Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση στην Ελλάδα επανέρχεται κάθε φορά που είναι συνταγματικά δυνατή: το πιο συνηθισμένο επιχείρημα είναι ότι μία ευρεία συνταγματική αναθεώρηση θα αποτελέσει την αναγκαία μεταρρύθμιση για τη λύση των θεσμικών και οικονομικών προβλημάτων της χώρας και τις χρόνιες παθογένειες στη δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση, την υγεία ή την εργασία. Η αναγκαιότητα ή μη αναθεώρησης αυτού που ονομάζουμε οικονομικό Σύνταγμα, δηλαδή των διατάξεων του Συντάγματος, οι οποίες αφορούν την οικονομία και τις οικονομικές σχέσεις, τίθεται σήμερα μέσα σε ένα πολυεπίπεδο θεσμικό περιβάλλον. Αφενός μεν η ελληνική έννομη τάξη λειτουργεί εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, όπου η οικονομική πολιτική και ιδίως η δημοσιονομική πειθαρχία δεν αποτελούν πλέον αποκλειστικά εθνική υπόθεση. Αφετέρου δε η ενωσιακή οικονομική διακυβέρνηση, ιδίως μετά τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, επηρεάζει το περιθώριο επιλογών του εθνικού νομοθέτη, αλλά και τον τρόπο που ερμηνεύονται οι εθνικές συνταγματικές διατάξεις. Η συνεχής αλληλεπίδραση ενωσιακών κανόνων και εθνικής συνταγματικής τάξης, ιδίως μέσω του διαλόγου του ΣτΕ και του ΔΕΕ εντείνει το ερώτημα αν μια αναθεώρηση θα προσέθετε ουσιαστική κανονιστική αξία ή αν θα κινδύνευε να αποδειχθεί είτε περιττή είτε υπερβολικά άκαμπτη, σε ένα πεδίο όπως η οικονομία όπου οι συνθήκες μεταβάλλονται συνεχώς και δυναμικά. Η παρούσα διπλωματική εργασία προσπαθεί να συμβάλει στη συζήτηση με μια κατά το δυνατόν συστηματική μέθοδο αξιολόγησης και με μια πρόταση η οποία λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα, την επιδειχθείσα ανθεκτικότητα των άρθρων του οικονομικού Συντάγματος από το 1975 μέχρι σήμερα και την πολυπλοκότητα της οικονομίας, όπως οριοθετείται από τις συνταγματικές διατάξεις: την εθνική συνταγματική παράδοση, τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις αλλά και τις κοινωνικές απαιτήσεις σε ένα διεθνές περιβάλλον η δυναμική του οποίου είναι εξαιρετικά ευμετάβλητη.

Debate over constitutional revision in Greece returns whenever it becomes constitutionally possible. The most common argument is that a broad constitutional revision would be the necessary reform for resolving the country’s institutional and economic problems, as well as the chronic dysfunctions of public administration, education, health or labour. Whether the so-called economic constitution, that is, the constitutional provisions concerning the economy and economic relations, needs revising is today a question posed within a multilevel institutional environment. On the one hand, the Greek legal order operates within the European Union and the Economic and Monetary Union, where economic policy, and fiscal discipline in particular, is no longer an exclusively national matter. On the other hand, EU economic governance, especially after the reforms of recent years, affects the national legislator’s margin of choice as well as the way national constitutional provisions are interpreted. The continuous interaction between EU rules and the national constitutional order, notably through the dialogue between the Council of State and the Court of Justice of the European Union, sharpens the question of whether a revision would add substantive normative value or risk proving either redundant or excessively rigid, in a field such as the economy, where conditions change constantly and dynamically. This thesis seeks to contribute to the debate through a systematic evaluation method, as far as possible, and a proposal that takes into account the practical reality, the resilience demonstrated by the articles of the economic constitution from 1975 to the present, and the complexity of the economy as delimited by constitutional provisions: the national constitutional tradition, European commitments and social demands, in an international environment whose dynamics are highly volatile.