- MSc thesis
- Μεταπτυχιακή Ειδίκευση Καθηγητών των Φυσικών Επιστημών (ΚΦΕ)
- 9 October 2026
- Ελληνικά
- 156
- Κώστας Σκορδούλης
- Κώστας Σκορδούλης | Γιάννα Κατσιαμπούρα
- Επιστήμη για τον Λαό, Αντιπολεμικό Κίνημα, Ριζοσπαστική Επιστήμη, Κριτική Παιδαγωγική
- Κριτική Παιδαγωγική και Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες
- 17
- 56
- Περιλαμβάνει: Πίνακες, Σκίτσα
-
-
Η παρούσα Διπλωματική Εργασία, επιχειρεί μια ριζοσπαστική ανάγνωση της σχέσης επιστήμης, πολιτικής και κοινωνίας μέσα από το πρίσμα του περιοδικού Science for the People (SftP) κατά την περίοδο 1970-1989. Εντάσσοντας το εγχείρημα στις Πολιτισμικές Σπουδές και τις Σπουδές της Επιστήμης - Science Studies, η εργασία αναδεικνύει τον ρόλο του SftP ως ιστορικής πηγής και κινηματικού εργαλείου για την αποδόμηση του μύθου της «ουδέτερης και αντικειμενικής» επιστήμης. Η κεντρική διαπίστωση είναι ότι η επιστήμη δεν αναπτύσσεται σε πολιτικό κενό, αλλά εξυπηρετεί τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης, ενσωματώνοντας την ιδεολογία του καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού, ιδίως μέσω της σύνδεσής της με το στρατιωτικο - βιομηχανικό σύμπλεγμα.
Μέσα από τη συστηματική ανάλυση αντιπροσωπευτικών άρθρων του SftP, η εργασία χαρτογραφεί τέσσερις βασικούς θεματικούς άξονες. Πρώτον, τον αντιπολεμικό πυρήνα του περιοδικού, αναδεικνύοντας τη διαχρονική του κριτική στον ιμπεριαλισμό, από τον πόλεμο του Βιετνάμ έως την πολιτική του Ρήγκαν, με έμφαση στον απομακρυσμένο πόλεμο και την ψυχολογική προπαγάνδα. Δεύτερον, την οικολογική συνιστώσα, όπου αναδεικνύεται η κινηματική αφετηρία των σύγχρονων οικοσοσιαλιστικών θεωριών, μέσα από την κριτική στην πυρηνική ενέργεια και τον έλεγχο του πληθυσμού. Τρίτον, την αποδόμηση της ευγονικής, του ρατσισμού και της κοινωνιοβιολογίας ως «επιστημονικών» εργαλείων κοινωνικού ελέγχου και ταξικής διαστρωμάτωσης. Τέταρτον, την πρόταση για μια νέα, επαναστατική παιδαγωγική, εμπνευσμένη από τον Paulo Freire και τον Peter McLaren, που συνδέει την εκπαίδευση με την απελευθέρωση και την ταξική πάλη.
Η εργασία αναδεικνύει την εκπληκτική επικαιρότητα του SftP, καθώς τα ιστορικά μοτίβα που ανέδειξε (π.χ. στρατιωτικοποίηση της έρευνας, χρήση AI στον πόλεμο, εταιρική κυριαρχία στην υγεία) παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα στη σύγχρονη εποχή των πολέμων, της κλιματικής κρίσης και της νεοφιλελεύθερης επίθεσης. Καταλήγοντας, η εργασία υποστηρίζει ότι η αναβίωση του ριζοσπαστικού λόγου του SftP μπορεί να αποτελέσει ένα κρίσιμο εργαλείο για την επαναδιέγερση των κοινωνικών κινημάτων και την οικοδόμηση μιας «Επιστήμης για τον Λαό», μιας επιστήμης στην υπηρεσία της ανθρωπότητας για την χειραφέτησή της.
-
This thesis attempts a radical reinterpretation of the relationship between science, politics, and society through the lens of the journal Science for the People (SftP) during the period 1970–1989. By situating this project within the fields of Cultural Studies and Science Studies, this paper highlights the role of SftP as a historical source and a tool of social movement for deconstructing the myth of “neutral and objective” science. The central finding is that science does not develop in a political vacuum, but serves the interests of the ruling class, incorporating the ideology of capitalism and imperialism, particularly through its connection to the military -industrial complex.
Through a systematic analysis of representative articles from SftP, this study identifies four main thematic areas. First, the magazine’s anti-war core, highlighting its long-standing critique of imperialism, from the Vietnam War to Reagan’s policies, with an emphasis on distant warfare and psychological propaganda. Second, the ecological component, which highlights the movement’s origins as the starting point for contemporary ecosocialist theories, through its critique of nuclear energy and population control. Third, the deconstruction of eugenics, racism, and sociobiology as “scientific” tools of social control and class stratification. Fourth, the proposal for a new, revolutionary pedagogy, inspired by Paulo Freire and Peter McLaren, which links education to liberation and class struggle.
This thesis highlights the remarkable relevance of SftP, as the historical patterns it has brought to light (e.g., the militarization of research, the use of AI in warfare, corporate domination of healthcare) remain highly relevant in our contemporary era of wars, the climate crisis, and the neoliberal offensive. In conclusion, this thesis argues that the revival of SftP’s radical discourse can serve as a crucial tool for re-energizing social movements and building a “Science for the People”, a science in the service of humanity for its emancipation.
-
- Hellenic Open University
- Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνές


