Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζεται το οικονομικό έγκλημα και η νόμιμη οικονομία αναφορικά με την μεταξύ τους αλληλεπίδραση. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας και της παγκοσμιοποίησης η οικονομική εγκληματικότητα και οι εκάστοτε μορφές της έχουν χαρακτηριστεί ιδιαίτερα πολύπλοκες και η διασύνδεσή τους με την νόμιμη οικονομία δημιουργούν προκλήσεις σε επιχειρήσεις και πολίτες διεθνώς. Αρχικά γίνεται ανάλυση της έννοιας και των μορφών του οικονομικού εγκλήματος (φοροδιαφυγή, ξέπλυμα, διαφθορά κλπ.). Έπειτα εξετάζονται οι έννοιες της νόμιμης και της σκιώδους οικονομίας καθώς και οι μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.

Βασικό ρόλο έχουν και ο χρηματοπιστωτικός τομέας και οι τράπεζες που αφενός συντελούν στην οικονομική ανάπτυξη αφετέρου χρησιμοποιούνται για να διακινούνται και να νομιμοποιούνται παράνομα κεφάλαια. Οι συνέπειες είναι αξιοσέβαστες για όλους καθώς επιβραδύνεται η οικονομική ανάπτυξη και παράλληλα πόροι που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε τομείς παιδείας ή υγείας καρπώνονται από τους παραβάτες του νόμου. Η οικονομική εγκληματικότητα έχει συνδεθεί με τα εγκλήματα λευκού κολλάρου, εγκλήματα από επιφανείς πολίτες που γνωρίζουν το σύστημα και τις λειτουργίες του και τις εκμεταλλεύονται για παράνομες πράξεις. 

Παράλληλα παρουσιάζονται κανονιστικά πλαίσια και μέτρα πρόληψης για να παταχθεί το οικονομικό έγκλημα διεθνώς και αποτυπώνεται πόσο σημαντική είναι η διεθνείς συνεργασία ως προς την αποτελεσματική αντιμετώπισή του φαινομένου. 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιβόητη Λίστα Lagarde. Φαινόμενα φοροδιαφυγής και ανικανότητας κρατικών μηχανισμών να αποτρέψουν παράνομες δραστηριότητες ήρθαν στο φως.

Στο σύνολο του το οικονομικό έγκλημα είναι από τις σοβαρότερες απειλές της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης το οποίο για να αντιμετωπιστεί απαιτεί αυστηρούς ελέγχους, διαφάνεια, εποπτεία και διαδικασίες που να μην επιτρέπουν οι αδυναμίες που εμφανίζονται κατά καιρούς να εκμεταλλεύονται απο τους παραβάτες.

This thesis examines economic crime and the legitimate economy with regard to their interrelationship and interaction. With the advancement of technology and globalization, economic crime and its various forms have become increasingly complex, while their interconnection with the legitimate economy has created significant challenges for businesses and citizens worldwide. Initially, the concept and the main forms of economic crime, such as tax evasion, money laundering, corruption, and fraud, are analyzed. Subsequently, the concepts of the legitimate and shadow economy, as well as their interactions and interdependencies, are examined.

Particular emphasis is placed on the role of the financial sector and banking institutions, which, while contributing significantly to economic development, may also be exploited for the transfer and legalization of illicit funds. The consequences of economic crime are substantial, as it hinders economic growth and diverts resources that could otherwise be invested in essential sectors such as education and healthcare, benefiting instead those who engage in unlawful activities. Economic crime has also been closely associated with white-collar crime, often committed by socially or professionally prominent individuals who possess extensive knowledge of institutional and financial systems and exploit them for illegal purposes.

Furthermore, the thesis presents the regulatory frameworks and preventive measures implemented internationally to combat economic crime, highlighting the importance of international cooperation in ensuring its effective prevention and suppression. A characteristic example is the well-known Lagarde List case, which exposed incidents of tax evasion and revealed weaknesses in state mechanisms responsible for preventing unlawful activities.

Overall, economic crime constitutes one of the most serious threats to sustainable economic development. Its effective prevention and control require stricter monitoring mechanisms, transparency, supervision, and institutional procedures capable of minimizing vulnerabilities that may otherwise be exploited by offenders.