Der Einsatz von Künstlicher Intelligenz (KI) verändert zunehmend den Fremdsprachenunterricht und stellt insbesondere die Rolle der Lehrkraft im Fach Deutsch als Fremdsprache (DaF) vor neue pädagogische Herausforderungen. Diese Masterarbeit untersucht, wie sich professionelles Lehrerhandeln im Kontext eines KI-gestützten DaF-Unterrichts verändert und welche didaktischen Konsequenzen sich daraus ergeben.

Auf der Grundlage konstruktivistischer, soziokultureller und selbstregulierter Lerntheorien sowie aktueller Ansätze zur Lehrerrolle und zu Kernpraktiken professionellen Lehrerhandelns wird ein didaktisch-pädagogisches Konzept entwickelt. Der Fokus liegt dabei auf einem Peer-to-Peer-orientierten Unterrichtsszenario, in dem Lernende aktiv an der Gestaltung von Lernprozessen beteiligt sind und KI-Anwendungen als unterstützende Werkzeuge nutzen.

Die Arbeit folgt einem theoretischen Ansatz und basiert auf einer systematischen Analyse einschlägiger Fachliteratur sowie bildungsethischer Leitlinien zum Einsatz von KI. Das entwickelte Konzept zeigt, dass KI den DaF-Unterricht nicht ersetzt, sondern pädagogische Prozesse erweitert, sofern der Einsatz didaktisch gerahmt und professionell begleitet wird. Die Lehrkraft übernimmt dabei eine zentrale Rolle als Rahmengeber, Lernbegleiter und reflexive Instanz.

Abschließend werden Implikationen für die Lehrerbildung sowie Ansatzpunkte für zukünftige empirische Forschung diskutiert.

Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τη διδασκαλία ξένων γλωσσών και θέτει νέες παιδαγωγικές προκλήσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον ρόλο του/της εκπαιδευτικού στο μάθημα της Γερμανικής ως Ξένης Γλώσσας (DaF). Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο μετασχηματίζεται ο επαγγελματικός ρόλος του/της εκπαιδευτικού στο πλαίσιο της ΤΝ-υποστηριζόμενης διδασκαλίας DaF και ποιες διδακτικές συνέπειες προκύπτουν από αυτή τη μεταβολή.

Με θεωρητική αφετηρία τις κονστρουκτιβιστικές, κοινωνικοπολιτισμικές και θεωρίες αυτορρυθμιζόμενης μάθησης, καθώς και σύγχρονες προσεγγίσεις σχετικά με τον ρόλο του/της εκπαιδευτικού και τις βασικές επαγγελματικές πρακτικές (Kernpraktiken), αναπτύσσεται μία Παιδαγωγικο-Διδακτική Πρόταση για τη διδασκαλία της Γερμανικής ως Ξένης Γλώσσας. Η Πρόταση εστιάζει σε ένα σενάριο μάθησης τύπου peer-to-peer, στο οποίο οι μαθητές/μαθήτριες συμμετέχουν ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία και αξιοποιούν εφαρμογές ΤΝ ως υποστηρικτικά εργαλεία.

Η εργασία έχει θεωρητικό χαρακτήρα και βασίζεται σε συστηματική ανάλυση της σχετικής βιβλιογραφίας, καθώς και σε παιδαγωγικές και ηθικές κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ΤΝ δεν αντικαθιστά τον/την εκπαιδευτικό, αλλά μπορεί να ενισχύσει τις παιδαγωγικές διαδικασίες, εφόσον εντάσσεται σε ένα σαφώς δομημένο και παιδαγωγικά τεκμηριωμένο πλαίσιο. Ο/Η εκπαιδευτικός διατηρεί κεντρικό ρόλο ως οργανωτής του μαθησιακού πλαισίου, συνοδοιπόρος της μάθησης και αναστοχαστικός παράγοντας.

Τέλος, συζητούνται οι επιπτώσεις για την εκπαίδευση εκπαιδευτικών, καθώς και προτάσεις για μελλοντική εμπειρική έρευνα.