Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο αναπαρίσταται ο θεσμός της μοναρχίας στις ιστορικές αφηγήσεις των σχολικών εγχειριδίων της ελληνικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κατά το 19ο και τον 20ό αιώνα και έως το 1974. Η διερεύνηση εκκινεί από τη σκέψη πως ο θεσμός της μοναρχίας υπήρξε συνθήκη επιβεβλημένη από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις κατά τη δημιουργία του ανεξάρτητου νεοελληνικού κράτους, παρά το δημοκρατικό χαρακτήρα των επαναστατικών Συνταγμάτων. Αυτή η αντίφαση, από κοινού φυσικά και με άλλους παράγοντες, οδήγησε σε μια πορεία πολιτειακών και θεσμικών μεταβολών έως το 1974 οπότε και καταργείται οριστικά η βασιλεία στην Ελλάδα. Παράλληλα, για τη διατύπωση της προβληματικής μου συνυπολογίζεται πως τα σχολικά εγχειρίδια αποτελούν φορείς της επίσημης-δημόσιας ιστορικής γνώσης και συνιστούν το κυριότερο μέσο για την προβολή και την εδραίωση στάσεων και στερεοτύπων, διαμορφώνοντας έτσι την νεοελληνική εθνική ταυτότητα. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται συνοπτικά η πορεία της ιστορικής εκπαίδευσης στα σχολεία σε συνδυασμό με την  ανάπτυξη της ιστορικής επιστήμης στο πανεπιστήμιο των Αθηνών, ώστε να καταστεί σαφής η μετάβαση από τον κλασικισμό των πρώτων χρόνων της ζωής του νεοελληνικού κράτους αρχικά στη Γενική Ιστορία και, κατόπιν, στην ιστορία του νεοελληνικού έθνους μετά τη διαμόρφωση του εθνικού κανόνα της ιστορίας από τον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο. Το περιεχόμενο των ιστορικών αφηγήσεων των εγχειριδίων αναλύεται με κριτήριο την πορεία αυτή. Τα εγχειρίδια παρουσιάζονται ταξινομημένα κατά χρονολογική σειρά και στις αντίστοιχες χρονικές περιόδους (κλασικισμός, Γενική Ιστορία, Ιστορία του ελληνικού Έθνους). Στο δεύτερο κεφάλαιο, η ανάλυση προχωρά στα εγχειρίδια του 20ού αιώνα, με χρονική τομή τη δικτατορία Μεταξά. Διαμορφώνονται έτσι για τον εικοστό αιώνα δύο υπο-ενότητες: από το 1900 έως το 1935 και από το 1936 έως το 1974. Η παρουσίαση συνδυάζει την ανάλυση λόγου με αναφορές σε πολιτικά γεγονότα ή πολιτειακές μεταβάσεις στην πορεία του νεοελληνικού κράτους προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα για κάθε εγχειρίδιο ξεχωριστά και να ερμηνευθούν οι μεταβολές, όταν και όπου παρατηρούνται, στο αφήγημα που συγκροτείται για τη μοναρχία στην Ελλάδα. Τέλος, παρουσιάζονται συγκεντρωτικά, για το χρονικό διάστημα που εξετάζεται, τα συμπεράσματα, και προτείνονται με αφορμή την παρούσα διερεύνηση περαιτέρω προβληματισμοί προς έρευνα, ιδίως για τη δεκαετία του 1980 και εξής, για το αφήγημα της σχολικής ιστορίας σε σχέση με τη μοναρχία.

This dissertation explores the representation of the monarchy institution in the historical narratives of secondary education school textbooks during the 19th and 20th centuries up to 1974. The analysis is grounded in the view that the monarchy institution was an imposed condition by the European powers during the formation of the independent modern Greek state, despite the democratic character of the revolutionary Constitutions. This contradiction, along with other factors, led to a series of constitutional and institutional transformations culminating in 1974, when the monarchy was definitively abolished in Greece. In shaping the research problem has also been taken into account the idea that school textbooks function as vehicles of official historical knowledge constituting the primary means for the dissemination and consolidation of attitudes and stereotypes, thus shaping modern Greek national identity. The first chapter provides a concise overview of the development of history education in schools in conjunction with the evolution of historical scholarship at the University of Athens, in order to clarify the transition from the classicism of the early years of the modern Greek state to General History and subsequently to the history of the modern Greek nation, following the formation of the national historical canon by Konstantinos Paparrigopoulos. The content of the historical narratives contained in the textbooks is analyzed having taken into consideration this trajectory. The textbooks are presented in chronological order and categorized according to the respective historical periods (Classicism, General History, History of the Greek Nation). In the second chapter, the analysis turns to twentieth-century textbooks, using the Metaxas dictatorship as a chronological turning point. Accordingly, two sub-periods are identified for the twentieth century: from 1900 to 1935 and from 1936 to 1974. The presentation combines discourse analysis with references to political events and constitutional transitions in the course of the modern Greek state, in order to draw conclusions for each textbook individually and to interpret the changes, where and when occurring, in the narrative constructed about monarchy in Greece. Finally, the study presents an overall synthesis of the findings for the period under examination and proposes directions for further research prompted by the present inquiry, particularly with regard to the post-1980 period and the narrative of school history in relation to monarchy.