Η αθηροσκλήρωση αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως και συνδέεται στενά με τη δυσλιπιδαιμία, ιδίως με την αυξημένη συγκέντρωση και παθολογική τροποποίηση των λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας (LDL). Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής εργασίας ήταν η συστηματική ανάλυση της αθηρογόνου δράσης των LDL, με έμφαση στους παθοβιοχημικούς μηχανισμούς που οδηγούν στην ανάπτυξη και εξέλιξη της αθηρωματικής πλάκας, καθώς και στις σύγχρονες διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις. Πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, εστιάζοντας στη δομή και τον μεταβολισμό των LDL, στις τροποποιήσεις τους (οξείδωση, γλυκοζυλίωση, νιτρώση), στην ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, στην ενεργοποίηση μακροφάγων και στον σχηματισμό αφρωδών κυττάρων, καθώς και στη φλεγμονώδη απόκριση που συμβάλλει στην αστάθεια και ρήξη της αθηρωματικής πλάκας. Τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι η αθηρογένεση αποτελεί πολυπαραγοντική διεργασία, στην οποία καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η κατακράτηση και οξειδωτική τροποποίηση των LDL και η ενεργοποίηση ανοσολογικών μηχανισμών μέσω scavenger receptors. Ιδιαίτερη κλινική σημασία παρουσιάζουν οι small dense LDL και η λιποπρωτεΐνη(a), ενώ η εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου βελτιώνεται μέσω δεικτών όπως η apoB και η oxLDL και προηγμένων απεικονιστικών τεχνικών. Συμπερασματικά, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της αθηροσκλήρωσης απαιτεί συνδυαστική και εξατομικευμένη προσέγγιση που περιλαμβάνει ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση των LDL, στοχευμένη φαρμακοθεραπεία και παρεμβάσεις τρόπου ζωής.

Atherosclerosis is one of the leading causes of cardiovascular morbidity and mortality worldwide and is closely linked to dyslipidemia, particularly to increased concentrations and pathological modification of low-density lipoproteins (LDL). The aim of this review was to systematically analyze the atherogenic action of LDL, with an emphasis on the pathobiochemical mechanisms that lead to the development and progression of atherosclerotic plaque, as well as modern diagnostic and therapeutic approaches. An extensive review of the international literature was conducted, focusing on the structure and metabolism of LDL, their modifications (oxidation, glycosylation, nitration), endothelial dysfunction, macrophage activation and foam cell formation, as well as the inflammatory response that contributes to the instability and rupture of atherosclerotic plaque. The data show that atherogenesis is a multifactorial process in which LDL retention and oxidative modification and the activation of immune mechanisms via scavenger receptors play a decisive role. Small dense LDL and lipoprotein(a) are of particular clinical importance, while cardiovascular risk assessment is improved through markers such as apoB and oxLDL and advanced imaging techniques. In conclusion, effective treatment of atherosclerosis requires a combined and individualized approach that includes quantitative and qualitative assessment of LDL, targeted drug therapy, and lifestyle interventions.