Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την έννοια των «έξυπνων» και βιώσιμων πόλεων, με έμφαση στην πόλη των Τρικάλων, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογής καινοτόμων και ψηφιακών πρακτικών στην Ελλάδα. Στόχος της μελέτης είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ έξυπνης αστικής ανάπτυξης και βιωσιμότητας, καθώς και η καταγραφή των αντιλήψεων των πολιτών σχετικά με το επίπεδο «έξυπνης» και βιώσιμης λειτουργίας της πόλης. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές αρχές των έξυπνων πόλεων, οι πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης και οι σύγχρονες προσεγγίσεις στον αστικό σχεδιασμό, με έμφαση στον ρόλο της τεχνολογίας και της συμμετοχής των πολιτών. Αναλύεται το ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο πολιτικών που προωθεί τη μετάβαση σε βιώσιμα και «έξυπνα» αστικά περιβάλλοντα. Το εμπειρικό μέρος της έρευνας βασίζεται σε ποσοτική μεθοδολογία, μέσω της χρήσης δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο συμπληρώθηκε από 395 κατοίκους της πόλης των Τρικάλων. Η ανάλυση των δεδομένων ανέδειξε ότι οι πολίτες διατηρούν γενικά θετική αντίληψη για τον «έξυπνο» και βιώσιμο χαρακτήρα της πόλης. Εντοπίζονται σημαντικά περιθώρια βελτίωσης, κυρίως ως προς τη γνώση και τη χρήση των διαθέσιμων ψηφιακών υπηρεσιών. Το αστικό πράσινο αναγνωρίζεται ως βασικός παράγοντας ενίσχυσης της ποιότητας ζωής, ενώ ζητήματα όπως η συντήρηση των υποδομών και η βιώσιμη κινητικότητα εξακολουθούν να αποτελούν προκλήσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι καταγράφεται χαμηλό επίπεδο συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, παρά την αυξημένη προθυμία τους να εμπλακούν ενεργά σε σχετικές δράσεις στο μέλλον. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η πόλη των Τρικάλων παρουσιάζει σημαντική πρόοδο στον τομέα των έξυπνων και βιώσιμων πόλεων. Αναδεικνύεται η ανάγκη για παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν τη συμμετοχή των πολιτών, θα βελτιώσουν τις υποδομές και θα προωθήσουν την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών.

This thesis examines the concept of smart and sustainable cities, with a focus on the city of Trikala, which constitutes one of the most representative examples of the implementation of innovative and digital practices in Greece. The aim of the study is to investigate the relationship between smart urban development and sustainability, as well as to record citizens’ perceptions regarding the level of the city’s “smart” and sustainable functioning. The theoretical part presents the fundamental principles of smart cities, the pillars of sustainable development, and contemporary approaches to urban planning, with particular emphasis on the role of technology and citizen participation. At the same time, the European and national policy framework promoting the transition to sustainable and smart urban environments is analyzed. The empirical part of the research is based on a quantitative methodology, using a structured questionnaire completed by 395 residents of the city of Trikala. Data analysis revealed that citizens generally hold a positive perception of the city’s smart and sustainable character. However, significant areas for improvement are identified, particularly in terms of awareness and use of available digital services. Furthermore, urban green spaces are recognized as a key factor in enhancing quality of life, while issues such as infrastructure maintenance and sustainable mobility continue to pose challenges. Of particular importance is the finding that citizen participation in decision-making processes remains low, despite an increased willingness to engage actively in relevant initiatives in the future. Overall, the findings indicate that the Municipality of Trikala demonstrates significant progress in the field of smart and sustainable cities. At the same time, the need for targeted interventions is highlighted, aiming to strengthen citizen participation, improve infrastructure, and promote the more effective utilization of digital technologies.