Σε μια εποχή που οι ένοπλες συρράξεις,  αποτελούν καθημερινή είδηση και η μετανάστευση αναγκαιότητα για επιβίωση, οι στρατηγικές διαχείρισης και απορρόφησης των μεταναστευτικών ροών αποτελούν βασικό τμήμα των γενικότερων στρατηγικών των κρατών.  Αν ληφθεί υπόψη το δεδομένο ότι τα ποσοστά ρατσισμού και μετανάστευσης ακολουθούν παράλληλη αύξουσα πορεία, μπορεί να γίνει αντιληπτή η αναγκαιότητα για σωστά και αποτελεσματικά μέτρα ενσωμάτωσης των εισερχομένων πληθυσμών στο κοινωνικό σύνολο.

Η ένταξη τους από το στάδιο εισόδου στη δομή έως το στάδιο εισόδου στην κοινωνία είναι ένα μεγάλο και δύσκολο έργο, το οποίο αφορά ολόκληρη των κοινωνία. Για τον λόγο αυτό, η εκπαίδευση και η κατάρτιση που χρειάζεται να παρέχεται δεν αφορά μόνο τους προσφυγικούς πληθυσμούς αλλά και  τους γηγενείς. Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η εφαρμογή πολιτιστικών πρακτικών ως αποτελεσματικών εργαλείων ενσωμάτωσης των προσφύγων και μεταναστών, τόσο εντός των Δομών Φιλοξενίας, όσο και στο ευρύτερο πλαίσιο του κοινωνικού συνόλου. Ο πολιτισμός είναι μια «κοινή» γλώσσα, που μπορεί να την χρησιμοποιήσει ο καθένας με την καρδιά του και να επικοινωνήσει σε ένα βαθύτερο επίπεδο, από αυτό που παρέχεται στο συνηθισμένο επικοινωνιακό πλαίσιο.

Οι πολιτιστικές δράσεις εφαρμόζονται με σκοπό να δημιουργήσουν κοινές εμπειρίες και να προάγουν την ανταλλαγή πολιτισμικών ιδεών, με έναν τρόπο που μπορεί να γίνει το κάθε πολιτισμικό στοιχείο βίωμα. Παράλληλα στόχοι των δράσεων αυτών είναι να ενισχυθεί η προσωπική ταυτότητα και έκφραση των συμμετεχόντων, να καταρριφθούν τα στερεότυπα και να δοθεί σε όλους, ανεξαρτήτως καταγωγής, κοινωνικής θέσης, φύλου ή μορφωτικού επιπέδου, η δυνατότητα να συμμετέχουν στην Τέχνη. Μέσα από τέτοιου είδους πρακτικές αναδεικνύονται διαφορές, οι οποίες εν τέλει αποτελούν πατρογονικές ρίζες για όλους τους πολιτισμούς. Κατά συνέπεια, λοιπόν,  επισημαίνονται με τον τρόπο αυτό, περισσότερο τα βαθιά κοινά πολιτισμικά χαρακτηριστικά παρά οι επιφανειακές διαφορές.

Μέσα από μια διαδικασία μελέτης καλών πρακτικών, αλλά και απόψεων επαγγελματιών στον χώρο των Δομών Φιλοξενίας, γίνεται μια προσπάθεια αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων στρατηγικών ένταξης και ενσωμάτωσης των προσφύγων στο κοινωνικό σύνολο,  τόσο σε εγχώριο επίπεδο, όσο και σε συσχέτιση με το εξωτερικό. Η αξιολόγηση εστιάζει στις διαδικασίες για την  ενσωμάτωση των προσφύγων τόσο  μέσα στη Δομή, όσο και στο κοινωνικό σύνολο. Μέσα από βιβλιογραφική μελέτη αλλά και συζήτηση με εξειδικευμένους εργαζομένους στο χώρο της Δομής Φιλοξενίας Σχιστού, αναδείχθηκαν καλές πρακτικές που εφαρμόζονται τη δεδομένη στιγμή στις Δομές Φιλοξενίας, ενώ παράλληλα επισημάνθηκαν τα προβλήματα και οι δυσκολίες που ανακύπτουν στις προσπάθειες εφαρμογής και οργάνωσης τέτοιου είδους δράσεων.

Στην παρούσα εργασία προτείνονται, παράλληλα, δύο πολιτιστικές δράσεις που στοχεύουν,  αφενός στην ενδυνάμωση των δεσμών εντός των Δομών Φιλοξενίας και αφετέρου στην ενίσχυση της ελευθερίας της προσωπικής έκφρασης, στην χαρτογράφηση καλλιτεχνικών - επαγγελματικών προσόντων και στην ενδυνάμωση των σχέσεων μεταξύ των φιλοξενούμενων και των τοπικών κοινοτήτων. Οι δράσεις αυτές έχουν βασιστεί πάνω στις θεωρίες περί Συμπεριληπτικής Μουσειολογίας και Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας των Chatterjee & Noble (2017) και White & Epston.(1990), καθώς και  στην θεωρία του Augé (Augé, 1995) αναφορικά με τους τρόπους οικειοποίησης των χώρων των Δομών Φιλοξενίας από τους ωφελούμενους και μπορούν να λειτουργήσουν ενισχυτικά και αποτελεσματικά στο πλαίσιο οποιασδήποτε στρατηγικής συμπερίληψης, που εφαρμόζει η εκάστοτε μεταναστευτική πολιτική.

In an era where armed conflicts constitute daily news and migration has become a necessity for survival, strategies for managing and absorbing migratory flows form a core component of state agendas. Given that rates of racism and migration follow parallel upward trajectories, the need for sound and effective measures to integrate incoming populations into the social fabric becomes profoundly apparent.

The integration process, spanning from the initial stage of entry into a reception facility to the ultimate stage of social inclusion, is a vast and challenging undertaking that concerns society as a whole. For this reason, the education and training provided must target not only refugee populations but also the host communities. This thesis examines the implementation of cultural practices as effective tools for the integration of refugees and migrants, both within Accommodation Facilities and within the broader context of society. Culture serves as a "common" language, one that anyone can utilize from the heart to communicate at a deeper level than that provided by conventional communicative frameworks.

Cultural activities are implemented with the aim of creating shared experiences and promoting the exchange of cultural ideas in a manner that allows every cultural element to be deeply lived and experienced. Concurrently, these activities aim to strengthen the personal identity and self-expression of participants, dismantle stereotypes, and grant everyone—regardless of origin, social status, gender, or educational background—the opportunity to participate in Art. Through such practices, differences emerge which ultimately constitute the ancestral roots common to all civilizations. Consequently, this process highlights profound shared cultural traits rather than superficial differences.

Through the process of studying best practices, as well as the perspectives of professionals working within Accommodation Facilities, this study attempts to evaluate the effectiveness of the integration and inclusion strategies applied to refugees within the social fabric, both at a domestic level and in comparison, to international contexts. The evaluation focuses on integration processes carried out both within the Facility and within society at large. Through a literature review and discussions with specialized personnel at the Schisto Accommodation Facility, current best practices implemented in such facilities were highlighted, while the problems and difficulties arising during the planning and execution of these activities were concurrently identified.

Furthermore, this thesis proposes two cultural activities. These aim, on one hand, at strengthening bonds within Accommodation Facilities and, on the other hand, at enhancing freedom of personal expression, mapping artistic and professional skills, and reinforcing relationships between residents and local communities. These activities are grounded in the theories of Inclusive Museology and Narrative Psychotherapy (Chatterjee & Noble, 2017; White & Epston, 1990), as well as Marc Augé’s theory (Augé, 1995) regarding the ways beneficiaries appropriate space within Accommodation Facilities; thus, they can function supportively and effectively within any inclusive framework implemented by current migration policies.