Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη σύγχρονη θέση της Ποντιακής διαλέκτου μέσα από τις στάσεις, τις αντιλήψεις και τη δηλωμένη χρήση της από εφήβους που φοιτούν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η έρευνα εστιάζει σε δείγμα εφήβων από αστικά κοινωνικά περιβάλλοντα και αποσκοπεί στη διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στη συμβολική αξία της Ποντιακής ως στοιχείου καταγωγής και πολιτισμικής κληρονομιάς και στην ενεργή, καθημερινή της χρήση.

Η μεθοδολογία βασίζεται σε δομημένο ερωτηματολόγιο, το οποίο διερευνά την επαφή των εφήβων με την Ποντιακή, τις στάσεις και τις αξιολογήσεις τους απέναντι στη διάλεκτο, καθώς και τις αντιλήψεις τους για τη δυνατότητα διδακτικής αξιοποίησής της στο σχολικό πλαίσιο. Η ανάλυση των δεδομένων είναι περιγραφική και αποσκοπεί στην αποτύπωση τάσεων και μοτίβων του συγκεκριμένου δείγματος, χωρίς γενίκευση των αποτελεσμάτων.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η Ποντιακή διατηρεί ισχυρή συμβολική και ταυτοτική αξία για τους εφήβους, ωστόσο η παραγωγική της χρήση εμφανίζεται περιορισμένη και συνδέεται κυρίως με οικογενειακά και πολιτισμικά συμφραζόμενα. Παράλληλα, το σχολείο αναδεικνύεται ως χώρος αυξημένης γλωσσικής κανονικότητας, όπου η διάλεκτος δεν βιώνεται ως «ασφαλής» επιλογή, αλλά περισσότερο ως πολιτισμικός πόρος που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μέσα από ήπιες, μη αξιολογικές μορφές.

Η εργασία συμβάλλει στη συζήτηση για τη ζωτικότητα της Ποντιακής ως ποικιλίας κληρονομιάς, αναδεικνύοντας τον ρόλο της ηλικίας και του κοινωνικού περιβάλλοντος, και διατυπώνει σκέψεις για ρεαλιστικές προοπτικές εκπαιδευτικής αξιοποίησης.

This Master’s thesis examines the contemporary position of the Pontic dialect through the attitudes, perceptions, and self-reported use of adolescents attending secondary education. The study focuses on a sample of adolescents living in urban social contexts and aims to explore the relationship between the symbolic value of Pontic as an element of origin and cultural heritage and its active, everyday use.

The research is based on a structured questionnaire investigating adolescents’ exposure to Pontic, their attitudes and evaluations towards the dialect, as well as their perceptions of possible forms of its inclusion in the school context. Data analysis follows a descriptive approach and seeks to identify tendencies and patterns within the specific sample, without attempting to generalize the findings.

The results indicate that Pontic retains a strong symbolic and identity-related value for adolescents; however, its productive use appears limited and is mainly associated with family and cultural settings. At the same time, school emerges as a space of increased linguistic normativity, where the dialect is not perceived as a “safe” communicative choice, but rather as a cultural resource that could be incorporated through mild, non-evaluative educational practices.

The study contributes to the discussion on the vitality of Pontic as a heritage variety, highlighting the role of age and social environment, and offers reflections on realistic prospects for its educational exploitation.