Η εργασία εξετάζει τις νομοθετικές εξελίξεις σε επίπεδο ποινικού δικονομικού δικαίου που αφορούν και εστιάζουν στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες στην Ελλάδα, με έμφαση στις πιο πρόσφατες νομοθετικές επιλογές.

Η μελέτη εκκινεί με μία σύντομη ιστορική ανασκόπηση των βασικών δικονομικών ρυθμίσεων που τέθηκαν σε ισχύ τα τελευταία χρόνια στον διεθνή και ευρωπαϊκό χώρο, καθώς και στην Ελλάδα. Δεδομένου ότι το οργανωμένο έγκλημα έχει λάβει εδώ και αρκετά χρόνια διεθνείς διαστάσεις, σημείο αναφοράς για την αντιμετώπισή του, αποτελεί η Διεθνής Σύμβαση του ΟΗΕ για την καταπολέμηση του Διεθνικού Οργανωμένου Εγκλήματος, που υπεγράφη το 2000. Αυτό, όπως και άλλα διεθνή νομοθετήματα, αποτέλεσαν τα εφαλτήρια για την έκδοση μιας σειράς ευρωπαϊκών Κανονισμών και Οδηγιών, καθώς και τη βάση στην οποία στηρίχθηκε η σχετική ελληνική νομοθεσία.

Στο δεύτερο κεφάλαιο της εργασίας, αναλύονται οι ισχύουσες δικονομικές ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος, ύστερα από την θέσπιση του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας το 2019. Λόγω του ιδιαιτέρως επαχθούς τους χαρακτήρα, έμφαση δίνεται στις ειδικές ανακριτικές πράξεις και στη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, με τη μελέτη να εστιάζει στη σύγκριση των σημερινών διατάξεων με το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς.

Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζονται οι ρυθμίσεις για τη δικονομική αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, όπως ισχύουν ύστερα από τη θέση σε ισχύ του Ν. 4557/2018. Οι ρυθμίσεις αυτές προσεγγίζονται με κριτικό τρόπο, καθώς και συγκριτικά με το προγενέστερο νομικό καθεστώς, ενώ και εν προκειμένω δίνεται έμφαση στις διατάξεις που αφορούν στη δέσμευση της περιουσίας, αφού αυτή αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα δικονομικά εργαλεία που διαθέτουν οι αρχές για την πρόληψη και καταστολή του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.

Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο επιχειρείται μια συνολική συγκριτική αξιολόγηση των ανωτέρω νομοθετικών πλαισίων και εξελίξεων, ενώ αναδεικνύονται και τα σημαντικότερα προβλήματα που συνεχίζουν να υφίστανται έως σήμερα στο πεδίο αυτό. 

The paper examines the legislative developments with respect to combating organized crime and money laundering at the level and by means of criminal procedure law in Greece, with an emphasis on changes in recent years.

The study begins with a brief historical overview of the main procedural regulations that have come into force in recent years, both internationally and in Europe, as well as in Greece. Given that organized crime has taken on international dimensions in recent years, the main reference point for combating it is the UN Convention against Transnational Organized Crime, signed in 2000. That international law, as well as others, served as the springboard for the adoption of a series of European Regulations and Directives, as well as the basis for the relevant Greek legislation.

Therefore, the second chapter of this paper refers to the procedural rules for combating organized crime, following the enactment of the new Code of Criminal Procedure in 2019. Due to their particularly intrusive nature, emphasis is placed on special investigative measures and the seizure of assets, comparing the current relevant provisions with the previous ones.

In the third chapter, the current rules for the procedural treatment of money laundering are presented, as they apply following the entry into force of Law no. 4557/2018. These regulations are examined critically and in comparison with the previous legal regime, while again emphasizing the provisions on freezing of assets, as this is one of the most powerful procedural tools available to the authorities for combating money laundering.

Finally, the fourth chapter attempts an overall comparative assessment of the previous and existing legal frameworks, while also highlighting the most significant problems that continue to exist today in this context.