- MSc thesis
- Δίκαιο της Οικονομίας και των Επιχειρήσεων (ΔΟΕ)
- 19 September 2026
- Ελληνικά
- 51
- ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΑΝΘΟΣ
- Απόστολος Μάνθος | Μαρίνα Μαρκέλλου
- έξυπνες συμβάσεις, αυτόνομοι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, NIS2, κυβερνοασφάλεια, νομική ευθύνη
- ΔΟΕ-ΔΕ-1 Μεταπτυχιακή Εργασία
- 7
- 28
-
-
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη νομική και ρυθμιστική διάσταση της αλληλεπίδρασης μεταξύ των έξυπνων συμβάσεων (smart contracts) και των αυτόνομων πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης (AI agents), υπό το πρίσμα της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 (NIS2) και του Ν. 5160/2024, με τον οποίο η Οδηγία ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη. Η ενσωμάτωση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης σε περιβάλλοντα blockchain δημιουργεί νέες μορφές αυτονομίας στη λήψη αποφάσεων και στην εκτέλεση συμβατικών υποχρεώσεων χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Το φαινόμενο αυτό θέτει σε δοκιμασία βασικές έννοιες του δικαίου των δικαιοπραξιών και του δικαίου της κυβερνοασφάλειας. Η εργασία εισάγει μια τυπολογία πέντε βαθμίδων αυτονομίας των ψηφιακών οντοτήτων και την αξιοποιεί ως αναλυτικό εργαλείο σε τρία επίπεδα. Στο ρυθμιστικό επίπεδο διαπιστώνεται ότι η NIS2 και τα παράλληλα ευρωπαϊκά νομοθετήματα, όπως ο AI Act, ο DORA, ο Cyber Resilience Act και ο Data Act, καλύπτουν τους κεντρικοποιημένους κρίκους του οικοσυστήματος, αφήνουν όμως ακάλυπτο τον αποκεντρωμένο πυρήνα του. Στο επίπεδο της ευθύνης διαπιστώνεται ότι τα εργαλεία του ιδιωτικού δικαίου επαρκούν στις χαμηλές βαθμίδες αυτονομίας και αστοχούν στις υψηλές, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τους αποκεντρωμένους αυτόνομους οργανισμούς, ενώ η νέα Οδηγία (ΕΕ) 2024/2853 για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων καλύπτει σημαντικό μέρος του κενού από την πλευρά του παραγωγού. Με την εργασία προτείνεται ένα κλιμακωτό μοντέλο συμμόρφωσης, το οποίο συνδέει την ένταση των υποχρεώσεων με τη βαθμίδα αυτονομίας, καθώς και συγκεκριμένες προτάσεις de lege ferenda, όπως η γενίκευση της υποχρέωσης μηχανισμού διακοπής, η γνωστοποίηση της ιδιότητας του πράκτορα, η αντικειμενική ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης με υποχρεωτική ασφάλιση και η δημιουργία νομικής μορφής για τους αποκεντρωμένους οργανισμούς.
-
This master’s thesis examines the legal and regulatory dimension of the interaction between smart contracts and autonomous artificial intelligence agents (AI agents) in light of Directive (EU) 2022/2555 (NIS2) and Greek Law 5160/2024, which transposed the Directive into the Greek legal order. The integration of artificial intelligence systems into blockchain environments creates new forms of autonomy in decision-making and in the performance of contractual obligations without human intervention, testing fundamental concepts of the law of juridical acts and of cybersecurity law. The thesis introduces a typology of five levels of autonomy of digital entities and employs it as an analytical tool on three levels. At the regulatory level, it is found that NIS2 and the parallel European instruments, such as the AI Act, DORA, the Cyber Resilience Act and the Data Act, cover the centralised links of the ecosystem but leave its decentralised core uncovered. At the level of liability, it is found that the tools of private law suffice at the lower levels of autonomy but fail at the higher ones, with decentralised autonomous organisations (DAOs) as the most characteristic example, while the new Directive (EU) 2024/2853 on liability for defective products covers a significant part of the gap on the producer’s side. The thesis proposes a tiered compliance model, which links the intensity of obligations to the level of autonomy, as well as specific de lege ferenda proposals, such as the generalisation of the obligation to provide a termination mechanism, the disclosure of an agent’s status, strict liability of the operator coupled with compulsory insurance, and the creation of a legal form for decentralised organisations.
-
- Hellenic Open University
- Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνές


