Η εργασία εξετάζει τις ηθικές διαστάσεις της τουριστικής πίεσης και του υπερτουρισμού στα Χανιά, με βάση τουριστικά, χωρικά και κοινωνικά δεδομένα. Η περίπτωση των Χανίων παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η πόλη και η ευρύτερη περιοχή συγκεντρώνουν έντονη τουριστική δραστηριότητα, ισχυρή εποχικότητα, αυξημένη διεθνή ζήτηση και πυκνή παρουσία τουριστικών χρήσεων σε χώρους υψηλής ιστορικής, πολιτισμικής και φυσικής αξίας. Η Παλιά Πόλη, το Ενετικό Λιμάνι, οι παράκτιες ζώνες και οι δημοφιλείς φυσικοί προορισμοί της δυτικής Κρήτης δεν λειτουργούν απλώς ως τουριστικά αξιοθέατα, αλλά ως χώροι όπου συναντώνται η τοπική καθημερινότητα, η τουριστική οικονομία και οι συγκρούσεις γύρω από τη χρήση της πόλης.

Η μελέτη στηρίζεται σε δευτερογενή ανάλυση δεδομένων και βιβλιογραφική σύνθεση. Τα στοιχεία της Fraport Greece δείχνουν ότι η συνολική επιβατική κίνηση στο αεροδρόμιο Χανίων αυξήθηκε από 1.795.236 επιβάτες το 2021 σε 3.290.802 το 2022, 3.648.416 το 2023, 3.952.126 το 2024 και 4.150.829 το 2025, γεγονός που αποτυπώνει τη δυναμική μεταπανδημική ανάκαμψη και τη συνεχιζόμενη άνοδο της τουριστικής κινητικότητας (Fraport Greece, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025a). Το 2025, η διεθνής κίνηση ανήλθε σε 3.176.322 επιβάτες, ενώ η εγχώρια σε 974.507, με σημαντικές ροές από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Δανία, την Πολωνία και τη Νορβηγία (FraportGreece, 2025b). Η μηνιαία κατανομή της κίνησης δείχνει ότι η πίεση κορυφώνεται κυρίως από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, με ιδιαίτερα υψηλές τιμές τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Η εργασία αξιοποιεί επίσης δεδομένα του InsideAirbnb για την Κρήτη, με εστίαση στα Χανιά. Τα διαθέσιμα στοιχεία καταγράφουν 6.124 καταχωρίσεις στην περιοχή των Χανίων, αριθμό που αντιστοιχεί στο 22,2% των συνολικών καταχωρίσεων της Κρήτης. Από αυτές, οι 5.363, δηλαδή το 87,6%, αφορούν ολόκληρα σπίτια ή διαμερίσματα, ενώ το 71,8% των καταχωρίσεων συνδέεται με οικοδεσπότες που διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα στην πλατφόρμα (InsideAirbnb, 2025). Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι η βραχυχρόνια μίσθωση δεν εμφανίζεται μόνο ως συμπληρωματική χρήση κατοικιών, αλλά και ως δραστηριότητα με σαφή επιχειρηματικά χαρακτηριστικά. Παρότι η μεγάλη πλειονότητα των καταχωρίσεων εμφανίζεται ως αδειοδοτημένη, η συγκέντρωση ολόκληρων κατοικιών και πολλαπλών καταχωρίσεων ανά οικοδεσπότη δημιουργεί ερωτήματα για τη στέγαση, την αλλαγή χρήσεων και τον μετασχηματισμό των γειτονιών.

Το θεωρητικό πλαίσιο της εργασίας συνδέει τον υπερτουρισμό με τη φέρουσα ικανότητα, την ηθική του τουρισμού, την τουριστικοποίηση του αστικού χώρου και το δικαίωμα στην πόλη. Η μελέτη των Zaimakis and Papadaki (2025) για την ιστορική πόλη των Χανίων είναι κομβική, καθώς δείχνει πώς η τουριστική ανάπτυξη συνδέεται με αφηγήσεις διαμαρτυρίας, αίσθημα απώλειας του τόπου, στεγαστική πίεση και διεκδικήσεις γύρω από το δικαίωμα των κατοίκων να ζουν και να συμμετέχουν στη διαμόρφωση της πόλης τους. Η εργασία, επομένως, δεν αντιμετωπίζει τον τουρισμό μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά ως πεδίο όπου τίθενται ζητήματα δικαιοσύνης, πρόσβασης, καθημερινής ζωής και κατανομής ωφελειών και επιβαρύνσεων.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η τουριστική πίεση στα Χανιά δεν μπορεί να αποτιμηθεί μόνο μέσα από τον αριθμό των επισκεπτών. Η αύξηση της επιβατικής κίνησης, η έντονη εποχικότητα, η συγκέντρωση της τουριστικής δραστηριότητας σε συγκεκριμένες περιοχές και η επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης συγκροτούν ένα πλέγμα πιέσεων που επηρεάζει τον δημόσιο χώρο, τη στέγαση, την κινητικότητα, την πολιτισμική αυθεντικότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Η τουριστική ανάπτυξη εξακολουθεί να έχει μεγάλη οικονομική σημασία για την περιοχή, αλλά η βιώσιμη διαχείρισή της απαιτεί σαφή όρια, συστηματική παρακολούθηση και πολιτικές που δεν μετρούν την επιτυχία αποκλειστικά με όρους αφίξεων και πληρότητας.

Η εργασία καταλήγει ότι τα Χανιά χρειάζονται ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο τουριστικής διακυβέρνησης. Ένα τέτοιο μοντέλο οφείλει να στηρίζεται σε αξιόπιστα δεδομένα, παρακολούθηση της εποχικότητας, χωρική αποτύπωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, προστασία της κατοικίας, διαχείριση της επισκεψιμότητας σε ευαίσθητες περιοχές και ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Η ηθική διάσταση του ζητήματος βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το σημείο: στο αν η τουριστική ανάπτυξη μπορεί να οργανωθεί με τρόπο που να ενισχύει την τοπική οικονομία χωρίς να αποδυναμώνει την κοινωνική ζωή, τη χρήση της πόλης από τους κατοίκους και τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του προορισμού.

This dissertation examines the ethical dimensions of tourism pressure and overtourism in Chania, Crete, through a case study based on tourism, spatial and social data. Rather than approaching tourism growth only as an indicator of economic success, the study considers how increased visitor flows, seasonality and the expansion of short-term rentals affect the social and spatial fabric of the destination. Particular attention is given to housing, public space, mobility, cultural authenticity, residents’ quality of life and the fair distribution of tourism-related benefits and burdens.

The research is based on secondary data analysis and literature synthesis. Passenger traffic data from Chania Airport are used to examine the evolution and seasonality of tourism flows during the period 2021–2025, while Inside Airbnb data are used to explore the structure and spatial concentration of short-term rentals. These empirical findings are interpreted through the theoretical lenses of sustainable tourism, overtourism, carrying capacity, tourism ethics and the right to the city.

The analysis shows that tourism pressure in Chania is not only a matter of increasing visitor numbers. It is also shaped by the concentration of activity in specific months and areas, the dominance of international tourism flows, and the growing role of entire homes and multi-listing hosts within the short-term rental market. These patterns raise important ethical questions about who benefits from tourism development, who bears its costs, and how the city can remain both a successful destination and a liveable place for residents.

The dissertation argues that Chania requires a more balanced model of tourism governance. Such a model should be based on systematic monitoring of tourism pressure, spatial regulation of short-term rentals, protection of housing and public space, management of peak-season congestion, carrying capacity measures for sensitive areas, and meaningful participation of the local community. The central argument is that sustainable tourism management cannot be limited to attracting more visitors; it must also protect the social, cultural and spatial conditions that make the destination viable in the long term.