- MSc thesis
- Λαϊκός πολιτισμός και Νεότερη Πολιτιστική Κληρονομιά (ΛΠΚ)
- 07 Μαρτίου 2026
- Ελληνικά
- 90
- Άρης Τσαντηρόπουλος
- Ιωάννης Κυριακάκης - Θεόδωρος Σπύρος
- Κοινωνική απόκλιση, τρελός, ενσώματες πρακτικές, παραδοσιακή κοινωνία, ψυχική διαταραχή, λόγος, εξουσία, εγκλεισμός, κοινωνική ανοσία, μεταιχμιακότητα, περιθωριοποίηση.
- Λαϊκός Πολιτισμός και Νεότερη Πολιτιστική Κληρονομιά
- 42
- 43
-
-
Η παρούσα πτυχιακή εργασία διερευνά τη δυναμική των περιθωριακών φωνών στην παραδοσιακή κοινωνία, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο η γυναίκα και ο «τρελός του χωριού» συγκροτούν μορφές έμμεσης κοινωνικής κριτικής. Μέσα από ένα θεωρητικό πρίσμα που συνδυάζει τη φουκωική ανάλυση για τον λόγο και την εξουσία, τη θεωρία της Mary Douglas για τη ρύπανση και τα κοινωνικά όρια, καθώς και τις ανθρωπολογικές προσεγγίσεις των Turner και Mauss, η εργασία εξετάζει την απόκλιση όχι ως παθολογία, αλλά ως ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο που αναδεικνύει τα όρια της κανονικότητας. Το εμπειρικό μέρος της έρευνας βασίζεται στην ποιοτική μεθοδολογία και συγκεκριμένα στη διεξαγωγή ημιδομημένων συνεντεύξεων με κατοίκους του χωριού Θραψίμι Καρδίτσας, με επίκεντρο τη βιογραφική αφήγηση της «Λουλούδως», μιας γυναίκας με ψυχική απόκλιση που έζησε στην κοινότητα κατά τις δεκαετίες 1910-1970.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η παραδοσιακή κοινότητα, λειτουργώντας ως Gemeinschaft, επέδειξε μια αξιοσημείωτη «πολιτισμική ανθεκτικότητα» (cultural resonance) κατά τον Devereux, ενσωματώνοντας το αποκλίνον υποκείμενο μέσω άτυπων δικτύων φροντίδας. Στο πλαίσιο αυτό, η Λουλούδω δεν λειτούργησε ως εστία κοινωνικής αποδιοργάνωσης, αλλά ως ένας συμβολικός πόλος γύρω από τον οποίο αναδιατασσόταν η κοινοτική συνοχή και η συλλογική ταυτότητα. Παράλληλα, η έρευνα λαμβάνει υπόψη την έμφυλη διάσταση της υποκειμενικότητας, εξετάζοντας τη διασταύρωση των έμφυλων ρόλων με την ψυχική απόκλιση εντός της παραδοσιακής κοινωνίας. Αντίθετα με την κυρίαρχη ιστορική πρακτική που αντιμετωπίζει το παρεκκλίνον άτομο ως «κοινωνικό μικρόβιο» προς εξάλειψη, η συγκεκριμένη μορφή ενσωματώθηκε οργανικά στον κοινωνικό ιστό, επιτρέποντας στην ετερότητα και την «τρέλα» να παραμείνουν ενταγμένες στην καθημερινότητα και να αναπτύξουν μια βιωματική θεραπευτική δυναμική.
Η μετάβαση προς τη σύγχρονη Gesellschaft σηματοδότησε μια κρίσιμη μετατόπιση προς τον θεσμικό αποκλεισμό, την ιατρικοποίηση και την ιδρυματοποίηση. Η κυριαρχία του τεχνοκρατικού ελέγχου οδήγησε στην αποξένωση, στερώντας από την κοινωνία τα εργαλεία για μια οργανική διαχείριση της παρέκκλισης και μετατρέποντας την ανθρώπινη ιδιαιτερότητα σε ένα στεγνό ιατρικό ζήτημα. Εν τέλει, η περίπτωση της Λουλούδως τεκμηριώνει ότι οι περιθωριακές φωνές, ακόμη και στερούμενες θεσμικής εγκυρότητας, παραμένουν φορείς μιας «άλλης αλήθειας»· ο λόγος της δεν ήταν ένας ασυνάρτητος θόρυβος, αλλά μια μαρτυρία που αποκάλυπτε με ευκρίνεια τις ρωγμές και τις αντιφάσεις της κυρίαρχης πολιτισμικής κανονικότητας.
-
This undergraduate thesis explores the dynamics of marginal voices within traditional society, focusing on how women and the "village idiot" constitute forms of indirect social critique. Through a theoretical lens that combines Foucault's analysis of discourse and power, Mary Douglas's theory of pollution and social boundaries, and the anthropological approaches of Turner and Mauss, this study examines deviance not as pathology, but as a complex social phenomenon that highlights the limits of normality. The empirical part of the research is based on qualitative methodology, specifically through semi-structured interviews with residents of the village Thrapsimi in Karditsa. The focus of the study is the biographical narrative of "Louloudo," a woman with mental divergence who lived in the community between 1910 and 1970.
The findings indicate that the traditional community, functioning as a Gemeinschaft, exhibited remarkable "cultural resonance" (Devereux), integrating the deviant subject through informal care networks. Within this context, Louloudo did not act as a source of social disorganization, but rather as a symbolic pole around which communal cohesion and collective identity were rearranged. Parallel to this, the research accounts for the gendered dimension of subjectivity, examining the intersection of gender roles with mental divergence within traditional society. Contrary to the dominant historical practice that treats the deviant individual as a "social microbe" to be eliminated, this specific figure was organically integrated into the social fabric, allowing alterity and "madness" to remain part of everyday life and develop a lived therapeutic dynamic.
The transition toward the modern Gesellschaft marked a critical shift toward institutional exclusion, medicalization, and institutionalization. The dominance of technocratic control led to alienation, depriving society of the tools for an organic management of deviance and transforming human individuality into a clinical medical issue. Ultimately, Louloudo's case documents that marginal voices, even when deprived of institutional validity, remain carriers of an "alternative truth"; her voice was not incoherent noise, but a testimony that clearly revealed the cracks and contradictions of the dominant cultural normality.
-
- Hellenic Open University
- Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνές


