Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τους γλωσσικούς μύθους όπως αυτοί αρθρώνονται και αναπαράγονται στον σύγχρονο ευρωπαϊκό δημόσιο λόγο. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η θεώρηση της γλώσσας όχι μόνο ως μέσου επικοινωνίας, αλλά και ως φορέα κοινωνικών αξιών, ιδεολογιών και συλλογικών ταυτοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, η εργασία εστιάζει σε επαναλαμβανόμενες αφηγήσεις περί γλωσσικής φθοράς, απειλής από ξένες γλώσσες, ύπαρξης «σωστής» και «λανθασμένης» χρήσης, καθώς και σε ιδεολογίες γλωσσικής ανωτερότητας ή μοναδικότητας. Η έρευνα ακολουθεί ποιοτική και συγκριτική ανάλυση λόγου, βασισμένη σε αυθεντικά κείμενα δημόσιου λόγου, όπως δημοσιογραφικά άρθρα, διαδικτυακές δημοσιεύσεις και παρεμβάσεις στα μέσα ενημέρωσης, που αφορούν διαφορετικές ευρωπαϊκές γλώσσες. Μέσα από τη συστηματική ανάλυση του υλικού αναδεικνύεται ότι οι γλωσσικοί μύθοι δεν εμφανίζονται ως ρητές θεωρητικές θέσεις, αλλά ενσωματώνονται σε καθημερινές αφηγήσεις, αξιολογικούς χαρακτηρισμούς και ρητορικά σχήματα, τα οποία παρουσιάζονται ως αυτονόητα και φυσικά. Η συγκριτική προσέγγιση δείχνει ότι, παρά τις εθνικές και γλωσσικές διαφοροποιήσεις, οι ίδιες ιδεολογικές σταθερές επανεμφανίζονται με αξιοσημείωτη ομοιομορφία στον ευρωπαϊκό δημόσιο λόγο. Τέλος, η εργασία συζητά τις παιδαγωγικές προεκτάσεις των ευρημάτων και τον ρόλο της εκπαίδευσης στην καλλιέργεια κριτικού γλωσσικού γραμματισμού, προτείνοντας τρόπους αξιοποίησης του δημόσιου λόγου στην εκπαιδευτική διαδικασία με στόχο την αποδόμηση γλωσσικών μύθων και την ανάπτυξη κριτικής στάσης απέναντι στις γλωσσικές ιδεολογίες.
The present thesis examines linguistic myths as they are articulated and reproduced in contemporary European public discourse. The starting point of the study is the view of language not only as a means of communication, but also as a carrier of social values, ideologies, and collective identities. Within this framework, the thesis focuses on recurring narratives concerning language decline, the perceived threat posed by foreign languages, the existence of “correct” and “incorrect” language use, as well as ideologies of linguistic superiority or uniqueness. The research adopts a qualitative and comparative discourse analysis, based on authentic public discourse material such as journalistic articles, online publications, and media interventions referring to different European languages. Through the systematic analysis of the material, it is shown that linguistic myths do not appear as explicit theoretical positions, but are embedded in everyday narratives, evaluative judgments, and rhetorical patterns that are presented as self-evident and natural. The comparative perspective demonstrates that, despite national and linguistic differences, the same ideological constants reappear with remarkable uniformity across European public discourse. Finally, the thesis discusses the pedagogical implications of the findings and the role of education in fostering critical language awareness, proposing ways of incorporating public discourse into educational practice in order to deconstruct linguistic myths and promote a critical stance towards language ideologies.
Συγκριτική μελέτη γλωσσικών μύθων στην Ευρώπη: Γλωσσικές ιδεολογίες και προοπτικές αξιοποίησης στην εκπαίδευση