Please use this identifier to cite or link to this item: https://apothesis.eap.gr/handle/repo/54024
Title: Η ανάδυση του εθνικισμού/εθνοφυλετισμού στη νεότερη Ευρώπη. Το παράδειγμα της Βουλγαρικής Εξαρχίας και η στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου (1872)
Authors: Παγώνη, Δήμητρα
metadata.dc.contributor.advisor: Λόης, Γεώργιος - Νεκτάριος
Keywords: έθνος;nation;εθνικισμός;nationalism;εθνισμός;ethnicity;εθνοφυλετισμός;ethnophyletism;Χερσόνησος του Αίμου;Aimos Peninsula;Πανσλαβισμός;Panslavism;Bουλγαρική Εξαρχία;Bulgarian Exarchy;Σύνοδος του 1872;1872 Synod;Μακεδονικό Ζήτημα;Macedonian Issue;Ορθόδοξη Διασπορά;Orthodox Diaspora;καθολικότητα της Εκκλησίας;universality of the Church;ιστορικός και εσχατολογικός χρόνος;historical and eschatological time
Issue Date: 25-Sep-2021
Abstract: Το έθνος συνιστά μορφή συλλογικής ταυτότητας, ενώ οι όροι εθνικισμός ή εθνοφυλετισμός κατανοούνται στο επίπεδο της ιδεολογίας. Σύμφωνα με την επικρατούσα σχολή ανάλυσης του εθνικισμού, αυτή των νεωτεριστών, ο εθνικισμός/ εθνοφυλετισμός αναδύεται στη Δυτική Ευρώπη στα τέλη του 18ου αι., λόγω της ταύτισης από τους εκφραστές του Διαφωτισμού της έννοιας του έθνους με την έννοια του κράτους, καθώς και λόγω των κοινωνικών, οικονομικών, ιδεολογικών και πολιτισμικών μετασχηματισμών της νεωτερικότητας. Σταδιακά, εθνικιστικά κινήματα εμφανίζονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, με διαφορετικά χαρακτηριστικά ανά γεωγραφική περιοχή: στην Κεντρική Ευρώπη τα διαφορετικά θρησκευτικά δόγματα δημιουργούν προϋποθέσεις σχηματισμού εθνικών ταυτοτήτων, ενώ στην Ανατολική Ευρώπη –σε αντίθεση με τη Δυτική- η θρησκευτική πίστη συνιστά συστατικό στοιχείο της εθνικής ταυτότητας. Στη Χερσόνησο του Αίμου ο εθνικισμός/εθνοφυλετισμός εμφανίζεται με ιδιαίτερη εκρηκτικότητα, λόγω της εφαρμογής της αρχής των εθνοτήτων και της επακόλουθης κατάλυσης της πνευματικής και της πολιτικής ενότητας, την οποία εξασφάλιζε η Ορθόδοξη Εκκλησία στον χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Επίσης, ο χώρος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αποτελεί κατά τον 19ο αι. το πεδίο της αντιπαράθεσης των Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας) όσον αφορά στην τύχη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στον έλεγχο επί των αναφυόμενων βαλκανικών κρατών. Ως αποτέλεσμα της αντιπαράθεσης εκδηλώνεται το κίνημα του Πανσλαβισμού και προωθείται η βίαιη απόσχιση της βουλγαρικής Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η δημιουργία της Βουλγαρικής Εξαρχίας -με απόφαση της Υψηλής Πύλης (1870)- ως μέσο για την επίτευξη της πολιτικής ανεξαρτησίας της Βουλγαρίας, Το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να αντιμετωπίσει το Βουλγαρικό Ζήτημα συγκαλεί στην Κωνσταντινούπολη, στις 29 Αυγούστου του 1872, Μεγάλη Τοπική Σύνοδο, η οποία καταδικάζει τον εθνοφυλετισμό ως αιρετική διδασκαλία και κηρύσσει ως σχισματικούς αυτούς οι οποίοι ασπάζονται τον εκκλησιαστικό εθνοφυλετισμό. Οι επιπτώσεις της ίδρυσης της Βουλγαρικής Εξαρχίας αποτυπώνονται στην έκρηξη του Μακεδονικού Ζητήματος, ενώ ο εθνοφυλετισμός –υπό τη μορφή της εργαλειοποίησης της Εκκλησίας για πολιτικούς σκοπούς- επιβιώνει στο παράδειγμα της σχισματικής «Μακεδονικής Εκκλησίας» καθώς και στον χώρο της Ορθόδοξης Διασποράς. Όμως, η εξέταση του εθνικισμού/εθνοφυλετισμού υπό το φως του Ευαγγελίου και της Δογματικής Θεολογίας αποκαλύπτει την ασυμβατότητά του με την Ορθόδοξη θεωρία και πράξη. Ιδιαιτέρως, η Ορθόδοξη κατανόηση της καθολικότητας της Εκκλησίας, όπως και η αντίληψη για την κρίσιμη σχέση μεταξύ ιστορικού και εσχατολογικού χρόνου υποδεικνύουν την ορθή κατανόηση και στάση απέναντι στο ζήτημα του έθνους.______
Appears in Collections:ΟΡΘ Διπλωματικές Εργασίες

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
122548_Παγώνη_Δήμητρα.pdfΚυρίως σώμα Διπλωματικής Εργασίας και Παράρτημα7.06 MBAdobe PDFView/Open


Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.