Η παρούσα διπλωματική εργασία αξιολογεί συγκριτικά την αποδοτικότητα των συστημάτων χωριστής συλλογής αποβλήτων συσκευασίας που λειτουργούν παράλληλα στον Δήμο Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο 2023–2025: του συστήματος Μπλε Κάδου (ΣΣΕΔ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ, ΕΕΑΑ) και του δικτύου 48 μηχανημάτων ανταποδοτικής ανακύκλωσης (RVM) του συστήματος «ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ». Συμπληρωματικά εξετάζεται το τρίτο ρεύμα χωριστής συλλογής, τα οικιακά απόβλητα κλωστοϋφαντουργίας (απορριπτόμενα ενδύματα), που συλλέγονται μέσω 334 ειδικών κάδων. Η ανάλυση στηρίζεται αποκλειστικά σε πρωτογενή λειτουργικά δεδομένα (ζυγολόγια γεφυροπλάστιγγας ΣΜΑ, καταγραφές τεμαχίων RVM, οριστικές δηλώσεις ΗΜΑ, πιστοποιημένες αναλύσεις σύστασης ΚΔΑΥ), τα οποία ενοποιήθηκαν σε σχεσιακό μοντέλο Power BI με κοινή γεωχωρική διάσταση 25 συνοικιών.

Επειδή τα RVM καταγράφουν τεμάχια και όχι βάρος, αναπτύχθηκε διπλό μεθοδολογικό σχήμα μετατροπής σε μάζα με δυναμικούς ετήσιους συντελεστές: το Σενάριο Α (μόνο συσκευασία) και το Σενάριο Β (συσκευασία και ανακυκλώσιμα μη συσκευασίας). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο Μπλε Κάδος παραμένει ο κύριος πυλώνας χωριστής συλλογής σε όγκο (82,9% του συνόλου υπό Σεν. Α το 2025, 53,2 kg/κάτοικο), ενώ τα RVM αυξήθηκαν από 592 t στο τετράμηνο λειτουργίας του 2023 σε 4.626 t το 2024 και 6.066 t το 2025 υπό Σεν. Β (+31% μεταξύ των δύο πλήρων ετών), με ποσότητα που αντιστοιχεί έως και στο 5,1% των σύμμεικτων αστικών αποβλήτων του Δήμου το 2025 και αναδεικνυόμενα σε κυρίαρχο κανάλι για το PET και το αλουμίνιο (65% έως 86% του αθροίσματος ανάκτησης ΚΔΑΥ και συλλογής RVM το 2025, ανάλογα με τους συντελεστές βάρους). Η ανά κοινότητα ανάλυση αποκαλύπτει έντονη χωρική ανισομέρεια (λόγος 14,8:1 μεταξύ Β΄ και Α΄ Δημοτικής Κοινότητας), η οποία ενδέχεται να οφείλεται στην πυκνότητα υποδομής, στον χαρακτήρα χρήσης γης και στις διαδημοτικές ροές χρηστών. Η συλλογή κλωστοϋφαντουργικών κυμαίνεται μεταξύ 1,76 και 2,12 kg/κάτοικο ετησίως, με μείωση 15,7% το 2025, χωρίς κόστος για τον Δήμο. Η εργασία διακρίνει ρητά τη χωριστή συλλογή από την ανακύκλωση και παρέχει ενδεικτική αναγωγή των δεικτών σε όρους καθαρότητας, συμβάλλοντας στην εμπειρική βάση για τη συγκριτική αξιολόγηση κάδου και ανταποδοτικού συστήματος σε ελληνικό αστικό περιβάλλον.

This thesis provides a comparative assessment of the efficiency of the separate collection systems for packaging waste operating in parallel in the Municipality of Thessaloniki, Greece, during 2023–2025: the blue bin system (HERRCO collective compliance scheme) and the network of 48 reward-based reverse vending machines (RVM) of the "Antapodotiki Anakyklosi" scheme. The third separate collection stream, household textile waste (discarded clothing) collected through 334 dedicated containers, is also examined. The analysis relies exclusively on primary operational data (weighbridge records of the municipal transfer station, RVM item counts, official Electronic Waste Registry declarations and certified composition analyses of the sorting facility), integrated into a relational Power BI model with a common geospatial dimension of 25 neighbourhoods.

Since RVMs record items rather than mass, a dual conversion framework with dynamic annual coefficients was developed: Scenario A (packaging only) and Scenario B (packaging plus non-packaging recyclables). Results show that the blue bin remains the main pillar of separate collection by volume (82.9% of the total under Scenario A in 2025, 53.2 kg per capita), while the RVM network grew from 592 t in its four months of operation in 2023 to 4,626 t in 2024 and 6,066 t in 2025 under Scenario B (+31% between the two full years), a quantity equivalent to up to 5.1% of the municipality’s mixed municipal waste in 2025 and becoming the dominant channel for PET and aluminium (65% to 86% of combined sorting-plant recovery and RVM collection in 2025, depending on the weight coefficients). The community-level analysis reveals pronounced spatial disparity (a 14.8:1 ratio between the 2nd and 1st Municipal Communities), possibly linked to infrastructure density, land-use character and cross-boundary user flows. Textile collection ranged between 1.76 and 2.12 kg per capita per year, declining by 15.7% in 2025, at no cost to the municipality. The thesis explicitly distinguishes separate collection from recycling and provides an indicative purity-adjusted comparison, contributing to the empirical basis for evaluating bin-based and reward-based systems side by side in a Greek urban setting.