Στην παρούσα μελέτη επιχειρώ να διερευνήσω πως αποτυπώνεται η μνήμη των  προσφυγικών ρευμάτων  του ελληνικού κόσμου του 20ου αιώνα, Ποντίων και Σμυρναίων της Μικρασιατικής καταστροφής  (1922) στον δημόσιο χώρο και λόγο του 21ου αιώνα, μέσα από τις περιπτώσεις των νέων πόλεων Ελληνικού-Αργυρούπολης και Νέας Σμύρνης.

             Το ενδιαφέρον μου εδράζεται αφενός, στο γεγονός ότι ζούμε σε μια εποχή όπου η έννοια της μνήμης έχει αναδειχθεί σε κεντρικό άξονα πολιτισμικών, πολιτικών και επιστημονικών συζητήσεων και αφετέρου στο ότι το παρελθόν λειτουργεί ταυτοτικά. Θα αναφερθώ στις επιτελέσεις της μνήμης : μνημεία, τελετουργίες και αφηγήματα  και θα επιχειρήσω να βρω με ποιους  τρόπους, τα εν λόγω προσφυγικά τραύματα έχουν εγγραφεί στην εθνική μνήμη και πως ενεργοποιούνται στο παρόν, συμβάλλοντας στην κατασκευή της συλλογικής ιστορικής συνείδησης.            Η μελέτη, πέρα από τη σχετική βιβλιογραφία, έχει βασιστεί σε μαρτυρίες (προφορική ιστορία, ιστορία από τα κάτω) καθώς επίσης και σε υλικές επιτελέσεις της μνήμης στον χώρο (όπως για παράδειγμα τελετουργίες, μνημεία και γκράφιτι).

            Η συνδυαστική μελέτη αφηγηματικών πρακτικών, υλικών μορφών μνήμης και τελετουργικών αναπαραστάσεων σε συνδυασμό με την αξιοποίηση της σχετικής επιστημονικής βιβλιογραφίας αποδεικνύει ότι : α) οι ανεπίσημες αφηγήσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στη μετατροπή της προσωπικής εμπειρίας σε συλλογική πολιτισμική μνήμη, β) τα μνημεία, οι επετειακές τελετές και οι πολιτισμικές πρακτικές προσδίδουν υλική υπόσταση στις μνήμες αυτές, ενώ ταυτόχρονα τις ανανεώνουν και τις επαναδιαπραγματεύονται στο δημόσιο χώρο και γ) οι πρακτικές αυτές δεν αποσκοπούν απλώς στη διατήρηση του παρελθόντος, αλλά συμβάλλουν ενεργά στην παρουσία του στο σήμερα ενισχύοντας τη συλλογική ιστορική συνείδηση και διαμορφώνοντας την ταυτότητα απέναντι στις σύγχρονες κοινωνικές και πολιτισμικές προκλήσεις.

In the present study, I attempt to explore how the memory of the refugee movements of the Greek world in the 20^th century – specifically of the Pontians and Smyrnaeans following the Asia Minor Catastrophe (1922) , is reflected in the public space and discourse of the 21^st century, through the cases of the new cities of Elliniko-Argyroupoli and Nea Smyrni.

            My interest lies, on the one hand, in the fact that we live in an era where the concept of memory has emerged as a central axis of cultural, political, and scientific discussions, and on the

other hand, in the idea that the past functions as an element of identity.  I will refer to the performative aspects of memory-monuments, rituals and narratives and I will attempt to explore the ways in which these refugee traumas have been inscribed into national memory and how they are activated in the present, contributing to the construction of collective historical consciousness.

            The study is based on people’s testimonies (oral history, a “history from below” approach), however, bibliography and web sources have also been used.  Additionally, research was conducted on possible supplementary narratives, such as a graffiti found in schools, which highlight the concept of “lost homelands”.

            The combined study of narrative practices, material forms of memory (such as monuments) and ritual representations, in conjunction with the relevant academic literature, reveals that: a) informal narratives play a key role in transforming personal experience into cultural memory, b) monuments commemorative events, and cultural practices give material form to these memories while simultaneously renewing and renegotiating them in public space and c) these practices do not merely aim to preserve the past, but actively bring it into the present, contributing to the formation of collective historical consciousness and reinforcing identity in the face of contemporary political and cultural challenges