Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την εξέλιξη της πόλης της Αθήνας κατά τη μεταπολεμική περίοδο, από το 1950, έτος που με τη λήξη του Εμφυλίου Πολέμου, σηματοδοτεί την έναρξη της εθνικής ανασυγκρότησης, έως το 2004, όταν με τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων ολοκληρώνεται μια μακρά φάση ανάπτυξης του αστικού χώρου της πρωτεύουσας. Για την πληρέστερη κατανόηση των συνθηκών που διαμόρφωσαν αυτή την εξέλιξη, κρίθηκε απαραίτητη μια ιστορική αναδρομή στην πορεία της Αθήνας από την ανακήρυξή της ως πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους επί βασιλείας Όθωνα έως τη λήξη των εμφύλιων πολεμικών συγκρούσεων το 1949.

  Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται η μεταπολεμική ανοικοδόμηση της πόλης, με έμφαση στις προσπάθειες πολεοδόμων και αρχιτεκτόνων να αντιμετωπίσουν τα οξυμένα προβλήματα στέγασης και αστικής οργάνωσης. Εξετάζεται η εκρηκτική οικοδομική δραστηριότητα που στηρίχθηκε κυρίως σε ιδιωτικά κεφάλαια, η καθιέρωση της αντιπαροχής ως βασικού μηχανισμού παραγωγής κατοικίας, καθώς και το φαινόμενο της αυθαίρετης δόμησης ως παράλληλης διαδικασίας στέγασης.

  Το τρίτο κεφάλαιο εστιάζει στις παρεμβάσεις του ελληνικού κράτους την περίοδο 1950-1974, το οποίο, συχνά σε συνθήκες πολιτικής αστάθειας, επιχείρησε να ρυθμίσει τα πολεοδομικά ζητήματα, να εκσυγχρονίσει το σύστημα μεταφορών και να βελτιώσει τις βασικές δημόσιες υποδομές της πόλης. Αναδεικνύονται οι θεσμικές αδυναμίες, αλλά και οι σταδιακές μετατοπίσεις προς έναν πιο συστηματικό σχεδιασμό.

  Το τελευταίο κεφάλαιο καλύπτει μια εκτεταμένη περίοδο τριάντα ετών, από τη Μεταπολίτευση έως τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, η Αθήνα εισέρχεται σταδιακά σε μια πρωτοφανή κλίμακα αστικής ανάπτυξης. Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα απελευθέρωσε σημαντικούς κοινοτικούς πόρους, μέσω των οποίων υλοποιήθηκαν μεγάλης κλίμακας έργα υποδομής και μεταφορών, που μεταμόρφωσαν τη λειτουργία και την εικόνα της πόλης, συμβάλλοντας στη συγκρότησή της ως σύγχρονης δυτικής μητρόπολης

This diploma thesis examines the evolution of the city of Athens during the postwar period, from 1950 when the end of the Greek Civil War marked the beginning of national reconstruction, until 2004, when the hosting of the Olympic Games concluded a long phase of urban development in the capital. To achieve a fuller understanding of the conditions that shaped this evolution, it was deemed necessary to undertake a historical review of Athens’s trajectory from its designation as the capital of the Greek state during the reign of King Otto up to the end of the civil hostilities in 1949.

  The second chapter analyses the post-war reconstruction of the city, placing particular emphasis on the efforts of urban planners and architects to address the acute problems of housing and urban organisation. It examines the explosive building activity that relied primarily on private capital, the establishment of the system of antiparochi as the main mechanism for housing production, as well as the phenomenon of informal construction as a parallel process of housing provision.

  The third chapter focuses on the interventions of the Greek state during the period 1950–1974, which, often under conditions of political instability, sought to regulate urban planning issues, modernise the transport system, and improve the city’s basic public infrastructure. Both the institutional weaknesses and the gradual shifts toward a more systematic approach to planning are highlighted.

  The final chapter covers an extended thirty-year period, from the Metapolitefsi to the Olympic Games of 2004. During this phase, Athens gradually entered an unprecedented scale of urban development. Greece’s accession to the European Economic Community released significant Community resources, through which large scale infrastructure and transport projects were implemented. These projects transformed both the functioning and the image of the city, contributing to its consolidation as a modern Western metropolis.