Cette recherche s’intéresse à la contribution de la bande dessinée (désormais BD) francophone, reconnue comme le « neuvième art », en tant que support pédagogique pour le développement des compétences linguistiques et interculturelles dans l’enseignement du français langue étrangère (FLE) auprès d’un public adolescent. En tant que document authentique combinant étroitement le verbal et le visuel, la BD constitue un support narratif particulièrement accessible et riche d’un point de vue pédagogique.

À travers cette recherche, nous visons à démontrer que la BD francophone peut constituer un outil pédagogique efficace, capable de soutenir à la fois l’enrichissement des compétences linguistiques et le développement de la compétence interculturelle, dans le cadre de l’approche actionnelle, sur les lignes directrices du Cadre européen commun de référence pour les langues (2001, 2020).

La partie théorique propose, dans un premier temps, une analyse du potentiel didactique de la BD en tant qu’objet multimodal, authentique et motivationnel. Elle s’appuie sur les notions de compétence interculturelle, de médiation et de pluriculturalité, afin de montrer comment la BD francophone peut favoriser la compréhension des représentations culturelles, la déconstruction des stéréotypes et l’engagement des adolescents dans des tâches signifiantes.

La partie pratique repose sur une recherche-action menée auprès d’un groupe de 19 adolescents scolarisés dans un établissement public grec. La méthodologie combine un questionnaire diagnostique, la mise en œuvre d’un scénario pédagogique fondé sur deux BD francophones (La Balade de Yaya et Les Cahiers d’Esther), ainsi qu’une auto-évaluation finale. La tâche finale consistait en la création collaborative d’une BD numérique à caractère interculturel. À travers cette recherche, nous souhaitons mettre en valeur l’intégration de la BD en classe de FLE comme support authentique, innovant et motivant pour les adolescents. L’objectif est également de souligner l’apport de scénarios pédagogiques structurés dans la construction d’un apprentissage conjoint de la langue et de la culture, contribuant ainsi au renouvellement des pratiques enseignantes dans le contexte de la perspective actionnelle.

Η έρευνα αυτή εξετάζει τη συμβολή των γαλλόφωνων κόμικς (εφεξής «BD»), που αναγνωρίζονται ως η «ένατη τέχνη», ως εκπαιδευτικό μέσο για την ανάπτυξη γλωσσικών και διαπολιτισμικών δεξιοτήτων στη διδασκαλία της γαλλικής ως ξένης γλώσσας (FLE) σε εφήβους. Ως αυθεντικό έγγραφο που συνδυάζει στενά το λεκτικό και το οπτικό στοιχείο, το κόμικ αποτελεί ένα ιδιαίτερα προσιτό και πλούσιο αφηγηματικό μέσο από παιδαγωγική άποψη.

Μέσα από αυτή την έρευνα, στοχεύουμε να αποδείξουμε ότι το γαλλόφωνο κόμικ μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εκπαιδευτικό εργαλείο, ικανό να υποστηρίξει τόσο τον εμπλουτισμό των γλωσσικών δεξιοτήτων όσο και την ανάπτυξη της διαπολιτισμικής ικανότητας, στο πλαίσιο της δράσης, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς για τις Γλώσσες (2001, 2020).

Το θεωρητικό μέρος προτείνει, σε πρώτη φάση, μια ανάλυση του διδακτικού δυναμικού του κόμικ ως πολυτροπικού, αυθεντικού και κινητοποιητικού αντικειμένου. Βασίζεται στις έννοιες της διαπολιτισμικής ικανότητας, της διαμεσολάβησης και της πολυπολιτισμικότητας, προκειμένου να δείξει πώς το γαλλόφωνο κόμικ μπορεί να προωθήσει την κατανόηση των πολιτισμικών αναπαραστάσεων, την αποδόμηση των στερεοτύπων και την εμπλοκή των εφήβων σε σημαντικές δραστηριότητες.

Το πρακτικό μέρος βασίζεται σε μια έρευνα-δράση που διεξήχθη σε μια ομάδα 19 εφήβων που φοιτούν σε ένα δημόσιο σχολείο στην Ελλάδα. Η μεθοδολογία συνδυάζει ένα διαγνωστικό ερωτηματολόγιο, την εφαρμογή ενός εκπαιδευτικού σεναρίου βασισμένου σε δύο γαλλόφωνα κόμικς (La Balade de Yaya και Les Cahiers d’Esther), καθώς και μια τελική αυτοαξιολόγηση. Η τελική εργασία συνίστατο στη συνεργατική δημιουργία ενός ψηφιακού κόμικ διαπολιτισμικού χαρακτήρα. Μέσα από αυτή την έρευνα, επιθυμούμε να αναδείξουμε την ενσωμάτωση του κόμικ στην τάξη FLE ως ένα αυθεντικό, καινοτόμο και παρακινητικό μέσο για τους εφήβους. Στόχος είναι επίσης να υπογραμμιστεί η συμβολή των δομημένων εκπαιδευτικών σεναρίων στην οικοδόμηση μιας κοινής μάθησης της γλώσσας και του πολιτισμού, συμβάλλοντας έτσι στην ανανέωση των διδακτικών πρακτικών στο πλαίσιο της δράσης.