Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την τεκμηρίωση της γεωγραφικής ποικιλίας της Δωρίδας, του Νομού Φωκίδας και περιλαμβάνει διδακτικές προτάσεις για την αξιοποίηση της ποικιλίας στην εκπαίδευση. Η γεωγραφική ποικιλία του Νομού Φωκίδας δεν έχει μελετηθεί σε βάθος στη βιβλιογραφία και σύμφωνα με την παραδοσιακή γλωσσολογία κατατάσσεται στα βόρεια ιδιώματα, αλλά λόγω αστικοποίησης και ερήμωσης της περιοχής βρίσκεται σε υποχώρηση. Αρχικά, στο θεωρητικό μέρος εξετάζεται η σχέση γλώσσας και κοινωνίας, καθώς και οι διαστάσεις της γλωσσικής ποικιλότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις γεωγραφικές ποικιλίες, με ανάλυση των όρων γλώσσα, διάλεκτος, ιδίωμα, ισόγλωσσα, αμοιβαία κατανόηση, αυτονομία–ετερονομία και διαλεκτικά συνεχή, ενώ παρουσιάζονται και οι σύγχρονες μελέτες για τις γεωγραφικές ποικιλίες. Στη συνέχεια ακολουθεί η ταξινόμηση των νεοελληνικών διαλέκτων και γίνεται γενική αναφορά των αντιπροσωπευτικών χαρακτηριστικών των βορείων ιδιωμάτων, αλλά και η σχέση πρότυπης γλώσσας και καθομιλουμένης. Επίσης, γίνεται αναφορά στις στάσεις απέναντι στις γεωγραφικές ποικιλίες σήμερα καθώς και τη γλωσσική υποχώρησή τους.  Στο ερευνητικό μέρος και στο τρίτο κεφάλαιο, αναλύεται η μεθοδολογία της προσωπικής έρευνας πεδίου. Η ποιοτική έρευνα βασίστηκε στη συλλογή πρωτογενούς υλικού με ηχογραφημένες συνεντεύξεις. Γι΄αυτό το σκοπό χρησιμοποιήθηκε το ερευνητικό εργαλείο της ημιδομημένης συνέντευξης και συμμετείχαν 3 ηλικιωμένες αγρότισσες, που διαμένουν στην περιοχή της Δωρίδας. Στο τέταρτο κεφάλαιο, που αποτελεί τον κεντρικό άξονα της εργασίας με βάση τις ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκε ανάλυση και τεκμηρίωση των ιδιαίτερων γλωσσικών χαρακτηριστικών της γλωσσικής ποικιλίας σε όλα τα γλωσσικά επίπεδα, παρουσιάζοντας τη σύγχρονη κατάσταση της τοπικής γλώσσας και γίνεται σύγκριση με την Κοινή Νεοελληνική και με άλλα βόρεια ιδιώματα. Πριν την ανάλυση δίνονται γεωγραφικές και ιστορικές πληροφορίες για τη Φωκίδα και την κοινότητα Λιδωρίκιου. Το πέμπτο κεφάλαιο αναφέρεται στη υποβαθμισμένη θέση της γεωγραφικής ποικιλίας στην εκπαίδευση και στη σημασία της διδασκαλίας της. Στο έκτο κεφάλαιο ακολουθεί η θεωρία για τα κινήματα του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών και παρουσιάζεται μια διδακτική πρόταση σύμφωνα με το μοντέλο των πολυγραμματισμών με στόχο την ενσωμάτωση της γεωγραφικής ποικιλίας της Δωρίδας και γενικότερα των γεωγραφικών ποικιλιών στην ελληνική εκπαίδευση, ώστε να καλλιεργηθεί η διαλεκτική  και επικοινωνιακή ενημερότητα των μαθητών.

The present study deals with the documentation of the geographical variety of Dorida, in the regional unit of Phocis, and includes pedagogical proposals for the teaching utilization. The geographical variety of Phocis has not been extensively studied and, according to traditional linguistics, is is classified among the Northern Greek dialects. However, due to urbanisation and depopulation, it is currently in decline. The theoretical section, presented in the second chapter, examines the relationship between language and society, as well as the dimensions of linguistic variability. Special emphasis is placed on geographical varieties, with an analysis of the terms language, dialect, idiom, isoglosses, mutual intelligibility, autonomy–heteronomy, and dialect continua while contemporary studies on geographical varieties are also presented. Then follows the classification of Modern Greek dialects and a general description of the representative characteristics of Northern Greek dialects, along with a discussion of the relationship between the standard language and the vernacular. Reference is also made to current attitudes towards geographical varieties and the phenomenon of language decline. The research section and in the third chapter, the methodology of the personal field research is analyzed. The qualitative research methodology was based on the collection of primary field research through recorded interviews. For this purpose, the research tool of the semi-structured interview was used and 3 elderly female farmers, residing in the Dorida area, participated.The fourth chapter, which forms the core of the study, presents an analysis and documentation of the particular linguistic characteristics of the geographical variety at all levels of language, based on the recordings. It describes the current state of the local variety of Dorida and provides comparisons with Standard Modern Greek and other Northern Greek dialects. Prior to the analysis, geographical and historical information about Phocis and the community of Lidoriki is provided. The fifth chapter discusses the marginalised status of the geographical variety in education and highlights the importance of its teaching. The sixth chapter presents the theory of literacy and multiliteracies movements and proposes a teaching plan based on the multiliteracies model. The aim is to integrate the geographical variety of Dorida—and geographical varieties in general—into Greek education, in order to cultivate the dialectical and communicative awareness of students.