Η παρούσα εργασία εξετάζει την ανάδυση των ψηφιακών τραπεζών (neobanks) και τις επιπτώσεις τους στις παραδοσιακές τραπεζικές δομές, υπό το πρίσμα της συγκριτικής ανάλυσης χρηματοοικονομικών δεικτών και της κανονιστικής συμμόρφωσης με το πλαίσιο της Βασιλείας. Οι neobanks, ως προϊόν της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Fintech), αποτελούν ένα καινοτόμο επιχειρηματικό μοντέλο τραπεζικής διαμεσολάβησης, βασισμένο στην πλήρη ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, την απουσία φυσικού δικτύου καταστημάτων και την αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών, όπως είναι η τεχνητή νοημοσύνη και το cloud computing.

Η ταχεία ανάπτυξή τους μετά την τελευταία παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση του 2007-2008, σε συνδυασμό με την μεταβολή των προτιμήσεων των καταναλωτών προς πιο διαφανείς και ευέλικτες υπηρεσίες, έχει ενισχύσει σημαντικά την θέση τους στο σύγχρονο χρηματοπιστωτικό σύστημα, εντείνοντας παράλληλα τον ανταγωνισμό και επιταχύνοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό των παραδοσιακών τραπεζών.

Μέσω συγκριτικής ανάλυσης επιλεγμένων χρηματοοικονομικών δεικτών (ROA, ROE, NIM, Cost-to-Income, NPL, LDR, CET1 και Liquidity Ratio), διαπιστώνεται ότι οι neobanks εμφανίζουν χαμηλότερη αποδοτικότητα και υψηλότερους δείκτες κόστους, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στο πρώιμο στάδιο ανάπτυξής τους αλλά και στις αυξημένες επενδύσεις σε τεχνολογία και επέκταση πελατειακής βάσης. Αντίθετα, οι παραδοσιακές τράπεζες παρουσιάζουν ισχυρότερη κερδοφορία, διατηρούν μεγαλύτερη κεφαλαιακή επάρκεια και πιο ανεπτυγμένους μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνου.

Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο κανονιστικό πλαίσιο της Βασιλείας (Basel III και IV), το οποίο διασφαλίζει την σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος μέσω αυστηρών απαιτήσεων κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας. Η ανάλυση αναδεικνύει ότι η συμμόρφωση των παραδοσιακών τραπεζών είναι πλήρως εναρμονισμένη με τις εποπτικές απαιτήσεις, ενώ στις ψηφιακές τράπεζες διαφοροποιείται ανάλογα με το καθεστώς αδειοδότησης και το επιχειρηματικό τους μοντέλο.

Συνολικά, η μελέτη καταλήγει στο γεγονός ότι οι neobanks δεν αποτελούν άμεση απειλή για την χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά στο ότι λειτουργούν ως καταλύτης καινοτομίας και ενίσχυσης του ανταγωνισμού, δίνοντας τις κατευθύνσεις για έναν υβριδικό μετασχηματισμό ολόκληρου του τραπεζικού τομέα. Παράλληλα, αναδεικνύονται οι βασικές προκλήσεις που σχετίζονται με την κανονιστική συμμόρφωση, την κυβερνοασφάλεια και την βιωσιμότητα των ψηφιακών τραπεζικών μοντέλων. Τέλος, διατυπώνονται προτάσεις για μελλοντική έρευνα, με έμφαση στην μακροχρόνια κερδοφορία των neobanks, στην εξέλιξη του κανονιστικού πλαισίου καθώς και στην δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ της τεχνολογικής καινοτομίας και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

This thesis examines the emergence of digital banks (neobanks) and their impact on traditional banking structures, through the lens of a comparative analysis of financial indicators and regulatory compliance within the Basel framework. Neobanks, as a product of financial technology (FinTech), represent an innovative model of financial intermediation, based on the full digitalization of services, the absence of physical branch networks and the utilization of advanced technologies such as artificial intelligence and cloud computing.

Their rapid growth following the latest global financial crisis of 2007-2008, combined with shifting consumer preferences toward more transparent and flexible services, has significantly strengthened their position within the modern financial system, while simultaneously intensifying competition and accelerating the digital transformation of traditional banks.

Through the comparative analysis of selected financial indicators (ROA, ROE, NIM, Cost-to-Income, NPL, LDR, CET1 and Liquidity Ratio), it is found that neobanks exhibit lower profitability and higher cost ratios, a pattern primarily attributed to their early stage of development as well as their substantial investments in technology and customer base expansion. In contrast, traditional banks demonstrate stronger profitability, maintain higher levels of capital adequacy, and possess more advanced risk management mechanisms.

Particular emphasis is placed on the Basel regulatory framework (Basel III and IV), which ensures the stability of the banking system through strict capital adequacy and liquidity requirements. The analysis highlights that traditional banks are fully aligned with supervisory requirements, whereas compliance among digital banks varies depending on their licensing status and business model.

Overall, the study concludes that neobanks do not constitute an immediate threat to financial stability; rather, they act as a catalyst for innovation and increased competition, paving the way for a hybrid transformation of the entire banking sector. At the same time, key challenges are identified, particularly those related to regulatory compliance, cybersecurity, and the sustainability of digital banking models. Finally, the paper formulates proposals for future research, with emphasis on the long-term profitability of neobanks, the evolution of the regulatory framework, and the dynamic interaction between technological innovation and financial stability.