Μικρασιατική Καταστροφή: Γυναικείες μορφές και έμφυλες αναπαραστάσεις στον ελληνικό κινηματογράφο

Asia Minor Catastrophe: Female figures and gender representations in Greek cinema (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
  3. Δημόσια Ιστορία (ΔΙΣ)
  4. 8 Μαρτίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 101
  7. Χρήστος Δερμεντζόπουλος
  8. Αγγελική Μυλωνάκη
  9. Μικρασιατική Καταστροφή, Ελληνικός κινηματογράφος Πολιτισμική μνήμη, Ιστορική αναπαράσταση, Γυναικεία ταυτότητα, Έμφυλες αφηγήσεις, Δημόσια Ιστορία.
  10. ΔΙΣ 62, Ιστορία και κινηματογράφος
  11. 1
  12. 38
  13. 17
    • Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο τη διερεύνηση της παρουσίας και της
      λειτουργίας των γυναικείων αναπαραστάσεων στον ελληνικό κινηματογράφο, όπως αυτές
      αποτυπώνονται σε στοχευμένα επιλεγμένες ταινίες οι οποίες πραγματεύονται το ιστορικό
      τραύμα της Μικρασιατικής Καταστροφής. Σκοπός της εργασίας μου είναι η ανάλυση των
      τρόπων με τους οποίους το φύλο διαπλέκεται με την ιστορική μνήμη, τη συλλογική
      αφήγηση και την πολιτισμική αναπαράσταση μέσα από τον κινηματογράφο. Αξιοποιώντας
      τα «εργαλεία» της φεμινιστικής ιστοριογραφίας, της θεωρίας της Δημόσιας Ιστορίας και
      της κινηματογραφικής ανάλυσης, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη του τρόπου με τον οποίο το
      φύλο και η ιστορία συνομιλούν στον δημόσιο λόγο μέσα από τον κινηματογράφο,
      Οι επιλεγμένες προς ανάλυση ταινίες είναι: Συνοικία το όνειρο του Αλέκου Αλεξανδράκη
      (1961), Διωγμός του Γρηγόρη Γρηγορίου (1964), 1922 του Νίκου Κούνδουρου (1978), Η
      Ρόζα της Σμύρνης του Γιώργου Κορδέλλα (2016) και Σμύρνη μου αγαπημένη του Γρηγόρη
      Καραντινάκη (2021).
      Οι συγκεκριμένες ταινίες, σε αντίθεση με άλλες που έχουν ως θέμα τους την υπό εξέταση
      περίοδο, δεν αναφέρονται μόνο στα γεγονότα της Μικρασιατικής Καταστροφής, αλλά και
      στις πολλαπλές εκφάνσεις της μνήμης, της απώλειας και της ταυτότητας που η Καταστροφή
      παρήγαγε. Μέσα από τις γυναικείες μορφές αναδεικνύονται ζητήματα τραύματος, εξορίας,
      νοσταλγίας και επανεγγραφής της ιστορίας. Παράλληλα εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο
      ο κινηματογράφος λειτουργεί ως μέσο πολιτισμικής μνήμης και «προσθετικής» εμπειρίας,
      συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας έμφυλης
      ιστορικής συνείδησης.
    • The present dissertation aims to explore the presence and function of female representations in Greek cinema, as depicted in selected films that address the historical trauma of the Asia Minor Catastrophe. The purpose of the study is to analyse the ways in which gender intertwines with historical memory, collective narration, and cultural representation through the medium of cinema. Drawing on theoretical tools from feminist historiography, public history, and film analysis, the research seeks to highlight how gender and history interact within the public discourse of Greek cinema. The selected films are: A Dream Neighbourhood (Synoikia to Oneiro, Alekos Alexandrakis, 1961), Persecution (Diogmos, Grigoris Grigoriou, 1964), 1922 (Nikos Koundouros, 1978), Roza of Smyrna (I Roza tis Smyrnis, Giorgos Kordellas, 2016), and My Beloved Smyrna (Smyrni mou agapimeni, Grigoris Karantinakis, 2021). Unlike other cinematic depictions of the same historical period, these films focus not only on the events of the Catastrophe itself but also on the multiple dimensions of memory, loss, and identity it generated. Through their female characters, the films bring forth issues of trauma, exile, nostalgia, and the rewriting of history, while also examining cinema’s role as a medium of cultural and “prosthetic” memory. Ultimately, the study argues that cinema serves as a space where the past is re-experienced and reinterpreted, contributing to the formation of a gendered historical consciousness.
  15. Hellenic Open University
  16. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές