Η παρούσα εργασία εξετάζει τη διαχρονική πορεία και τη σημασιολογική εξέλιξη επιλεγμένων λέξεων από τις Βάκχες του Ευριπίδη, οι οποίες εντάσσονται στο θρησκευτικό λεξιλόγιο. Στόχος της μελέτης είναι να διερευνηθεί πώς οι λέξεις αυτές χρησιμοποιούνται στην αρχαιότητα και πώς η σημασία ή η χρήση τους μεταβάλλεται στη μεσαιωνική και τη νέα ελληνική γλώσσα, προκειμένου να αναδειχθεί η άμεση σχέση των λέξεων με τις θρησκευτικές και πολιτισμικές αλλαγές της κάθε εποχής. Για τον σκοπό αυτό επιλέχθηκαν συγκεκριμένες λέξεις από το κείμενο της τραγωδίας, οι οποίες συνδέονται με θεότητες, με λατρευτικές πρακτικές ή σχετίζονται με πιο αφηρημένες έννοιες. Η προσέγγιση που ακολουθείται είναι λεξικογραφική και διαχρονική. Για κάθε λέξη λοιπόν εξετάζεται η σημασία της στην αρχαία ελληνική, στη μεσαιωνική (όπου αυτό είναι δυνατό) και στη νέα ελληνική με βάση τα αντίστοιχα λεξικά, προκειμένου, όχι μόνο να καταγραφούν οι σημασίες των λέξεων, αλλά και να εντοπιστούν φαινόμενα σημασιολογικής μετατόπισης, περιορισμού ή εξαφάνισης των όρων.

Η μελέτη δείχνει πως σημαντικό μέρος του λεξιλογίου αυτού - ιδιαίτερα εκείνο που σχετίζεται με συγκεκριμένες λατρευτικές τελετουργίες - είτε δεν έχει επιβιώσει στη νέα ελληνική είτε έχει περιορίσει το εύρος των σημασιών του, λόγω της αλλαγής του θρησκευτικού πλαισίου και της διακοπής των αρχαίων λατρευτικών πρακτικών. Επιπρόσθετα, φαίνεται πως λέξεις που εκφράζουν πιο αφηρημένες έννοιες είτε επιβιώνουν στον χρόνο είτε εμπλουτίζονται με επιπλέον νέες σημασίες.

Συνολικά, η εργασία καταδεικνύει τη στενή σχέση ανάμεσα στη γλωσσική εξέλιξη και τις θρησκευτικές μεταβολές που εμφανίζονται στην κοινωνία. Τέλος, η προσπάθεια αυτή επιχειρεί να αναδείξει και τη διδακτική αξία του διαχρονικού χαρακτήρα του λεξιλογίου, προτείνοντας μια διδακτική αξιοποίηση του υλικού στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με στόχο οι μαθητές να κατανοήσουν τη διαχρονικότητα της γλώσσας και τη σχέση της με τον πολιτισμό και τη θρησκεία.

The present paper examines the diachronic development and the semantic evolution of selected words from Euripides’ Bacchae that belong to religious vocabulary. The aim of the study is to investigate how these words are used in antiquity and how their meaning or use changes in Medieval and Modern Greek, in order to highlight the direct relationship between the words and the religious and cultural changes of each period. For this purpose, specific words were selected from the text of the tragedy, which are related to deities, to cult practices, or to more abstract concepts. The approach adopted is lexicographical and diachronic. For each word, its meaning in Ancient Greek, in Medieval Greek (where possible), and in Modern Greek is examined on the basis of the corresponding dictionaries, in order not only to record the meanings of the words but also to identify phenomena of semantic shift, restriction, or disappearance of terms.

The study shows that a significant part of this vocabulary—especially that which is related to specific cult rituals—has either not survived into Modern Greek or has restricted its range of meanings, due to the change of the religious framework and the discontinuation of ancient cult practices. In addition, it appears that words expressing more abstract concepts either survive over time or are enriched with additional new meanings.

Overall, the paper demonstrates the close relationship between linguistic evolution and the religious changes that occur in society. Finally, this attempt seeks to highlight the pedagogical value of the diachronic character of vocabulary, proposing a teaching application of the material in secondary education, with the aim of helping students understand the diachronic nature of language and its relationship with culture and religion.