- MSc thesis
- Διαχείριση Τεχνικών Έργων (ΔΧΤ)
- 19 Σεπτεμβρίου 2026
- Ελληνικά
- 84
- ΠΕΤΡΟΥΤΣΑΤΟΥ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ
- Ενεργειακή αναβάθμιση, ΑΠΕ, συμβατικές μορφές ενέργειας, εξοικονόμηση ενέργειας, περιβαλλοντικός σχεδιασμός
- ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
- 1
- 7
- 14
-
-
Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία στο ΜΠΣ ΔΧΤΣΤΗΘΟΣ ΣΠΥΡΟΣΠολιτικός Μηχανικός Τ.Ε και Μεταπτ. Φοιτητής ΔΧΤ/ΣΘΕΤ, ΕΑΠEmail ΕΑΠ: std156279@ac.eap.grΔρ. Μηχ. Κλεοπάτρα ΠετρουτσάτουΑναπληρώτρια Καθηγήτρια Δομικών Μηχανών, Κοστολόγησης και Διαχείρισης Έργων Πολιτικού Μηχανικού, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Μέλος ΣΕΠ ΔΧΤ/ΣΘΕΤ ΕΑΠEmail ΕΑΠ: petroutsatou.kleopatra@ac.eap.grΠερίληψηΗ ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος αποτελεί κρίσιμη συνιστώσα της ενεργειακής μετάβασης και της επίτευξης των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα μελέτη διερευνά τη συμβολή του περιβαλλοντικού σχεδιασμού και των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του κτιριακού τομέα. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στην αξιοποίηση του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου, στην ανάλυση της εξέλιξης και των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και στην επεξεργασία ποσοτικών δεδομένων σχετικά με τις ωφελούμενες κατοικίες, την ενεργειακή τους κατάταξη, την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Παράλληλα, μέσω έρευνας με ερωτηματολόγια εξετάζονται παράμετροι που σχετίζονται με την εφαρμογή και την αποδοχή των παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης. Τα ευρήματα αξιοποιούνται για την αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων πολιτικών και την ανάδειξη της σημασίας του περιβαλλοντικού σχεδιασμού και της ενεργειακής αποδοτικότητας. Η μελέτη επιδιώκει, τέλος, να συμβάλει στην αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης και στην ανάδειξη προοπτικών για την ενίσχυση των πολιτικών ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος.Λέξεις-Κλειδιά: Ενεργειακή αναβάθμιση, ΑΠΕ, συμβατικές μορφές ενέργειας, εξοικονόμηση ενέργειας , περιβαλλοντικός σχεδιασμόςI. ΕΙΣΑΓΩΓΗΗ ενεργειακή αναβάθμιση του οικιακού κτιριακού αποθέματος έχει αναδειχθεί σε σημαντική προτεραιότητα της ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής, ιδιαίτερα κατά την τελευταία δεκαετία. Η οικονομική και, πιο πρόσφατα, η ενεργειακή κρίση, σε συνδυασμό με την αύξηση του ενεργειακού κόστους, ενίσχυσαν την ανάγκη περιορισμού της ενεργειακής κατανάλωσης και του κόστους λειτουργίας των κατοικιών. Η ανάγκη αυτή καθίσταται εντονότερη στην περίπτωση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, σημαντικό μέρος του οποίου χαρακτηρίζεται από παλαιότητα, ανεπαρκή θερμομονωτική προστασία και αυξημένες ενεργειακές απώλειες.Παράλληλα, η σημαντική εξάρτηση του οικιακού τομέα από συμβατικές μορφές ενέργειας και ο υψηλός βαθμός ενεργειακής κατανάλωσης συμβάλλουν στην αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και, κατ’ επέκταση, στην ενίσχυση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της κλιματικής αλλαγής. Υπό το πρίσμα αυτό, η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων αποτελεί βασικό μηχανισμό βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας και περιορισμού του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, μέσω τεχνικών, κατασκευαστικών και ενεργειακών παρεμβάσεων που αποσκοπούν στη μείωση της ενεργειακής ζήτησης και στη βελτιστοποίηση της συνολικής ενεργειακής συμπεριφοράς των κτιρίων.Ιδιαίτερη σημασία αποκτά, παράλληλα, η αξιοποίηση ήπιων και ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, καθώς και η ενσωμάτωση των αρχών του Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των ενεργειακών παρεμβάσεων. Η προσέγγιση αυτή συνδέει την ενεργειακή αποδοτικότητα με την επιλογή κατάλληλων υλικών, τεχνολογιών και σχεδιαστικών πρακτικών, με στόχο τη δημιουργία κτιρίων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις βιωσιμότητας και περιορισμού των εκπομπών άνθρακα.Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα μελέτη διερευνά τις εφαρμοζόμενες πρακτικές ενεργειακής αναβάθμισης στον οικιακό τομέα και αξιολογεί τη συμβολή των ήπιων μορφών ενέργειας και του Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών. Η ερευνητική προσέγγιση συνδυάζει βιβλιογραφική και συγκριτική ανάλυση με πρωτογενή έρευνα πεδίου μέσω δομημένου ερωτηματολογίου, στο οποίο συμμετείχαν 100 άτομα που έχουν πραγματοποιήσει ή βρίσκονται σε διαδικασία ενεργειακής αναβάθμισης της κατοικίας τους. Μέσω της έρευνας εξετάζονται οι αντιλήψεις, οι προτεραιότητες και ο βαθμός εξοικείωσης των χρηστών με τις ενεργειακές παρεμβάσεις και τις βιώσιμες τεχνολογίες.Βασικό αντικείμενο της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση του βαθμού στον οποίο οι ήπιες μορφές ενέργειας μπορούν να συμβάλουν στην υποκατάσταση συμβατικών ενεργειακών λύσεων, η επίδραση της επιλογής υλικών στην ενεργειακή απόδοση των κατοικιών και η δυνατότητα εφαρμογής των αρχών του Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού στις σύγχρονες πρακτικές ενεργειακής αναβάθμισης. Παράλληλα, αξιολογείται η στάση των χρηστών απέναντι στις σχετικές παρεμβάσεις και στις τεχνολογίες βιώσιμης ενέργειας, με στόχο την πληρέστερη αποτίμηση των παραγόντων που επηρεάζουν την υιοθέτησή τους στον οικιακό τομέα.II. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΗ μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας μελέτης βασίστηκε σε συνδυασμό βιβλιογραφικής και πρωτογενούς έρευνας. Αρχικά πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική αναζήτηση με στόχο τη συλλογή και αξιοποίηση επιστημονικών και θεσμικών πληροφοριών σχετικά με την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, τις συμβατικές και ήπιες μορφές ενέργειας, καθώς και τις αρχές του Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού. Η βιβλιογραφική διερεύνηση αποτέλεσε τη βάση για την αποσαφήνιση του θεωρητικού πλαισίου και την προσέγγιση των βασικών παραμέτρων του υπό εξέταση ζητήματος.Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε πρωτογενής έρευνα μέσω δομημένου ερωτηματολογίου. Το ερωτηματολόγιο σχεδιάστηκε με βάση τους βασικούς άξονες που προέκυψαν από τη βιβλιογραφική έρευνα και, μετά τον έλεγχο και την τελική έγκρισή του, διανεμήθηκε ηλεκτρονικά. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 100 άτομα, τα οποία κατοικούσαν σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, με στόχο να καταγραφούν διαφορετικές απόψεις και εμπειρίες σχετικά με την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών.Η συλλογή των δεδομένων επικεντρώθηκε στις ενεργειακές παρεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη, στη χρήση συμβατικών και ήπιων μορφών ενέργειας, στην επιλογή υλικών και τεχνολογιών, καθώς και στον βαθμό εξοικείωσης και στις αντιλήψεις των χρηστών σχετικά με τις πρακτικές ενεργειακής αναβάθμισης. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από τα 100 ερωτηματολόγια υποβλήθηκαν σε επεξεργασία και αξιοποιήθηκαν για τη συγκριτική αποτίμηση των απαντήσεων και την εξαγωγή συμπερασμάτων σε σχέση με τους στόχους και τα ερευνητικά ερωτήματα τηςμελέτης.Βιβλιογραφική έρευνα → σχεδιασμός ερωτηματολογίου → 100 συμμετέχοντες → ηλεκτρονική διανομή → συλλογή/επεξεργασία δεδομένων → εξαγωγή συμπερασμάτων.III. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗΤα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και του λειτουργικού κόστους των κατοικιών. Οι συμμετέχοντες δίνουν κυρίως έμφαση στη θερμομόνωση και την αντικατάσταση κουφωμάτων, ενώ παράλληλα εμφανίζουν θετική στάση απέναντι στην αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η ικανοποίηση από τις παρεμβάσεις και η πρόθεση για περαιτέρω ενεργειακή αναβάθμιση επιβεβαιώνουν τη θετική αποδοχή των σχετικών πρακτικών.Παράλληλα, η οικονομική διάσταση αναδεικνύεται ως βασικός παράγοντας στη λήψη αποφάσεων, με τη μείωση της ενεργειακής δαπάνης και τη δυνατότητα απόσβεσης της επένδυσης να επηρεάζουν σημαντικά την επιλογή των νοικοκυριών. Στο πλαίσιο αυτό, τα προγράμματα επιδότησης αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την ενίσχυση της συμμετοχής και τη διευκόλυνση της υλοποίησης ενεργειακών παρεμβάσεων.Ωστόσο, η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων θα μπορούσε να ενισχυθεί μέσω της συστηματικής καταγραφής της πραγματικής ενεργειακής κατανάλωσης πριν και μετά την αναβάθμιση, καθώς και μέσω τεχνικοοικονομικών αναλύσεων της απόδοσης των επιμέρους λύσεων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η διερεύνηση διαφορετικών συνδυασμών παρεμβάσεων και η σύγκριση της θεωρητικά υπολογιζόμενης με την πραγματική ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, λαμβάνοντας υπόψη τη συμπεριφορά των χρηστών και τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας.Συνολικά, η ενεργειακή αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος αποτελεί ζήτημα με τεχνικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις. Η αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών πολιτικών προϋποθέτει τον συνδυασμό κατάλληλων τεχνικών παρεμβάσεων, οικονομικών κινήτρων και αξιόπιστης αξιολόγησης της πραγματικής ενεργειακής απόδοσης, με στόχο τη μακροπρόθεσμη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των κατοικιών.IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑΗ παρούσα μελέτη ανέδειξε τη σημασία της ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών ως μέσου περιορισμού της ενεργειακής κατανάλωσης και του λειτουργικού κόστους, αλλά και ως παράγοντα βελτίωσης της ενεργειακής και περιβαλλοντικής απόδοσης του οικιακού κτιριακού αποθέματος. Τα αποτελέσματα της έρευνας, που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 100 ατόμων, παρέχουν μια συνοπτική εικόνα των χαρακτηριστικών των κατοικιών, των παρεμβάσεων που επιλέγονται και των παραγόντων που επηρεάζουν τις σχετικές αποφάσεις.Το δείγμα αφορά κυρίως άτομα ηλικίας 35–50 ετών, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και σταθερή επαγγελματική και οικογενειακή κατάσταση. Οι περισσότερες κατοικίες του δείγματος έχουν κατασκευαστεί κατά την περίοδο 1980–2000, διαθέτουν επιφάνεια 50–100 τ.μ. και παρουσιάζουν σχετικά χαμηλή ενεργειακή απόδοση, γεγονός που καταδεικνύει το σημαντικό περιθώριο βελτίωσης που εξακολουθεί να υπάρχει στο υφιστάμενο ελληνικό κτιριακό απόθεμα.Ως προς τις παρεμβάσεις, οι συμμετέχοντες δίνουν προτεραιότητα σε λύσεις που αφορούν το κτιριακό κέλυφος, με κυριότερες τη θερμομόνωση και την αντικατάσταση των κουφωμάτων, ενώ παράλληλα καταγράφεται αυξημένο ενδιαφέρον για την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδιαίτερα μέσω ηλιακών ενεργειακών συστημάτων. Η επιλογή των συγκεκριμένων παρεμβάσεων δείχνει ότι η ενεργειακή αναβάθμιση αντιμετωπίζεται κυρίως μέσα από πρακτικές λύσεις που μπορούν να περιορίσουν τις ενεργειακές απώλειες και να βελτιώσουν άμεσα τη λειτουργία της κατοικίας.Ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα αποτελεί η κυριαρχία του οικονομικού παράγοντα στη λήψη αποφάσεων. Η μείωση του κόστους κατανάλωσης ενέργειας και η εξοικονόμηση χρημάτων φαίνεται να αποτελούν τα βασικότερα κίνητρα για την πραγματοποίηση ενεργειακών παρεμβάσεων. Η περιβαλλοντική προστασία, η ενεργειακή αυτονομία και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης λειτουργούν συμπληρωματικά, χωρίς ωστόσο να εμφανίζουν την ίδια βαρύτητα με το οικονομικό όφελος.Παράλληλα, η αξιοποίηση προγραμμάτων επιδότησης από σημαντικό μέρος των συμμετεχόντων επιβεβαιώνει τη σημασία των χρηματοδοτικών κινήτρων για την υλοποίηση ενεργειακών επενδύσεων. Η κάλυψη μέρους του αρχικού κόστους φαίνεται να διευκολύνει την απόφαση των νοικοκυριών να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις που, χωρίς οικονομική ενίσχυση, ενδέχεται να καθυστερούσαν ή να μην πραγματοποιούνταν.Η συνολική αξιολόγηση των συμμετεχόντων είναι θετική, καθώς αναφέρεται μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, ικανοποίηση από την υλοποίηση των παρεμβάσεων και θετική εκτίμηση ως προς την απόσβεση της σχετικής επένδυσης. Επιπλέον, η υψηλή πρόθεση πραγματοποίησης νέων παρεμβάσεων στο μέλλον υποδηλώνει ότι, μετά την εμπειρία της ενεργειακής αναβάθμισης, οι χρήστες αναγνωρίζουν τα οφέλη της και εμφανίζονται περισσότερο θετικοί απέναντι στην υιοθέτηση βιώσιμων ενεργειακών λύσεων.Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών αποτελεί μια επιλογή που συνδέεται πρωτίστως με την ανάγκη περιορισμού του ενεργειακού κόστους, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, της ποιότητας διαβίωσης και της περιβαλλοντικής επίδοσης των κτιρίων. Η ενίσχυση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων, η καλύτερη ενημέρωση των νοικοκυριών και η προώθηση λύσεων που συνδυάζουν ενεργειακή αποδοτικότητα και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορούν να αποτελέσουν σημαντικούς παράγοντες για την περαιτέρω διάδοση των ενεργειακών αναβαθμίσεων στον οικιακό τομέα. Παράλληλα, τα αποτελέσματα της έρευνας υπογραμμίζουν τη χρησιμότητα της ενσωμάτωσης των αρχών του Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού στις σχετικές παρεμβάσεις, ώστε η ενεργειακή αναβάθμιση να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως τεχνική ή οικονομική παρέμβαση, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης προσέγγισης βιώσιμου σχεδιασμού του κτιριακού αποθέματος.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣΜε την ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες στην επιβλέπουσα καθηγήτριά μου, κ. Κλεοπάτρα Πετρουτσάτου, για την πολύτιμη καθοδήγηση, τη συνεχή υποστήριξη και την άψογη συνεργασία καθ’ όλη τη διάρκεια εκπόνησης της εργασίας. Η βοήθεια και οι συμβουλές της συνέβαλαν ουσιαστικά στην ολοκλήρωση της παρούσας μελέτης.ΑΝΑΦΟΡΕΣAzhar, S. (2011). Building Information Modeling (BIM): Trends, Benefits, Risks, and Challenges for the AEC Industry. Leadership and Management in Engineering, 11(3), 241–252.Boje, C., Guerriero, A., Kubicki, S., & Rezgui, Y. (2020). Towards a semantic Construction Digital Twin: Directions for future research. Automation in Construction, 114, 103179.Droutsa, K. G., Balaras, C. A., et al. (2020). Baselines for energy use and carbon emission intensities in Hellenic nonresidential buildings. Energies, 13(8), 2100.European Commission. (2013, 2020). Green infrastructure & nature-based solutions reports.European Commission. (2024). Directive (EU) 2024/1275 on the energy performance of buildings (recast).European Commission. (2024). Energy Performance of Buildings Directive (EPBD Recast).European Commission. (2023). Renewable Energy Progress Report. Publications Office of the European Union.Eurostat. (2024). Energy consumption in households in the EU.Gaglia, A. G., Balaras, C. A., et al. (2007). Empirical assessment of the Hellenic non-residential building stock, energy consumption, emissions and potential energy savings. Energy Conversion and Management, 48(4), 1160–1175. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2006.10.008Geissdoerfer, M., et al. (2017). The circular economy – A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production.Holling, C. S. (1973). Resilience and stability of ecological systems. Annual Review of Ecology and Systematics.International Energy Agency. (2023). World Energy Outlook 2023. IEA.Intergovernmental Panel on Climate Change. (2022). Climate change 2022: Mitigation of climate change. Cambridge University Press.McHarg, I. (1969). Design with nature. Natural History Press.Millennium Ecosystem Assessment. (2005). Ecosystems and human well-being: Synthesis. Island Press.United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development.World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press.Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εξοικονόμησης Ενέργειας. (2024). Ενεργειακή απόδοση κτιρίων στην Ελλάδα.Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2023). Εξοικονομώ 2023.Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2023). Οδηγός εφαρμογής προγράμματος «Εξοικονομώ 2023».Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2023). Περισσότερες από 38.000 αιτήσεις υποβλήθηκαν στα προγράμματα «Εξοικονομώ» του ΥΠΕΝ.Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2025). Οδηγός εφαρμογής προγράμματος «Εξοικονομώ 2025».Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (χ.χ.). Μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης του εθνικού κτιριακού αποθέματος (Long-Term Renovation Strategy).
-
Master's Thesis submitted to the MSc Programme in Construction Project Management, Hellenic Open University
STITHOS SPYRIDON
Dipl. Civil Engineer and MSc Student, MSc in Construction Project Management, Hellenic Open University (EAP)
Email: std1640299@ac.eap.gr
Dr. Kleopatra Petroutsatou
Associate Professor of Construction Equipment, Cost and Management of Civil Engineering Projects, Aristotle University of Thessaloniki (AUTh), and Member of the Hellenic Open University (EAP) Faculty, MSc in Construction Project Management
Abstract
The energy upgrading of the building stock is a critical component of the energy transition and the achievement of sustainable development goals in Greece and the European Union. In this context, the present study investigates the contribution of environmental design and "Exoikonomo" (Energy Saving) programs to improving the energy efficiency of buildings and reducing the environmental impact of the building sector. The methodological approach is based on leveraging the institutional and regulatory framework, analyzing the progress and outcomes of energy upgrade programs, and processing quantitative data regarding the beneficiary dwellings, their energy rating, energy savings, and the reduction of carbon dioxide emissions. At the same time, a questionnaire-based survey examines parameters related to the implementation and acceptance of energy upgrade interventions. The findings are used to evaluate the effectiveness of existing policies and to highlight the importance of environmental design and energy efficiency. Finally, the study aims to contribute to an assessment of the current situation and to identify prospects for strengthening policies regarding the energy upgrading of the building stock.
Keywords: Energy upgrade, RES, conventional energy sources, energy conservation, environmental design.
- Introduction
The energy upgrading of residential building stock has emerged as a key priority of energy and environmental policy, particularly over the last decade. The economic crisis and, more recently, the energy crisis—combined with rising energy costs, have heightened the need to curb energy consumption and residential operating costs. This need is particularly acute for the existing building stock, a significant portion of which is characterized by age, inadequate thermal insulation, and high energy losses.
At the same time, the residential sector's significant reliance on conventional energy sources and its high level of energy consumption contribute to increased carbon dioxide emissions and, consequently, exacerbating environmental impacts and climate change. In this context, the energy upgrading of buildings serves as a key mechanism for improving energy efficiency and reducing the environmental footprint through technical, structural, and energy-related interventions aimed at lowering energy demand and optimizing the buildings' overall energy performance.
At the same time, the utilization of low-impact and renewable energy sources—as well as the integration of environmental design principles into the planning and implementation of energy-related interventions—is gaining particular importance. This approach links energy efficiency with the selection of appropriate materials, technologies, and design practices, aiming to create buildings that meet modern standards for sustainability and carbon emission reduction.
In this context, the present study investigates the energy upgrade practices applied in the residential sector and evaluates the contribution of renewable energy sources and environmental design to improving the energy efficiency of dwellings.
The research approach combines a review of literature and comparative analysis with primary field research using a structured questionnaire, involving 100 individuals who have either completed or are currently undertaking an energy upgrade of their homes. The study examines users' perceptions, priorities, and level of familiarity regarding energy-related interventions and sustainable technologies.
The study primarily focuses on investigating the extent to which renewable energy sources can substitute for conventional energy solutions, the impact of material selection on residential energy efficiency, and the applicability of environmental design principles to modern energy-upgrading practices. Additionally, it evaluates user attitudes toward such interventions and sustainable energy technologies, aiming for a comprehensive assessment of the factors influencing their adoption in the residential sector.
- Methodology
The methodological approach of this study was based on a combination of literature review and primary research. Initially, a literature search was conducted to gather and utilize scientific and institutional information regarding the energy upgrading of buildings, conventional and renewable energy sources, and the principles of environmental design. This literature review served as the basis for clarifying the theoretical framework and addressing the key parameters of the issue under examination.
At the same time, primary research was conducted using a structured questionnaire. The questionnaire was designed based on key themes identified during the literature review and, following review and final approval, was distributed electronically. A total of 100 individuals residing in various geographical areas participated in the study, with the aim of capturing diverse views and experiences regarding the energy upgrading of homes.
Data collection focused on energy-related interventions that have been implemented or are currently underway, the use of conventional and renewable energy sources, the selection of materials and technologies, and the users' level of familiarity with and perceptions of energy upgrade practices. The data gathered from the 100 questionnaires were processed and used to comparatively assess the responses and draw conclusions regarding the study's objectives and research questions.
Literature review → questionnaire design → 100 participants → electronic distribution → data collection/processing → drawing conclusions.
- Results and Discussion
The research findings indicate that energy upgrade interventions contribute significantly to reducing energy consumption and residential operating costs. Participants place primary emphasis on thermal insulation and the replacement of window and door systems, while also demonstrating a positive attitude toward the use of renewable energy sources. Satisfaction with the interventions and the intention to undertake further energy upgrades confirm the positive reception of these practices.
At the same time, the economic dimension emerges as a key factor in decision-making, with the reduction of energy costs and the potential for recouping the investment significantly influencing household choices. In this context, subsidy programs serve as a vital tool for boosting participation and facilitating the implementation of energy-related interventions.
However, the assessment of the interventions' effectiveness could be enhanced through the systematic recording of actual energy consumption before and after the upgrade, as well as through techno-economic analyses of the performance of individual solutions. Of particular interest is also the investigation of different combinations of interventions and the comparison of the theoretically calculated energy performance of the buildings with their actual performance, taking into account user behavior and actual operating conditions.
Overall, the energy upgrading of the existing building stock is an issue with technical, economic, and social dimensions. The effective implementation of relevant policies requires a combination of appropriate technical interventions, financial incentives, and a reliable assessment of actual energy performance, with the aim of achieving a long-term reduction in energy consumption and the environmental footprint of residential buildings.
- Conclusions
This study highlighted the importance of the energy upgrading of residences as a means of curbing energy consumption and operating costs, as well as a factor in improving the energy and environmental performance of the residential building stock. The results of the research, conducted on a sample of 100 individuals, provide an overview of housing characteristics, the interventions selected, and the factors influencing the relevant decisions.
The sample consists primarily of individuals aged 35–50 with a high level of education and stable professional and family circumstances. Most of the dwellings in the sample were built between 1980 and 2000, range in size from 50 to 100 sq.m., and exhibit relatively low energy efficiency—a fact that highlights the significant room for improvement that still exists within the existing Greek building stock.
Regarding interventions, participants prioritize solutions concerning the building envelope, most notably thermal insulation and the replacement of window and door systems—while also showing increased interest in utilizing renewable energy sources, particularly solar energy systems. The choice of these specific interventions indicates that energy upgrades are approached primarily through practical solutions capable of curbing energy losses and immediately improving the home's operational performance.
A particularly significant finding is the dominance of the economic factor in decision-making. Reducing energy consumption costs and saving money appear to be the primary drivers for implementing energy-related interventions. Environmental protection, energy autonomy, and improved living conditions play a complementary role, yet they do not carry the same weight as economic benefits.
At the same time, the utilization of subsidy programs by a significant number of participants confirms the importance of financial incentives for the implementation of energy-related investments. Covering part of the initial cost appears to facilitate the decision of households to proceed with interventions that, without financial support, might have been delayed or never carried out.
The overall assessment by participants is positive, as they report reduced energy consumption, satisfaction with the implementation of the interventions, and a favorable view regarding the payback of the associated investment. Furthermore, the strong intention to undertake additional interventions in the future indicates that, following the experience of the energy upgrade, users recognize its benefits and show a more positive attitude toward adopting sustainable energy solutions.
Overall, the findings indicate that the energy upgrading of homes is an option primarily driven by the need to reduce energy costs, yet it can simultaneously contribute to improving energy efficiency, living standards, and the environmental performance of buildings. Strengthening funding programs, better informing households, and promoting solutions that combine energy efficiency with the use of renewable energy sources can serve as key factors in the further adoption of energy upgrades within the residential sector. At the same time, the research findings highlight the value of integrating environmental design principles into relevant interventions, ensuring that energy upgrades are viewed not merely as technical or financial measures, but as part of a broader approach to the sustainable design of the building stock.
ACKNOWLEDGEMENTS
Upon the completion of this work, I would like to express my sincere thanks to my supervising professor, Ms. Cleopatra Petroutsatou, for her invaluable guidance, continuous support, and excellent collaboration throughout the course of the project. Her assistance and advice contributed significantly to the completion of this study.
REFERENCES
A Droutsa, K. G., Balaras, C. A., et al. (2020). Baselines for energy use and carbon emission intensities in Hellenic nonresidential buildings. Energies, 13(8), 2100.
European Commission. (2013, 2020). Green infrastructure & nature-based solutions reports.
European Commission. (2024). Directive (EU) 2024/1275 on the energy performance of buildings (recast).
European Commission. (2024). Energy Performance of Buildings Directive (EPBD Recast).
European Commission. (2023). Renewable Energy Progress Report. Publications Office of the European Union.
Eurostat. (2024). Energy consumption in households in the EU.
Gaglia, A. G., Balaras, C. A., et al. (2007). Empirical assessment of the Hellenic non-residential building stock, energy consumption, emissions and potential energy savings. Energy Conversion and Management, 48(4), 1160–1175. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2006.10.008
Geissdoerfer, M., et al. (2017). The circular economy – A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production.
Holling, C. S. (1973). Resilience and stability of ecological systems. Annual Review of Ecology and Systematics.
International Energy Agency. (2023). World Energy Outlook 2023. IEA.
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2022). Climate change 2022: Mitigation of climate change. Cambridge University Press.
McHarg, I. (1969). Design with nature. Natural History Press.
Millennium Ecosystem Assessment. (2005). Ecosystems and human well-being: Synthesis. Island Press.
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development.
World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press.
Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εξοικονόμησης Ενέργειας. (2024). Ενεργειακή απόδοση κτιρίων στην Ελλάδα.
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2023). Εξοικονομώ 2023.
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2023). Οδηγός εφαρμογής προγράμματος «Εξοικονομώ 2023».
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2023). Περισσότερες από 38.000 αιτήσεις υποβλήθηκαν στα προγράμματα «Εξοικονομώ» του ΥΠΕΝ.
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (2025). Οδηγός εφαρμογής προγράμματος «Εξοικονομώ 2025».
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. (χ.χ.). Μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης του εθνικού κτιριακού αποθέματος (Long-Term Renovation Strategy).
-
- Hellenic Open University
- Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές
Ενεργειακή Απόδοση και Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Κατοικιών: Αξιολόγηση Παρεμβάσεων και Διερεύνηση των Αντιλήψεων των Χρηστών
Energy Efficiency and Environmental Design of Residences: Evaluation of Interventions and Investigation of User Perceptions (Αγγλική)
Κύρια Αρχεία Διατριβής
Ενεργειακή Απόδοση και Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Κατοικιών: Αξιολόγηση Παρεμβάσεων και Διερεύνηση των Αντιλήψεων των Χρηστών
Περιγραφή: Πτυχιακή Εργασία - Ενεργειακή Απόδοση και Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Κατοικιών Αξιολόγηση Παρεμβάσεων και Διερεύνηση των Αντιλήψεων των Χρηστών ΣΠΥΡΟΣ ΣΤΗΘΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ.pdf (pdf) Book Reader
Μέγεθος: 1.9 MB

