ΑΔΕ52 "Η σχέση της Αρχαίας με τη Νέα Ελληνική και η διδασκαλία της γλώσσας στο σχολείο"
2
35
15
Στην παρούσα εργασία επιλέχτηκε ο πολυτάλαντος συγγραφέας διηγημάτων, μυθιστορημάτων , κριτικός και θεατρικός συγγραφέας Γρηγόριος Ξενόπουλος και δύο από τα σημαντικότερα δημιουργήματά του, ένα μυθιστόρημα, η Αναδυομένη, και ένα θεατρικό έργο, το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας με έντονη επιρροή ιταλικού/βενετικού λεξιλογίου. Στο πρώτο περιγράφεται η κοινωνία των ευγενών-κόντηδων της Ζακύνθου σε στιγμές ευημερίας, διακοπών, εκδρομών και ερωτικών σκιρτημάτων, ενώ στο δεύτερο η παρακμή της τάξης τους με τις αγωνίες για οικονομική επιβίωση σε αντιδιαστολή με την προσκόλληση στην παράδοση. Εξετάζονται τα λεξιλογικά δάνεια ιταλικής/βενετικής επιρροής στα δύο κείμενα, με έμφαση στα ουσιαστικά, ως προς το αν το γραμματικό γένος αλλάζει ή όχι κατά την υιοθέτησή τους από τη Ζακυνθινή Διάλεκτο και διαπιστώνεται ότι συμβαίνουν και οι δύο περιπτώσεις. Ακολουθεί σημασιολογική ανάλυση των λεξιλογικών δανείων, σύμφωνα με διαδικτυακή βάση παγκόσμιας εμβέλειας με 24 κατηγορίες, πρώτα συγκριτικά ανάμεσα στα δύο έργα και κατόπιν ανάμεσα στους πρωταγωνιστές των δύο έργων. Διαπιστώνεται ότι στην Αναδυομένη τα περισσότερα δάνεια συγκεντρώνονται στα αφηγηματικά μέρη του έργου και ιδιαίτερα στο πρόσωπο του αφηγητή, ενώ στο μυστικό της κοντέσσας στα διαλογικά μέρη του έργου και είναι ομοιόμορφα κατανεμημένα σχεδόν το ίδιο σε όλους τους πρωταγωνιστές. Εν κατακλείδι, επιχειρείται μια αποτίμηση των λεξιλογικών δανείων των δύο έργων ως προς την ενσωμάτωσή τους στην Κοινή Νεοελληνική. Διαπιστώνεται ότι, στη σύγχρονη εποχή, επιβιώνει και χρησιμοποιείται περίπου το ένα τέταρτο του συνολικού όγκου των δανείων που εντοπίζονται στα δύο έργα.
In this work, the multi-talented writer of short stories and novels, critic and playwright Grigorios Xenopoulos and two of his most important creations, a novel, Anadyomeni, and a play, The Secret of Countess Valerana with a strong influence of Italian/Venetian vocabulary, were chosen. The first describes the society of the nobles-kontis of Zakynthos in moments of prosperity, holidays, excursions and erotic stirrings, while the second describes the decline of their class with the anxieties for economic survival as opposed to the attachment to tradition. The lexical borrowings of Italian/Venetian influence in the two texts are examined, with emphasis on nouns, as to whether or not the grammatical gender changes during their adoption by the Zakynthian Dialect and it is found that both cases occur. This is followed by a semantic analysis of lexical loans, according to a world-class online database with 24 categories, first comparatively between the two works and then between the protagonists of the two works. It can be seen that in Anadyomeni most of the borrowings are concentrated in the narrative parts of the play and especially in the person of the narrator, while in the Secret of the Countess in the dialogue parts of the play and are evenly distributed almost equally among all the protagonists. In conclusion, an assessment of the lexical loanwords from both works is conducted regarding their integration into Standard Modern Greek. It is observed that, in the modern era, approximately one-quarter of the total volume of loanwords identified in these two works remains in use.
