Η βιώσιμη διαχείριση τωνυδατικών πόρων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, καθώς η κλιματική αλλαγή, η αυξανόμενη ζήτηση νερού και η υποβάθμιση των διαθέσιμων υδατικών αποθεμάτων εντείνουν την ανάγκη υιοθέτησης εναλλακτικών πρακτικών διαχείρισης. Στο πλαίσιο αυτό, η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων αναδεικνύεται ωςμίααπότις βασικότερεςεφαρμογέςτης κυκλικήςοικονομίας,συμβάλλονταςτόσο στην εξοικονόμησηφυσικών υδατικών πόρων όσο και στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται με τη διάθεση των επεξεργασμένων εκροών.

Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η αξιολόγηση των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) της Περιφέρειας Θεσσαλίας και η διερεύνηση των δυνατοτήτων επαναχρησιμοποίησης των επεξεργασμένων εκροών τους, μειδιαίτερη έμφαση στην Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων Βόλου. Η εργασία αποσκοπεί στην αποτύπωση της λειτουργικής απόδοσης των εγκαταστάσεων, στην αξιολόγηση της ποιότητας της επεξεργασμένης εκροής και στην εκτίμηση της δυνατότητας αξιοποίησης του ανακτημένου νερού σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό και εθνικό θεσμικό πλαίσιο.

Η μεθοδολογία βασίστηκε σε εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση, στη συλλογή και επεξεργασία στοιχείων από την Εθνική Βάση Δεδομένων Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και στη συγκριτική αξιολόγηση των σημαντικότερων ΕΕΛ της Θεσσαλίας. Για την αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκανβασικοίδείκτεςποιότηταςτηςεπεξεργασμένηςεκροής,όπωςτοβιοχημικά απαιτούμενοοξυγόνοπέντεημερών(BOD₅),τοχημικάαπαιτούμενοοξυγόνο(COD),ταολικά αιωρούμενα στερεά (TSS), καθώς και, όπου υπήρχαν διαθέσιμα δεδομένα, το ολικό άζωτο (TN), ο ολικός φώσφορος (TP) και η Escherichia coli. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε σύγκριση των αποτελεσμάτων με τις απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/741 και της ελληνικής νομοθεσίας σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση του ανακτημένου νερού.

ΤααποτελέσματατηςαξιολόγησηςέδειξανότιοιεξεταζόμενεςΕγκαταστάσειςΕπεξεργασίας Λυμάτων της Θεσσαλίας παρουσιάζουν γενικά υψηλή λειτουργική απόδοση ως προς την απομάκρυνση του οργανικού φορτίου και των αιωρούμενων στερεών, ενώ η ΕΕΛ Βόλου εμφανίζει ιδιαίτερα ικανοποιητική ποιότητα εκροής ως προς τις βασικές φυσικοχημικές παραμέτρους. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι η αξιολόγηση της καταλληλότητας για επαναχρησιμοποίηση δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις παραμέτρους BOD₅, COD και TSS,αλλάαπαιτεί τη συνεκτίμησημικροβιολογικών,υγειονομικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων, καθώς και τη συνεχή παρακολούθηση της ποιότητας της εκροής.

Η εργασία καταλήγει ότι η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων εκροών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων στη Θεσσαλία, ιδιαίτερα για γεωργικές εφαρμογές, όπου οι αρδευτικές ανάγκες είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η εφαρμογή αντίστοιχων έργων προϋποθέτεικατάλληλεςυποδομέςμεταφοράςκαιεπιτυχής αποθήκευσηςτουανακτημένουνερού,

αξιόπιστα συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας, συμμόρφωση με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και στενή συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Συνολικά, η αξιοποίηση τωνεπεξεργασμένωνεκροώνδύναταινασυμβάλειουσιαστικάστηνπροστασίατωνυδατικών πόρων, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και στην προώθηση των αρχών της κυκλικής οικονομίας στην Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Sustainablewaterresourcesmanagementisoneofthegreatestenvironmentalchallengesofthe modern era, driven by climate change, increasing water demand, and the degradation of available freshwater resources. In this context, the reuse of treated municipal wastewater has emergedasakeypracticewithintheframeworkofthecirculareconomy,contributingtowater conservationwhilereducingtheenvironmentalimpactsassociatedwithwastewaterdischarge.

TheaimofthisthesisistoevaluatetheperformanceofWastewaterTreatmentPlants(WWTPs) in the Region of Thessaly and investigate the potential for the reuse of treated effluents, with particular emphasis on the Volos Wastewater Treatment Plant. The study seeks to assess the operationalperformance oftheselectedWWTPs,evaluatethequalityoftreated effluents,and examine their suitability for reuse in accordance with the current European and Greek legislative framework.

The methodology combines an extensive literature review with the collection and analysis of data obtained from the National Database of Wastewater Treatment Plants maintained by the Hellenic Ministry of Environment and Energy. A comparative assessment was carried out for the major WWTPs operating in the Region of Thessaly. The evaluation was based on key treatedeffluentquality indicators,includingBiochemicalOxygenDemand(BOD₅),Chemical OxygenDemand(COD),TotalSuspendedSolids(TSS),and,whereavailable,TotalNitrogen (TN),TotalPhosphorus(TP),andEscherichiacoli.Theresultswerecomparedwiththequality requirements established by Regulation (EU) 2020/741 and the relevant Greek legislation governing reclaimed water reuse.

The findings indicate that the examined wastewater treatment plants in Thessaly generally achievehigh treatmentefficiencyin termsoforganic matterand suspendedsolidsremoval. In particular,theVolosWWTPdemonstratessatisfactoryeffluentqualitywithrespecttothemain physicochemical parameters. However, the study highlights that the suitability of treated wastewater for reuse cannot be assessed solely on the basis of BOD₅, COD, and TSS. A comprehensive evaluation requires consideration of microbiological, sanitary, and environmental parameters, as well as continuous monitoring of effluent quality to ensure compliance with the applicable regulatory requirements.

The study concludes that treated wastewater reuse can become an important component of sustainablewaterresourcesmanagementintheRegionofThessaly,particularlyforagricultural irrigation, where water demand is consistently high. Nevertheless, the successful implementation of wastewater reuse schemes requires adequate storage and distribution infrastructure, reliable monitoring systems, strict compliance with the legislative framework, and effective cooperation among the responsible authorities and stakeholders. Overall, the reuse of treated effluents has the potential to contribute significantly to water conservation, strengthenresilience toclimate change, andpromote theprinciplesofthecircular economyin the Region of Thessaly.