Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη μουσειακή εκφορά του ενδύματος, από την τοπική φορεσιά έως το σύγχρονο ένδυμα και τη μόδα, μέσα από έναν συνδυασμό βιβλιογραφικής αναζήτησης και έρευνας. Αρχικά, αναλύονται οι πρακτικές παρουσίασης της ενδυμασίας στα πρώτα λαογραφικά και εθνολογικά μουσεία στην Ελλάδα, τα οποία συγκροτήθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα με βασικό στόχο την καταγραφή και τη διαφύλαξη στοιχείων της παραδοσιακής ζωής. H τοπική φορεσιά αναδείχθηκε ήδη από τότε σε κεντρικό μουσειακό αντικείμενο, η παρουσίασης της οποίας βασίστηκε κυρίως σε αισθητικά, περιγραφικά και ταξινομικά κριτήρια, ως «αντιπροσωπευτικό δείγμα» του λαϊκού βίου.

Η εργασία εξετάζει, στη συνέχεια, τη σταδιακή μετατόπιση της μουσειολογικής σκέψης, όπως αυτή αποτυπώνεται στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία, και τη μετάβαση προς πιο δυναμικές και ανθρωποκεντρικές προσεγγίσεις. Η ενδυμασία παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως κατάλοιπο του παρελθόντος και εντάσσεται σε αφηγηματικά σχήματα που αναδεικνύουν τη συνέχεια, τη μεταβολή και τη συνομιλία της με το σύγχρονο ένδυμα και τη μόδα, σύμφωνα με τις θεωρήσεις της «νέας μουσειολογίας».

Κεντρικό αντικείμενο μελέτης αποτελεί η επετειακή έκθεση «ΔΙΑΣΜΑ. Το περίτεχνο του Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου», η οποία λειτουργεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής σύγχρονων εκθεσιακών πρακτικών. Η ανάλυση της έκθεσης πλαισιώνεται από πρωτογενή ερευνητικά δεδομένα που προέκυψαν μέσω ερωτηματολογίου κοινού, με στόχο τη διερεύνηση της πρόσληψης της συνύπαρξης τοπικής φορεσιάς και μόδας στον ίδιο εκθεσιακό χώρο. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση λειτούργησε θετικά, ενισχύοντας την κατανόηση της φορεσιάς ως ζωντανού πολιτισμικού τεκμηρίου και αναδεικνύοντας τον ρόλο του κοινού ως ενεργού συνδιαμορφωτή του μουσειακού νοήματος.

This thesis examines the museological articulation of dress, from local costumes to contemporary clothing and fashion, through a combination of bibliographic research and case study research. Initially, it analyses the practices of displaying dress in the early folklore and ethnological museums in Greece, which were established in the early twentieth century with the primary aim of documenting and preserving aspects of traditional life. From this early period, local costume emerged as a central museum object, with its presentation based mainly on aesthetic, descriptive and typological criteria, and treated as a “representative example” of folk culture.

The study then explores the gradual shift in museological thought, as reflected in Greek and international scholarship, and the transition towards more dynamic and anthropocentric approaches. Dress ceases to be understood solely as a remnant of the past and is instead incorporated into narrative frameworks that highlight continuity, transformation and dialogue with contemporary clothing and fashion, in line with the theoretical premises of “new museology”.

The central case study of the thesis is the exhibition “Warp & Weft: An anniversary exhibition celebrating 50 years of public service and creativity of the Basil Papantoniou Foundation’’, which serves as a characteristic example of the application of contemporary exhibition practices. The analysis of the exhibition is complemented by primary research data obtained through a visitor questionnaire, aiming to investigate the reception of the co-existence of local costume and fashion within the same exhibition space. The results indicate that this approach functioned positively, enhancing the understanding of costume as a living cultural document and highlighting the role of the audience as an active co-creator of museum meaning.