Η παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία εξετάζει τις έμφυλες αναπαραστάσεις και τους στερεοτυπικούς ρόλους στη μη τυπική εκπαίδευση, εστιάζοντας στα ΚΔΑΠ. Το θέμα εντάσσεται στο πεδίο των Σπουδών Φύλου και της έμφυλης κοινωνικοποίησης στην παιδική ηλικία.  

Σκοπός της είναι η διερεύνηση των τρόπων εκδήλωσης και αναπαραγωγής των έμφυλων αναπαραστάσεων και στερεοτυπικών ρόλων στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, μέσα από τις αντιλήψεις παιδιών και εκπαιδευτικού προσωπικού που συμμετέχουν ή εργάζονται σε ΚΔΑΠ. Η μελέτη βασίζεται σε ποιοτική μεθοδολογική προσέγγιση. Το δείγμα αποτελείται από 24 δομημένες συνεντεύξεις (12 με παιδιά 5-12 ετών και 12 με εκπαιδευτικό προσωπικό 24-30 ετών). Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν οι δομημένες συνεντεύξεις, που υλοποιήθηκαν δια ζώσης και εξ αποστάσεως.  

Τα ερευνητικά ερωτήματα είναι: 1) “Πώς εκδηλώνονται και αναπαράγονται οι έμφυλες αναπαραστάσεις και οι στερεοτυπικοί ρόλοι μέσα από τις δραστηριότητες, τα παιχνίδια, τα χρώματα και τις επιλογές των παιδιών στα ΚΔΑΠ;”, 2) “Πώς αντιλαμβάνονται οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές/μαθήτριες τα στερεότυπα φύλου που εκδηλώνονται στα ΚΔΑΠ και ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στη διαμόρφωση αυτών των αντιλήψεων;”, 3) “Με ποιους τρόπους οι δραστηριότητες στα ΚΔΑΠ συμβάλλουν στην ενίσχυση ή αποδόμηση των έμφυλων στερεοτύπων στα παιδιά της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης;”. Η θεματική ανάλυση, ως μέθοδος ανάλυσης, επέτρεψε επαναλαμβανόμενα μοτίβα και νοηματοδοτήσεις σχετιζόμενες με επιλογές παιχνιδιών, χρωμάτων, δραστηριοτήτων και έμφυλων ικανοτήτων. 

Τα κύρια ευρήματα αποδεικνύουν ότι τα παιδιά αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα σε παιχνίδια, χρώματα, δραστηριότητες και έμφυλες αναπαραστάσεις ικανοτήτων, θεωρώντας τα αυτονόητα και φυσικά. Ταυτόχρονα, οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν στερεοτυπικές τάσεις, όμως υποτιμάται ο ρόλος των παιδαγωγικών πρακτικών λόγω της ασυνέχειας μεταξύ λόγου και καθημερινής πρακτικής.   

Συμπερασματικά, αποτυπώνεται η ανάγκη συστηματικής επιμόρφωσης του εκπαιδευτικού προσωπικού σε ζητήματα ισότητας και υιοθέτησης μη στερεοτυπικών παιδαγωγικών πρακτικών. Η συμβολή της έρευνας εντοπίζεται στη μελέτη ενός υποφωτισμένου πεδίου στο ελληνικό πλαίσιο, προσφέροντας ευρήματα σοβαρών προεκτάσεων για το σχεδιασμό εκπαιδευτικής πολιτικής και τη βελτίωση της εκπαιδευτικής πρακτικής στα ΚΔΑΠ. 

This Master's Thesis examines gender representations and stereotypical roles in non-formal education, focusing on CCAC. The topic falls within the field of Gender Studies and gender socialization in childhood.   

Its purpose is to investigate the ways in which gender representations and stereotypical roles are manifested and reproduced in Primary Education, through the perceptions of children and teaching staff who participate in or work at CCAC. The study is based on a qualitative methodological approach. The sample consists of 24 structured interviews (12 with children aged 5-12 and 12 with teaching staff aged 24-30). Structured interviews, conducted in person and remotely, were used to collect the data.   

The research questions are: 1) "How are gender representations and stereotypical roles manifested and reproduced through the activities, games, colors, and choices of children in CCAC?", 2) "How do teachers and students perceive the gender stereotypes manifested in CCAC and what factors contribute to the formation of these perceptions?", 3) "In what ways do activities in CCAC contribute to reinforcing or deconstructing gender stereotypes in primary school children?". Thematic analysis, as a method of analysis, revealed recurring patterns and meanings related to choices of games, colors, activities, and gendered abilities.  

The main findings show that children reproduce gender stereotypes in games, colors, activities, and gender representations of abilities, considering them self-evident and natural. At the same time, teachers recognize stereotypical tendencies, but the role of pedagogical practices is underestimated due to the inconsistency between discourse and everyday practice.    

In conclusion, there is a need for systematic training of teaching staff on issues of equality and the adoption of non-stereotypical pedagogical practices. The contribution of this research lies in the study of an under-researched field in the Greek context, offering findings with serious implications for the design of educational policy and the improvement of educational practice in CCAC.