβαλε καθοριστικά στη μετατροπή του σε γκέτο. Έτσι, ο χώρος εντάχθηκε στο ευρύτερο σύστημα αποκλεισμού και ελέγχου του εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς άλλα γκέτο και χώρους συγκέντρωσης. Η χρήση αυτή διευκόλυνε τις εκτοπίσεις των κατοίκων του συνοικισμού και συνέβαλε στη διάλυση της τοπικής κοινότητας, χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο συνοικισμός 151 αποτέλεσε το κεντρικό ή καθοριστικό γκέτο της πόλης. Τέλος, η ιστορική αυτή μελέτη καταλήγει στον τρόπο με τον οποίο ο συνοικισμός 151 αφανίστηκε από τον αστικό χώρο της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης και στις μετέπειτα προσπάθειες που σημειώθηκαν προκειμένου να επανενταχθεί η μνήμη του του στον δημόσιο λόγο και τον αστικό χώρο της πόλης.

The present thesis is about the Jewish neighborhood 151 in Thessaloniki and its place in the history and memory of the city. The main focus of the study is the creation, operation, and dissolution of the neighborhood, as well as the manner in which this place disappeared in the postwar period both from the urban fabric and from collective memory. Neighborhood 151 was created after the Great Fire of 1917 in order to house the poor and working-class segments of the Jewish community that were affected. Living conditions were precarious, and spatial isolation was pronounced, factors that led to social marginalization. Nevertheless, the neighborhood functioned as a vibrant social place within which relationships of solidarity, communal institutions, and practices developed that strengthened the cohesion and identity of its inhabitants. During the period of Nazi’s occupation in the city, the pre-existing marginalization of the neighborhood played a decisive role in its transformation into a ghetto. In this way, the space was incorporated into the broader system of exclusion and control of the
Jewish population of Thessaloniki, functioning in a complementary manner to other ghettos and sites of concentration. This use facilitated the deportations of the neighborhood’s residents and contributed to the dissolution of the local community, without implying that neighborhood 151 constituted the central or decisive ghetto of the city. Finally, this historical study concludes by examining the manner in which Settlement 151 was eradicated from the urban space of postwar Thessaloniki, as well as the subsequent efforts that were made to reintegrate its memory into public discourse and the urban landscape of the city.